KÜNYE
- Toplantı No: 2021/025
- Gündem No: 34
- Karar Tarihi: 16.06.2021
- Karar No: 2021/UY.I-1196
- Başvuru Sahibi: MSK Mühendislik Taahhüt Anonim Şirketi - Çekim İnşaat Beton Anonim Şirketi İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/114853
- İhale Adı: Kayseri-Felahiye İl Yolu Km:0+000-24+600 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) Yol Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında analiz girdilerinin doğru belirlenmemesi nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bazı iş kalemlerinin analiz tekniklerine aykırı olarak dahil edildiğini, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer verilmesinin hatalı olduğunu, nakliye giderlerinin analizlerde doğru gösterilmediğini ve nakliye formüllerinin mevzuata uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, modifiye bitüm üretimi sırasında gerekli kontrol çalışmaları için laboratuvar kurulması ve kalite kontrol nezaret işlerinin, KGM/4358/1, KGM/4366, 10.100.1062 ve KGM/1943 poz numaralı iş kalemlerinin toplamının %15’i olarak analiz fiyatına yansıtıldığını, dolayısıyla bunun ayrı bir analiz girdisi olarak değerlendirilmesinin analiz hazırlanma kurallarına aykırı olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, işçilik girdilerinin açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamayacağı, nakliye giderlerinin birim fiyat tariflerinde yer aldığı ve ayrı açıklama istenmesine gerek olmadığı, nakliye formüllerinin idarece oluşturulduğu ve Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyat analiz kitabında belirtilen dipnotların zorunlu olmadığı, resmi rayici olmayan makine bedellerinin Euro üzerinden hesaplanmasının mevzuata aykırı olmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bazı iş kalemlerinin toplam üzerinden analiz fiyatına yansıtılması gerektiği halde ayrı analiz girdisi olarak gösterilmesi neden sorun yaratır?
Cevap: Analiz hazırlanma kurallarına göre, belirli giderler (örneğin laboratuvar kurulması ve kalite kontrol nezaret işleri) ilgili iş kalemlerinin toplam bedelinin belirli bir oranı olarak hesaplanır ve ayrı bir maliyet unsuru olarak analiz girdisine eklenmemelidir. Bunların ayrı gösterilmesi analiz yapısının bozulmasına ve değerlendirme hatalarına yol açabileceği için mevzuata aykırıdır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik girdilerinin açıklama istenilmeyecek girdiler arasında gösterilmesi neden mevzuata aykırıdır?
Cevap: İşçilik girdileri, fiyat analizinde maliyet bileşeni olarak temel unsurlardan biridir ve teklifin gerçekçiliğini değerlendirmek üzere mutlaka açıklanması gerekir. Bu nedenle işçilik giderleri açıklama istenilmeyecek girdiler kapsamına alınamaz; aksi halde teklifin değerlendirilmesinde eksik ve yanıltıcı bilgi ortaya çıkar.
Soru: Nakliye giderlerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ayrı ayrı açıklama talep edilmemesinin hukuki dayanağı nedir?
Cevap: Nakliye giderleri genellikle birim fiyat tariflerinde yer alan standart kalemler olup, ayrı bir analiz girdisi veya açıklama talebine gerek olmadan kabul edilir. Bu yüzden, idare nakliye giderleri için ayrıca açıklama istemeyebilir; aksi durum idarenin analiz esaslarıyla çelişebilir.
Soru: İdarece hazırlanan nakliye formüllerinde Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyat analiz kitabındaki dipnotların kullanılmasının zorunlu olmaması uygulamada ne anlama gelir?
Cevap: İdare, analiz formüllerini kendi ihtiyaç ve yöntemi doğrultusunda oluşturabilir. Dipnotlar standart uygulamalar için rehber niteliğinde olsa da zorunlu değildir. Bu durumda, idarenin farklı formüller kullanması veya dipnotları uygulamaması mevzuat ihlali sayılmaz.
Soru: İdarece hazırlanan aşırı düşük teklif açıklaması analiz girdilerinde mevzuata aykırılık tespit edilirse, ihalenin iptal edilmesi itirazen şikayetin sonucu üzerinde nasıl etkili olur?
Cevap: İhalenin iptal edilmesi, aynı konuda yapılan itirazen şikayet başvurusunun konusuz kalmasına yol açabilir. Çünkü iptal edilen ihale açısından açıklama ve değerlendirme süreçleri sona ermiş olur, bu yüzden mevzuata aykırılık iddiası esasen işlemden kaldırılmış bir durum haline gelir ve itirazen şikayet reddedilebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması talebinde modifiye bitüm üretimi sırasında laboratuvar kurulması ve kalite kontrol nezaret işlerinin ayrı bir analiz girdisi olarak gösterilmesi mevzuata neden aykırı bulundu?
Cevap: Çünkü bu giderler, anayasal olarak ilgili iş kalemlerinin toplamı üzerinden (yüzde 15 oranında) analiz fiyatına yansıtılmıştır; dolayısıyla bunların ayrı bir analiz girdisi olarak yer alması, analiz hazırlanma kurallarına aykırıdır.
