KÜNYE
- Toplantı No: 2017/002
- Gündem No: 54
- Karar Tarihi: 04.01.2017
- Karar No: 2017/UY.III-66
- Başvuru Sahibi: Mh Taahhüt İnşaat A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/311792
- İhale Adı: Elmalı - Finike Yolunun Km:0+000 - 49+000 Kesiminde Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Bsk Üstyapı İnşaatı İşleri İhalesi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan isteklinin teklifinin reddi mevzuata uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, sınır değerin hatalı belirlendiği, diğer isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının yanlış olduğu ve aşırı düşük teklif açıklaması yapmayan isteklinin teklifinin reddedilmesinin haksız olduğu iddialarını ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İhale komisyonu, başvuru sahibinin teklifinin sınır değerin altında olması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tuttuğunu, ancak başvuru sahibinin yazılı açıklama sunmadığını ve bu nedenle teklifinin reddedildiğini tespit etmiştir. 4734 sayılı Kanun’un 38. maddesine göre, aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan isteklinin teklifi reddedilir. Ayrıca, kesinleşen ihale kararının tebliğinden sonra bazı tekliflerin geçerli veya geçersiz hale gelmesiyle sınır değerin değişebileceği, bu değişikliğin ihalenin sonucunu etkileyebileceği ve bu durumun yeni bir hukuki durum oluşturduğu belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan istekli teklifinin neden reddedilir ve bu durumda idare ne yapmalıdır?
Cevap: Aşırı düşük teklif sınırının altında bulunan bir teklif için istekli açıklama sunmadığında, ihale komisyonu bu teklifi reddetmek durumundadır. Bu uygulama, teklifin gerçekçi ve uygulanabilir olup olmadığının tespiti amacıyla yapılır. İdarece, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan istekliden yeterli ve ikna edici açıklama talep edilmeli, açıklama sunulmadığında teklif değerlendirme dışı bırakılmalıdır.
Soru: Kesinleşen ihale kararının tebliğinden sonra sınır değerin değişmesi ihale sonucunu nasıl etkiler?
Cevap: Kesinleşen ihale kararının ihale sürecindeki tekliflerin yahut değerlendirme sonuçlarının değişmesiyle sınır değerin farklılaşması yeni hukuki durum oluşturabilir. Bu tür bir değişiklik, ihale sonucu üzerinde etkili olabilir ve bu durumda önceden teklif sahipleri veya kararlar bağlayıcı olmayabilir. Ancak bunun kapsamı ve sonucu somut olaya göre değerlendirilmelidir.
Soru: İdareye yapılmayan şikayetlere dayanan iddialar itirazen şikayet aşamasında nasıl değerlendirilir?
Cevap: İdareye öncelikle şikayet başvurusu yapılmamış iddialar, itirazen şikayet aşamasında genellikle inceleme kapsamı dışında bırakılır. İdari başvuru yollarına uyulmadan ileri sürülen iddialar esasen hukuki dayanaktan yoksun kabul edilip değerlendirmeye alınmayabilir.
Soru: Bir isteklinin iş deneyim belgesi veya finansal yeterliliğiyle ilgili iddialar hangi aşamada ve nasıl ele alınmalıdır?
Cevap: İsteklinin iş deneyim belgesi veya finansal yeterliliğine ilişkin şüpheler öncelikle idareye şikayet yoluyla bildirilmelidir. İdarece yapılan inceleme sonucu uygun bulunursa teklif geçerli sayılır. İtirazen şikayet aşamasında ise, idareye bildirilmemiş veya değerlendirme dışı bırakılmış bu tür iddialar genellikle yeni delil olarak dikkate alınmaz.
Soru: Aşırı düşük tekliflere ilişkin sınır değer ve sorgulama kriterleri sabit midir, yoksa değişebilir mi?
Cevap: Sınır değer, ihale sürecindeki mevcut tekliflerin durumuna göre belirlenir ve kesinleşen ihale kararının tebliğinden sonra bazı tekliflerin geçersiz sayılması veya değerlendirme dışı kalması durumunda değişiklik gösterebilir. Bu nedenle, sınır değer sabit olmayıp ihale sürecinin gelişimine bağlı olarak değişebilir; bu durum da ihale sonucunu etkileyebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmaması durumunda teklifinin reddedilmesi hukuka uygun mudur?
Cevap: Evet, başvuru sahibinin açıklama sunmaması nedeniyle teklifinin reddedilmesi mevzuata uygundur. Çünkü ihale komisyonu, teklifin sınır değerin altında olması sebebiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tuttuğu halde açıklama sunulmamış ve bu nedenle teklif reddedilmiştir. Bu uygulama 4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi ile uyumludur.
