KÜNYE
- Toplantı No: 2019/056
- Gündem No: 32
- Karar Tarihi: 26.12.2019
- Karar No: 2019/UY.II-1714
- Başvuru Sahibi: Makel Isıt. ve Soğ. Müh. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı
- İKN: 2019/441055
- İhale Adı: Aydın Adü Merkez Kampüs Eski Kütüphane Binasının (Enstitü, Mediko ve Öğrenci İşlerine Dönüştürülmesi İçin) Merkezi Kafeterya Onarım ve Tadilat İşleri
Özet
Aşırı düşük teklif sınır değeri hesaplamasında aritmetik hata içeren teklifler dikkate alınmalı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun sunan geçerli teklifler üzerinden aşırı düşük teklif sınır değerin hesaplanması gerektiğini, aritmetik hata içeren tekliflerin sınır değer hesabında dikkate alınmamasının hatalı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesine göre ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun sunan teklifler geçerli teklif olarak kabul edilmekte, sınır değer hesaplamasında da bu teklifler esas alınmaktadır. Ancak birim fiyat teklif cetvelindeki aritmetik hatalar ikinci oturumda tespit edilmekte ve bu aşamada aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılmaktadır. Kurul, aşırı düşük teklif sınır değeri hesaplamasında sadece ilk oturumda geçerli kabul edilen tekliflerin fiyatlarının esas alınması gerektiğini, aritmetik hata nedeniyle ikinci oturumda değerlendirme dışı bırakılan tekliflerin sınır değer hesabına dahil edilmemesinin mevzuata aykırı olduğunu belirtmiştir.
İdare Görüşü
İdare, teklif cetvelinin teklif mektubunun ayrılmaz parçası olduğunu ve sınır değer hesabının buna göre yapıldığını savunmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif sınır değerinin tespitinde sadece ikinci oturumda aritmetik hata bulunmayan teklifler dikkate alınabilir mi?
Cevap: Aşırı düşük teklif sınır değeri, ikinci oturumdaki değerlendirme aşamasına geçilmeden önce, ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun sunan tüm geçerli teklifler üzerinden hesaplanır. Bu nedenle, ikinci oturumda aritmetik hata nedeniyle elenen teklifler de sınır değer hesabına dahil edilmelidir. Sadece ikinci oturumdaki geçersiz teklifler esas alınırsa, sınır değer hesabında hata oluşabilir ve bu durum mevzuata aykırıdır.
Soru: Birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata tespit edilmesi halinde teklifin aşırı düşük sınır değer hesabındaki yeri nedir?
Cevap: Birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olmasına rağmen, teklif mektubu ve geçici teminat usulüne uygun olarak sunulduysa, bu teklif sınır değer hesabına dahil edilmelidir. Aritmetik hatalar ancak ikinci oturumda değerlendirmenin parçası olarak teklifin dışlanması için kullanılabilir, ancak sınır değer oluşumunda göz ardı edilmemelidir.
Soru: Teklifler arasından aşırı düşük teklif sınır değeri belirlenirken, geçici teminatı usulüne uygun olmayan teklifler hesaba katılır mı?
Cevap: Aşırı düşük teklif sınır değeri hesabında, sadece teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun sunulmuş, geçerli kabul edilen teklifler dikkate alınır. Geçici teminatı usulüne uygun olmayan teklifler, geçerli teklif olarak kabul edilmediğinden sınır değer hesabında yer almaz.
Soru: İdare, aşırı düşük teklif sınır değerini hesaplarken neden sadece ilk oturumdaki geçerli teklifleri esas almalıdır?
Cevap: Kamu ihale mevzuatına göre, aşırı düşük sınır değeri ilk aşamada (tekliflerin değerlendirmeye alındığı oturumda) geçerli kabul edilen teklifler üzerinden belirlenir. Bu yaklaşım, sınır değerin adil ve objektif şekilde ortaya konmasını sağlar. İkinci oturumda yapılan teknik veya aritmetik hata incelemeleri sonucu elenen teklifler sınır değerin tespitinde geri planda tutulmalıdır.
Soru: Aşırı düşük teklif sınırı hesaplandıktan sonra, aritmetik hata bulunan tekliflerin ikinci oturumda değerlendirme dışı bırakılması işlemi hukuka aykırı mıdır?
Cevap: Hayır, ikinci oturumda aritmetik hatalar tespit edilerek teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur. Ancak bu durum, aşırı düşük teklif sınır değerinin hesaplanmasında bu teklifler dikkate alınmaması anlamına gelmez; sınır değer hesaplaması ayrı ve öncelikli bir işlemdir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdare, aşırı düşük teklif sınır değeri hesabında birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunan teklifleri neden dikkate almamalıdır?