Soru: İşçilik girdilerinin açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alması neden hukuki olarak kabul edilmedi?
Cevap: Çünkü işçilik girdileri, teklifin değerlendirilebilmesi için ayrıntılı açıklamaya tabidir ve mevzuat gereği açıklama istenilmeyecek girdiler kapsamına girmez; bu nedenle işçilik girdilerinin açıklama istenilmeyecek girdiler arasında gösterilmesi hatalıdır.
Soru: Nakliye giderlerinin aşırı düşük teklif açıklamasında ayrı açıklama istenmemesi hangi gerekçeye dayanmıştır?
Cevap: Nakliye giderleri birim fiyat tariflerinde zaten yer aldığı için bu giderler için ayrı bir açıklama istenmesine gerek bulunmamaktadır; bu durum idarenin analiz giderlerinde ayrıca açıklama istememesini haklı kılmıştır.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması talebindeki analiz girdileri mevzuata aykırı ise neden itirazen şikayet reddedilmiştir?
Cevap: Çünkü ihalenin iptal edilmiş olması itirazen şikayet konusu işlemin uygulanmasını ortadan kaldırmış, dolayısıyla şikayet konusu talep hukuki anlamda sonuç doğurmadığı için başvuru reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin yapılan itirazen şikayet başvurusu, modifiye bitüm üretimi sürecinde bazı giderlerin analiz yöntemine uygun şekilde gösterilmediği iddiasına dayanmaktadır. Bu çerçevede başvuru sahibi, özellikle laboratuvar kurulması ve kalite kontrol hizmetlerinin analizlerde ayrı kalemler olarak yer almasını, bazı girdilerin açıklama istenilmeyecek kategorisine dahil edilmesini ve nakliye maliyetlerinin usule aykırı hesaplanmasını hukuka aykırı bulmuştur. Kamu İhale Kurulu, bu şikayetleri değerlendirmiş ancak ihale sürecinin iptali nedeniyle esasa girilmeden başvuruyu reddetmiştir.
Uyuşmazlık esas olarak, analizlerde yer alan bazı maliyet bileşenlerinin doğru biçimde ele alınmaması etrafında şekillenmiştir. Kurul tarafından da tespit edildiği üzere, modifiye bitüm üretim sürecinde ortaya çıkan laboratuvar ve kalite kontrol giderlerinin ayrı birer analiz girdisi olarak sunulması, analiz hazırlanma kurallarına aykırılık teşkil etmektedir. Bu tür harcamalar, ilgili iş kalemlerinin toplamı üzerinden belirli bir oran dâhilinde dolaylı olarak analiz fiyatına yansıtılmalıdır. Dolayısıyla bu giderlerin ayrı ve müstakil maliyet kalemleri olarak yer alması, değerlendirme yöntemlerinde tutarsızlığa yol açacak niteliktedir.
Bu olayda ayrıca bazı girdilerin açıklama istenilmeyecekler arasında gösterilmesi, özellikle işçilik kalemleri açısından, Kurul tarafından hatalı bulunmuştur. Zira işçilik giderleri, her durumda teklifin gerçekliğini doğrudan etkileyen temel unsurlar arasında yer alır ve bu nedenle ayrıntılı açıklamaya tabi tutulmaları gerekir. Bu yönüyle işçilik maliyetlerinin açıklamadan muaf tutulması, teklifin mali yapısının doğru değerlendirilmesinin önünü kapatmaktadır. Aynı şekilde nakliye giderlerinin ise zaten birim fiyat tariflerinde yer aldığı ve bu nedenle ayrıca açıklanmasının gerekmediği tespiti, Kurul’un yerleşik uygulamalarıyla uyum teşkil etmektedir.
Kurul değerlendirmesinde ayrıca pilot ortak gibi hususlar söz konusu olmamakla birlikte, analizlerde yer alan maliyet unsurlarının işin esasına etkisi ve teklifin gerçekliğini ortaya koyma fonksiyonu bakımından esaslılık ilkesi öne çıkmaktadır. Bu kapsamda, doğrudan açıklanması gereken girdilerin yanlış sınıflandırılması, değerlendirme sürecinin objektifliğini zedeleyen bir unsur olarak ele alınmıştır. Her ne kadar bazı dipnotların ya da belirli hesaplama yöntemlerinin bağlayıcılığı olmasa da, bu tür giderlerin nasıl sunulduğu teklifin geçerliliği açısından belirleyici olabilmektedir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu yapılan itirazlardaki bazı teknik tespitleri haklı bulmuş, özellikle analiz girdilerinin yanlış yapılandırıldığını ve işçilik gibi bazı girdilerin yanlış sınıflandırıldığını belirlemiştir. Ancak ihalenin iptal edilmiş olması, değerlendirme kapsamındaki eksikliklerin başvuru açısından sonuç doğurmasını engellemiştir. Bu nedenle başvuru esasa girilmeksizin reddedilmiş, ihale üzerinde meydana gelen hukuki sonuçlar sebebiyle uyuşmazlık konusuz kalmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.