Soru: Başvuru sahibinin, sınır değerin hatalı belirlendiğine ilişkin itirazı idarenin kararını etkiler mi?
Cevap: Hayır, kesinleşen ihale kararının tebliğinden sonra sınır değerin değişmesi ve ihalenin sonucunun etkilenmesi yeni bir hukuki durum oluşturduğundan, başvuru sahibinin sınır değerin hatalı belirlendiği iddiası itirazen şikayet aşamasında kabul edilmemiştir.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda incelenmeyen iddialar nelerdir ve neden değerlendirilmemiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin başka isteklilerin iş deneyim belgesi ve cirosunun yetersiz olduğu iddiası, idareye şikayet başvurusunda bulunmadığı için itirazen şikayet kapsamında değerlendirilmemiştir. Bu nedenle ihale sürecindeki bu tür eksiklik veya usulsüzlük iddiaları itirazen şikayet işlemlerinde dikkate alınmamıştır.
Soru: Diğer isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması konusunda başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddia Kurul tarafından nasıl karşılanmıştır?
Cevap: Diğer isteklilerin tekliflerindeki değerlendirme dışı bırakılma iddiası yerinde görülmemiştir. Özellikle Ant İnşaat firması teklifinin geçerli olduğu ve iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla bu iddia başvuru sahibinin lehine sonuç doğurmamıştır.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, teklif tutarının sınır değerin altında kalması nedeniyle istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesine rağmen bu açıklamanın sunulmaması üzerine teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka uygun olup olmadığı etrafında şekillenmiştir. Başvuru sahibi ayrıca diğer bazı isteklilerin tekliflerinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini savunmuş ve sınır değerin hatalı belirlendiğini ileri sürmüştür. Ancak şikayetin esasını, açıklama sunmama nedeniyle kendi teklifinin reddi işleminin geçerliliği oluşturmaktadır.
İhale sürecine ilişkin temel tartışma, isteklinin sınır değerin altında kalan teklifine ilişkin olarak yazılı açıklama istenmesine rağmen açıklama sunulmaması ve bu nedenle teklifinin reddedilmesidir. Kurul tespiti, teklifin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, ancak açıklama verilmediği yönündedir. Bu nedenle teklifin reddi kararı verilmiştir. Kurul, bu sürecin 4734 sayılı Kanun’un ilgili hükmü ile uyumlu olduğu sonucuna ulaşmıştır. Açıklama sunulmadığı için teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının, isteklinin açık bir yükümlülüğü yerine getirmemesi nedeniyle hukuken geçerli olduğu değerlendirilmiştir.
Vakada, sınır değerin hatalı tespit edildiğine ilişkin iddia ayrıca değerlendirmeye konu olmuştur. Ancak Kurul, kesinleşen ihale kararının ardından bazı tekliflerin hukuki durumunda meydana gelen değişikliklerin, sınır değeri ve ihalenin sonucunu etkileyebilecek yeni hukuki durumlar yaratabileceğini belirtmiştir. Bu bağlamda, başvuru sahibinin iddiası teklifinin reddine esas teşkil edecek bir hata olarak görülmemiştir. Kurul nezdinde bu iddia, aşırı düşük teklif açıklaması sunulmamış olmasının önüne geçen bir etki yaratmamıştır.
Diğer isteklilere yönelik olarak iş deneyim belgesi ve finansal yeterlik gibi hususlarda yöneltilen kimi iddialar ise, idareye yapılan şikayet başvurusunda dile getirilmediği gerekçesiyle itirazen şikayet incelenmesi kapsamında ele alınmamıştır. Kurul, yalnızca belirlenen usul çerçevesinde aktarılan hususlarda inceleme yapmış; bu bağlamda, Ant İnşaat firmasının teklifinin geçerli olduğu ve düzenlenen iş deneyim belgesinin uygun bulunduğu tespit edilmiştir. Böylece, bu iddiaların başvuran lehine sonuç doğurmadığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak Kurul, teklifin sınır değerin altında olması halinde açıklama sunulmasının zorunlu olduğu yönündeki genel uygulamayı yinelemiş; isteklinin sunmadığı açıklama nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını hukuka uygun bulmuştur. Diğer iddialar ise usuli nedenlerle ya da somut değerlendirme sonucu itibarıyla başvuran lehine sonuç vermemiş, bu çerçevede itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.