KÜNYE
- Toplantı No: 2017/017
- Gündem No: 30
- Karar Tarihi: 05.04.2017
- Karar No: 2017/UY.III-990
- Başvuru Sahibi: Sistem Elektr. Tes. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/228794
- İhale Adı: Denizli-Acıpayam-13Blhd Yolu (Km:11+090-32+900 Arası) Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üstyapı ve Bsk İşleri
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarında analiz formatına uyulmaması nedeniyle açıklamanın mevzuata uygun olmadığına karar verildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığını, analiz formatlarının değiştirilip hatalı hesaplamalar yapıldığını, fiyat tekliflerinin uygun olmadığını ve nakliye mesafeleri ile ocak ve depo yerlerine ilişkin belgelerin eksik olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale dokümanında ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen analiz formatı ve açıklama usullerine göre, aşırı düşük teklif açıklamalarının sadece idarenin verdiği analiz formatına uygun yapılması gerektiğini; analizlerdeki çarpım ve toplam hatalarının düzeltilmesi halinde teklif fiyatının altında kalması nedeniyle bazı iş kalemlerine ilişkin iddiaların yerinde olmadığını; ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin analiz formatını değiştirmesi ve idarenin analizinde olmayan yardımcı analizleri eklemesinin mevzuata aykırı olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, nakliye mesafeleri ve ocak-depo yerlerine ilişkin açıklamaların sözleşme kapsamında yüklenicinin takdirinde olduğu ve aşırı düşük teklif açıklamalarında bazı analiz girdilerinin açıklama kapsamı dışında olduğu değerlendirilmiştir. İşçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olmadığı, alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olduğu ve kullanılan birim fiyatların genel olarak uygun olduğu belirlenmiştir. Ancak bazı analiz girdilerinde mevzuata uygun olmayan fiyat kullanımı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İdare tarafından verilen aşırı düşük teklif analiz formatına uygun olmayan açıklamalar, teklifin değerlendirilmesinde nasıl bir risk oluşturur?
Cevap: İdarenin ihale dokümanında veya genel tebliğde belirlediği aşırı düşük teklif açıklama formatı, tekliflerin karşılaştırılabilir ve objektif şekilde analiz edilmesi için zorunludur. Bu formata uygun olmayan, özellikle hesaplama hataları veya mevzuata aykırı ek analizler içeren açıklamalar, teklifin gerçek uygunluğunun tespitini engeller. Böyle durumlarda, teklifin değerlendirilmesi hukuken hatalı kabul edilip işlem iptali veya ihalenin yeniden değerlendirilmesi gündeme gelebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında analiz giren fiyatların veya hesaplama sonuçlarının mevzuata aykırı olması halinde nasıl bir yol izlenmelidir?
Cevap: Analiz girdilerinde mevzuata aykırı fiyatların kullanılması veya hesaplama hatalarının bulunması, teklifin sağlıklı değerlendirilmesini engeller. Ancak tespit edilen bu tür usulsüzlük veya eksiklikler genellikle düzeltilebilir nitelikteyse, idareye veya yükleniciye düzeltme yapma imkânı tanınabilir. Bu aşamada doğrudan teklifin elenmesi yerine, açıklamaların mevzuata uygun hale getirilmesi için ek süre veya işlem verilebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye mesafeleri ve ocak-depo yerleri gibi lojistik unsurların açıklanması gerekliliği hakkında uygulamada ne tür tereddütler bulunur?
Cevap: İdari uygulamada sıklıkla tartışılan konulardan biri, nakliye mesafeleri veya ocak-depo yerlerinin aşırı düşük teklif açıklama kapsamına girip girmediğidir. Genel uygulamada, bu tür hususlar sözleşme kapsamında yüklenicinin takdirindedir ve aşırı düşük teklif açıklamalarının zorunlu unsurları arasında olmaması nedeniyle, eksik belge veya açıklama bu aşamada değerlendirme dışı bırakılabilir ve teklif geçerli sayılabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında idarece onaylanmamış veya analiz formatı dışı yardımcı analizlerin sunulmasının sonucu nedir?
Cevap: İhale mevzuatı ve genel tebliğler uyarınca, aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece örnek olarak verilen format ve kapsamla uyumlu olması gereklidir. İdarece onaylanmamış, analiz formatının dışına çıkan veya mevzuatta düzenlenmeyen yardımcı analizler eklenmesi açıklamanın mevzuata uygun olmaması anlamına gelir. Böyle açıklamalar değerlendirme dışında bırakılabilir ve teklifin uygunluğu sorgulanabilir.
Soru: İşçilik ücretleriyle ilgili aşırı düşük teklif incelemesinde asgari ücretin altında teklif sunulması durumunda hangi kriterler dikkate alınır?
Cevap: İşçilik fiyat analizlerinde, teklifin işçilik kalemlerinin asgari ücretin altında olması teklifin mevzuata aykırı değerlendirilmesine yol açabilir. Ancak ücret kalemleri asgari ücret ve ilgili sosyal haklar seviyesinde veya üzerinde ise, fiyatlar genel olarak uygun kabul edilir. Bu nedenle, ücretlerin mevzuata uygunluğu titizlikle incelenir ve belirtilen sınırların altında fiyat sunulması durumunda teklif reddedilebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında idarenin verdiği analiz formatını değiştirmesi Kurul tarafından nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının aşırı düşük teklif incelemesi için idare tarafından verilen standart analiz formatına sadık kalınarak yapılması gerektiğini belirtti. İhale üzerinde bırakılan isteklinin analiz formatını değiştirmesi ve mevzuatta bulunmayan yardımcı analizler eklemesi usule ve mevzuata aykırı olarak değerlendirildi.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında tespit edilen çarpım ve toplam hataları ihale sonucunu nasıl etkiledi?
