KÜNYE
- Toplantı No: 2022/058
- Gündem No: 45
- Karar Tarihi: 13.12.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1576
- Başvuru Sahibi: Baş-Ka İnşaat Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/761397
- İhale Adı: (Bolu-Seben)Ayr -Kıbrıscık Yolunun Km:28+500 - 33+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu ve iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesi nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının usulsüz ve mevzuata aykırı olduğunu, iş deneyim belgelerinin esaslı unsurunun yanlış belirlendiğini, ortaklık oranlarının EKAP kayıtları ile tevsik edilemediğini ve bu nedenle ilgili isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, işin yapım amacı ve teknik içeriği açısından iş deneyim belgelerinin AV grubu karayolu işleri kapsamında olduğu, iş deneyim belgelerinin güncel ve yeterli tutarda olduğu, ortaklık tespit belgelerinin ilgili meslek mensubu tarafından düzenlenip kaşelendiği ve ortakların temsile yetkili olduğu tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamalarının ise idarece verilen analiz formatlarına, birim fiyat tariflerine ve teknik şartnamelere uygun olduğu, analizlerde aritmetik hata bulunmadığı, işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olmadığı, açıklama istenmeyen analiz girdileri için düşük fiyat kullanılmasının mevzuata aykırı olmadığı, fiyat tekliflerinin ilgili meslek mensuplarınca onaylandığı ve teklif edilen fiyatların maliyet ve satış tutanakları ile uyumlu olduğu belirlenmiştir. Ancak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan bazı fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması neden önemlidir?
Cevap: Teklif açıklamalarında kullanılan fiyatların, teklife konu işin yapıldığı coğrafi ve sektörel alanda faaliyet gösteren gerçek kaynaklardan alınması beklenir; aksi halde fiyatların gerçeği yansıtmayabileceği ve mevzuata aykırılık oluşabileceği kabul edilir. Böyle durumlarda, idari merciler veya Kurullar, bu tür fiyat tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılmasını mevzuata aykırı bulabilir ve bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya şikayetin reddine yol açabilir.
Soru: Ortaklık oranlarının tevsiki süresinde ve usulüne uygun olarak ileri sürülmezse hangi sonuç doğar?
Cevap: Ortaklık oranlarının tevsiki gibi önemli iddialar süresinde ve usulüne uygun şekilde itirazen şikayet başvurusunda dile getirilmezse, bu iddialar üzerine inceleme yapılmaz. Bu durum, başvurunun reddi ya da o hususun incelenmemesi ile sonuçlanır. Dolayısıyla, başvuru sahiplerinin itirazlarını zamanında ve eksiksiz ifade etmeleri gerekmektedir.
Soru: İş deneyim belgelerinin benzer işe uygunluğu hangi kriterlere göre değerlendirilmektedir?
Cevap: Kurumlar veya Kurullar, iş deneyim belgelerinin benzer işe uygunluğunu, işin yapım amacı, teknik içeriği ve kapsamına göre değerlendirir. Belgelerin ihale konusu işle teknik ve kapsam bakımından paralellik arz etmesi, güncelliği ve belgede belirtilen tutarın yeterliliği önemli kriterlerdir. Belgeler bu şartları sağlamıyorsa uygunluk yönünde tereddüt oluşabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olmaması neden önemlidir?
Cevap: İşçilik fiyatları asgari ücretin altında belirlendiğinde, bu durum işçilik maliyetlerinin gerçekçi olmayabileceği ve teklifin sürdürülebilir olmayacağı anlamına gelir. Bu nedenle, işçilik fiyatlarının en az asgari ücret seviyesinde olması beklenir. Böylece, teklifin gerçekçilik ve uygulanabilirlik açısından asgari bir standartta olduğu kabul edilir.
Soru: İdarece belirlenen analiz formatları ve birim fiyat tariflerine uyulmasının denetimi nasıl yapılır?
Cevap: İdarelerin belirlediği analiz formatları ve birim fiyat tarifleri, aşırı düşük teklif açıklamalarının temelini oluşturur. Uygulamada, bu formatlara uygunluk aritmetik kontrol, teknik şartnamelerle uyumluluk ve maliyet dokümanlarının doğruluğu çerçevesinde incelenir. Ayrıca, fiyat tekliflerinin ilgili meslek mensuplarınca onaylanması ve maliyet-satış tutanaklarıyla uyumu da uyumun göstergesi olarak değerlendirilir. Bu denetimlerde eksiklik veya hata bulunması durumunda teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin ortaklık oranlarının EKAP kayıtları ile tevsiki iddiasının incelenmemesinin sebebi nedir?