Cevap: İdareye göre teklif cetveli, teklif mektubunun ayrılmaz parçası olduğundan, aritmetik hata tespit edilen teklifler değerlendirme dışı bırakılmalıdır. Ancak bu uygulama, aşırı düşük sınır değer hesabına yansıtılamaz; çünkü sınır değer hesabı yalnızca teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun sunan geçerli tekliflerle yapılmalıdır.
Soru: Aşırı düşük teklif sınır değerinin hesaplanmasında aritmetik hatalı teklifler nasıl değerlendirilmelidir?
Cevap: Arttmetik hatalı teklifler ikinci oturumda değerlendirme dışı bırakılsa da, aşırı düşük teklif sınır değeri hesaplaması ilk oturumda usulüne uygun sunulan tüm geçerli teklifler üzerinden yapılmalıdır. Bu nedenle aritmetik hata bulunan teklifler sınır değer hesabına dahil edilmelidir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif sınır değerini hesaplamada yalnızca ikinci oturumda geçerli kabul edilen teklifleri esas alması mevzuata uygun mudur?
Cevap: Bu uygulama mevzuata uygun değildir. Kurul kararı uyarınca sınır değer hesabı, ikinci oturumda aritmetik hata nedeniyle dışlanan teklifler de dâhil olmak üzere, ilk oturumda geçerli kabul edilen tüm teklifler üzerinden yapılmalıdır.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sınır değeri hesaplamasında aritmetik hata içeren tekliflerin dikkate alınmaması yönündeki itirazı nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin itirazı haklı bulunmuş, Kurul kararı ile aşırı düşük teklif sınır değeri hesabında aritmetik hata içeren teklifler de dikkate alınarak idarenin işleminin düzeltilmesine karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlık, bir ihalede aşırı düşük teklif sınır değerinin hangi tekliflerin esas alınarak hesaplandığına ilişkindir. Başvuru sahibi, teklif mektubu ve geçici teminatı kurallara uygun şekilde sunulmuş olsa da, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata içeren bazı tekliflerin sınır değer hesabında dikkate alınmamasını mevzuata aykırı bulmuş ve bu durumun düzeltilmesini istemiştir. İdare ise, teklif cetvelinin teklif mektubunun ayrılmaz parçası olduğunu savunarak bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasının doğru olduğunu ileri sürmüştür. Uyuşmazlık, sınır değer hesabına hangi aşamada hangi tekliflerin dâhil edilmesi gerektiği sorusu etrafında şekillenmiştir.
İhale sürecinde idare, aritmetik hata içeren teklifler için ikinci oturumda işlem yaparak bu tür teklifleri değerlendirme dışı bırakmıştır. Ancak söz konusu teklifler, ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminat açısından geçerli kabul edilmiştir. Bu noktada, başvuru sahibinin talepleri, aşırı düşük teklif sınır değeri hesaplanırken tekliflerin sadece ikinci oturumda geçerli bulunup bulunmadığına göre değil, ilk oturumda geçerlilik taşıyıp taşımadığına göre belirlenmesi gerektiği yönünde olmuştur. Değerlendirme, bu tekliflerin sınır değer hesabında yer alıp almaması yönünde odaklanmıştır.
Kararda özellikle ön plana çıkan husus, belirli belgelerdeki eksikliklerin ya da teknik hataların “esaslı unsur” niteliği taşıyıp taşımadığıdır. Ancak bu başlık altında herhangi bir değerlendirme yapılmadığından, uyuşmazlığın çözümünde bu kavrama dayalı bir tartışmaya gidilmemiştir.
Kurul değerlendirmesinde, teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olan tüm tekliflerin ilk oturumda geçerli olarak kabul edileceği tespitine yer verilmiştir. Bu nedenle, söz konusu tekliflerde birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunsa dahi, bu hususun yalnızca ikinci oturumda değerlendirme amacıyla dikkate alınabileceği, ancak sınır değer hesabına etki etmeyeceği belirtilmiştir. Kurul, sınır değer hesaplaması yapılırken bu tür teklifler dikkate alınmadığında mevzuata uygun olmayan bir uygulama oluştuğu sonucuna ulaşmıştır.
Sonuç olarak, Kurul, idarenin ikinci oturumda tespit edilen aritmetik hata nedeniyle bu teklifleri sınır değer hesabı dışında tutmasını uygun bulmamış ve işlemin düzeltilmesine karar vermiştir. Böylece, teklif mektubu ve geçici teminatı kurallara uygun olmak kaydıyla, teknik hatalar içerse de tekliflerin sınır değer belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği yönünde bir içtihat oluşturulmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.