Cevap: Çarpım ve toplam hatalarının düzeltilmesi durumunda teklif fiyatının altında kalınması sebebiyle teklifin genel uygunluğu açısından bazı iş kalemlerine ilişkin şikâyetler reddedildi. Ancak bu hatalar, analiz formatındaki mevzuata aykırılıklar ile birlikte açıklamaların tamamının uygun olmadığı sonucuna varılmasını engelleyemedi.
Soru: Nakliye mesafeleri ve ocak-depo yerlerine ilişkin eksik veya yetersiz belge sunulması şikâyeti Kurul tarafından hangi gerekçeyle yerinde görülmedi?
Cevap: Nakliye mesafeleri ile ocak ve depo yerlerinin belirlenmesi sözleşme kapsamında yüklenicinin takdirinde olduğundan ve aşırı düşük teklif açıklamalarının kapsamı dışında kaldığından, bu konudaki belgelerin eksikliği veya yetersizliği ihale değerlendirmesinde olumsuz bir sonuç doğurmadı.
Soru: Tespit edilen mevzuata aykırılıkların sonucu ne oldu?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında mevzuata aykırı değişiklikler yapması nedeniyle açıklama uygun bulunmadı. Ancak bu aykırılıkların düzeltilebilir nitelikte olduğu sonucuna varılarak ihalenin yeniden değerlendirilmesine karar verildi.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlıkta, başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı ileri sürülmüş; açıklamalarda idarenin verdiği analiz formatının değiştirilmesi, hatalı hesaplama yapılması ve mevzuata aykırı analiz girdileri kullanılması başlıca itiraz noktaları olarak öne sürülmüştür. Bunun yanı sıra, fiyat tekliflerinin doğruluğu ile nakliye mesafeleri ve ocak-depo yeri bilgilerine dair belgelerin eksikliği de şikâyet kapsamına dâhil edilmiştir. Kurul ise incelemesini, belirtilen iddialar doğrultusunda açıklamalar üzerindeki şekli ve içeriksel uygunlukları esas alarak gerçekleştirmiştir.
Kurul değerlendirmesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu analizlerde çarpım ve toplam hatalarının bulunduğunu; bu durumun düzeltildiği takdirde teklif fiyatı seviyesinin korunduğunu ve teklifin genel çerçevede belirgin bir sapma göstermediğini ifade etmiştir. Ancak analiz hesaplamalarındaki bu hataların bazı iş kalemlerine ilişkin şikâyetleri etkisiz kılması, açıklamaların tümüyle uygun olduğunu göstermemiştir. Özellikle, idarece belirlenmiş analiz formatına uygunluk sağlanmadan yapılan açıklamaların, hesaplama hatalarıyla birleştiğinde açıklamaların bütünsel doğruluğunu zedelediği tespit edilmiştir.
Analiz formatı, Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri doğrultusunda açıklamaların karşılaştırılabilirliğini ve denetlenebilirliğini sağlamak açısından önem taşımaktadır. Bu bağlamda, idarenin sunduğu standart analiz formatından sapmalar ciddi bir inceleme konusu haline gelmiştir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin analizlerde format dışına çıkarak, idarece öngörülmemiş yardımcı analizleri eklemekte beis görmemesi Kurul tarafından mevzuata açık bir aykırılık olarak değerlendirilmiştir. Söz konusu analiz müdahaleleri, açıklamaların şekli bütünlüğünü bozduğu gibi içerik güvenilirliğini de tartışmalı hale getirmiştir.
Başvuruya konu edilen nakliye mesafeleri ile ocak ve depo yerlerine ilişkin belgeler ise Kurul tarafından materyal açıklama unsurları kapsamında görülmemiştir. Bu tür bilgilerin sözleşme uygulama döneminde yüklenicinin takdirine bırakıldığı ve bu nedenle açıklama sürecinde aranmasının gerekli olmadığı değerlendirilmiştir. Ayrıca, Kurul, işçilik ücretlerinin alt sınırın üzerinde olduğu, fiyat tekliflerinin genel olarak usule uygun olduğu ve analizlerde kullanılan birim fiyatların büyük ölçüde kabul edilebilir nitelikte olduğunu ifade etmiştir. Bununla birlikte, bazı analiz girdilerinde mevzuata aykırı fiyat kullanımı bulunduğu da göz ardı edilmemiştir.
Sonuç olarak, Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında analiz formatını değiştirmesini, yardımcı analizler eklemesini ve belirli analiz girdilerinde mevzuata uygun olmayan fiyat kullanmasını, açıklamaların genel anlamda mevzuata aykırı hale gelmesine neden olan unsurlar olarak değerlendirmiştir. Bununla birlikte, tespit edilen aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu kanaatine varılarak doğrudan ihale iptaline değil, ihalenin yeniden değerlendirilmesine karar verilmiştir. Bu yaklaşım, açıklamalardaki usulsüzlüklerin belirli düzeltmelerle giderilme kabiliyetinin bulunduğunu da ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.