Cevap: Başvuru sahibi bu iddiayı itirazen şikayet başvurusunda süresinde ve usulüne uygun olarak ileri sürmediği için, bu husus Kurul tarafından incelenmedi.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu halde neden itirazen şikayet reddedilmiştir?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının genel olarak mevzuata uygun olduğunu tespit etmiş ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin bazı fiyat tekliflerinin teklif konusu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığını belirlemiş ve bu nedenle başvurunun reddine karar vermiştir.
Soru: İş deneyim belgelerinin benzer işe uygunluğunun tespiti Kurul tarafından nasıl yapılmıştır?
Cevap: Kurul, işin yapım amacı ve teknik içeriği açısından iş deneyim belgelerinin AV grubu karayolu işleri kapsamında ve güncel ile yeterli tutarda olduğunu belirlemiştir.
Soru: İdarece belirlenen aşırı düşük teklif açıklama formatı ve birim fiyat tariflerine uygunluk nasıl sağlanmıştır?
Cevap: İdari analiz formatları, birim fiyat tarifleri ve teknik şartnameler kullanılarak aşırı düşük teklif açıklamaları yapılmış, aritmetik hata bulunmamış, işçilik fiyatları asgari ücretin altına düşmemiş, fiyat teklifleri meslek mensuplarınca onaylanmış ve satış tutanaklarıyla uyumlu bulunmuştur.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin şikayet başvurusu, esas olarak aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğu ile iş deneyim belgelerinin benzer işe uygunluğu ve ortaklık oranlarının tevsiki yönlerinden şekillenmiştir. Başvuru sahibi, tekliflerin değerlendirilmesinde bu hususların mevzuata aykırı şekilde dikkate alındığını ileri sürerek, ilgili isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasını talep etmiştir. Ancak yapılan incelemede, ortaklık oranına ilişkin iddiaların zamanında ve usule uygun şekilde ileri sürülmediği belirlenmiş, bu nedenle yalnızca süresinde yapılan diğer başvuru gerekçeleri değerlendirme konusu olmuştur.
İddialardan biri, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgelerinin, teklif konusu işle teknik açıdan benzeşmediği yönündedir. Bu çerçevede Kurul, belgelerde kayıtlı işlerin yapım amacını ve teknik içeriğini irdelemiş; iş deneyimi olarak sunulan işlerin, karayolu yapım işlerini içeren ve benzer iş tanımı kapsamındaki AV grubunda yer aldığı sonucuna varmıştır. Ayrıca, belgelerin güncelliği ve yeterli tutarda olduğu tespit edilerek, hem şekli hem de içerik yönünden yeterlilik ölçütünü taşıdığı değerlendirilmiştir. Bu suretle, iş deneyim belgeleri yönünden ileri sürülen itiraz yerinde bulunmamıştır.
İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesi bağlamında gündeme gelen önemli bir kavram ise “esaslı unsur”dur. Başvuran tarafından belgelerdeki esaslı iş unsurunun hatalı belirlendiği ileri sürülmüş ise de, Kurul’un yaklaşımında işin yapım amacına ve teknik kapsamına bakılarak belirleme yapılmıştır. İşlerin niteliğine göre yapılan bu değerlendirmenin, başvuruda belirtilen iddianın aksine, esaslı unsurun doğru nitelendiğini ortaya koyduğu ve belgelerin geçerliliğini etkilemediği sonucuna varıldığı görülmektedir.
İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklinin pilot ortağına ait iş deneyim belgesi de, yapım işinin asıl bölümünü karşılama yeterliliği üzerinden değerlendirilmiştir. Kurul tarafından yapılan incelemede, pilot ortağın sunduğu iş deneyim belgesinin benzer iş grubuna dahil olduğu ve yeterli tutarda olduğu tespit edilerek teknik yeterlilik açısından geçerli sayılmıştır. Bu tespitle birlikte, pilot ortaklık sorumluluğu yönünden iş deneyim kriterinin karşılandığı kabul edilmiştir.
Aşırı düşük teklif açıklamaları ise genel itibariyle analiz formatı, teknik şartname ve rayiç değerlere uygun bulunmuş olup, açıklamaya konu fiyat tekliflerinin meslek mensuplarınca onaylandığı ve aritmetik hata içermediği belirlenmiştir. Ne var ki, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bazı analiz girdileri için sunduğu fiyat tekliflerinin, ilgili malzeme veya hizmet alanında faaliyet gösteren tedarikçilerden alınmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, açıklamada kullanılan dayanakların yapım işine uygunluğu açısından sorun teşkil etmiş olsa da, bütünsel olarak teklifin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmadığından, başvuru reddedilmiştir. Sonuç olarak Kurul, teknik yeterlilik ve aşırı düşük teklif açıklamaları bakımından genel uygunluğu belirlemiş; ancak başvurunun ileri sürülüş şekli ve zamanlaması yönünden sınırlı değerlendirme yapabilmiş ve başvuruyu reddetmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.