KÜNYE
- Toplantı No: 2018/009
- Gündem No: 61
- Karar Tarihi: 14.02.2018
- Karar No: 2018/UY.I-423
- Başvuru Sahibi: Nil Yapı Malzemeleri ve İnşaat Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2017/445729
- İhale Adı: Suruç Akçakale Yolu (Km:0+000-69+59682) , (Onbirnisan Suruç Çevre Yolu Km:0+000-17+600 Dahil) ve Suruç Mürşitpınar Sınır Kapısı Bağlantısı (Km:0+000-8+000) Kesiminin Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında hesaplama hatasının düzeltilmesi sonucu teklif reddi usulüne uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasında hesaplama hatası olmadığı ve fiyatların virgülden sonra iki ondalık basamağa yuvarlanmasının Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olmadığını, bu nedenle açıklamalarının reddedilmesinin haksız olduğunu ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8 maddesine göre analizlerde çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası varsa ihale komisyonu re’sen düzeltir ve düzeltilmiş analiz fiyatı teklif fiyatının üzerindeyse teklif reddedilir. İdare tarafından yapılan incelemede, başvuru sahibinin sunduğu analizde hesaplama hatası sonucu analiz fiyatı 29,01 TL olarak bulunmuş ve bu fiyat teklif fiyatı olan 29,00 TL’nin üzerindedir. Bu tespit, işin teknik içeriği ve tutar dağılımı açısından somut olarak değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında yapılan yuvarlamalar hesaplama hatası sayılır mı?
Cevap: Analiz fiyatlarının virgülden sonraki belirli ondalık basamağa yuvarlanması, Kamu İhale Genel Tebliği kapsamında çoğunlukla mevzuata uygundur ve doğrudan hesaplama hatası sayılmaz. Ancak, analizde yer alan çarpım ve toplam işlemlerinde yanlışlık varsa, bu tür gerçek hesaplama hatası olarak kabul edilir ve ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Dolayısıyla, sadece yuvarlama işlemi değil, toplam ve çarpım işlemlerindeki hatalar hesaplama hatasıdır ve teklifin değerlendirilmesinde dikkate alınır.
Soru: İhale komisyonu, aşırı düşük teklif açıklamalarındaki hesaplama hatalarını tespit ve düzeltme konusunda zorunlu mudur?
Cevap: İhale komisyonu, aşırı düşük teklif açıklamasında hesaplama hatası bulunduğunu tespit ederse, Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca bu hatayı re’sen düzeltmekle yükümlüdür. Düzeltme sonucu analiz fiyatı teklif fiyatını aşarsa, idare aşırı düşük açıklamasını reddedebilir. Komisyonun bu yetkisini kullanmaması durumunda idari işlem hatalı sayılabilir.
Soru: Hesaplama hatası düzeltilmeden yapılan aşırı düşük teklif açıklaması değerlendirilirse ne sonuç doğabilir?
Cevap: Hesaplama hatası düzeltilmeden aşırı düşük teklif açıklaması esas alınırsa, yani hatalı analiz fiyatı kullanılırsa, bu durum teklifin haksız şekilde kabulüne veya reddine yol açabilir. İdari işlemin iptali ya da ihalenin yeniden değerlendirilmesi söz konusu olabilir. Bu nedenle analizlerde tespit edilen hesaplama hatalarının düzeltilmesi önem taşır.
Soru: Analiz fiyatı, teklif fiyatından sadece küçük bir miktar yüksek ise teklifin reddi zorunlu mudur?
Cevap: Analiz fiyatı, hesaplama hatası düzeltilerek teklif fiyatının üzerine çıktıysa, miktarın büyüklüğünden bağımsız olarak idare aşırı düşük açıklamasını reddedebilir. Ancak işin teknik gerekçeleri ve tutar dağılımı somut şekilde değerlendirilmelidir. Genel olarak geçerli uygulamada analiz fiyatının teklif fiyatını aşması hâlinde teklif reddedilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında tespit edilen hataların türü ve kapsamı ihalenin sonucunu nasıl etkiler?
Cevap: Düzeltilebilen hesaplama hataları (örneğin yanlış toplama veya çarpma işlemleri) re’sen düzeltilip ardından değerlendirilir. Ancak temel içerik veya kapsamla ilgili hatalar farklı değerlendirilir. Hesaplama hatası düzeltildiğinde analiz fiyatının teklif fiyatının üzerinde olması halinde teklif reddedilir. Bu nedenle hata türü ayrımı ve düzeltilmesi ihalenin nihai sonucuna doğrudan etki eder.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında virgülden sonra iki ondalık basamağa yuvarlama yapmasının mevzuata uygun olduğu iddiası, hesaplama hatası olarak kabul edilebilir mi?
Cevap: İdarenin incelemesinde somut olarak hesaplama hatası tespit edilmiş olup, bu hata sadece virgülden sonraki yuvarlama değil, analizdeki çarpım ve toplamlarda bulunan hataların düzeltilmesinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, virgülden sonra iki ondalık basamağa yuvarlama mevzuata uygun kabul edilse de, hesaplama hatası düzeltilince analiz fiyatı teklif fiyatının üzerine çıktığı için itiraz sahibi iddiası reddedilmiştir.
Soru: İdare tarafından analizde bulunan hesaplama hatasının düzeltilmesi sonucu teklif fiyatının altında kalan analiz fiyatı tekrar değerlendirmeye alınabilir mi?
Cevap: Bu vakada, hesaplama hatası düzeltilince analiz fiyatı teklif fiyatını aşmıştır, dolayısıyla teklif reddedilmiştir. Analiz fiyatı teklif fiyatını aşmadığı sürece aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilir. Ancak hatalı analiz düzeltilmiş ve bu düzeltme sonucu fiyatın üzerine çıkması sebebiyle teklifin tekrar değerlendirilmesi mümkün olmamıştır.
Soru: İhale komisyonunun hesaplama hatasını re’sen düzeltme yetkisi aşırı düşük teklif değerlendirmesinde nasıl uygulanmıştır?
Cevap: İhale komisyonu, başvuru sahibinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasındaki çarpım ve toplamların yanlış hesaplanmasını tespit edip re’sen düzeltti. Bu düzeltme sonucu analiz fiyatı teklif fiyatının üzerine çıktığı için, idare bu durumu esas alarak aşırı düşük teklif açıklamasını reddetmiştir. Kurul da bu işlemi mevzuata uygun bulmuştur.
Soru: Kamu İhale Kurulu, aşırı düşük teklif açıklamasının reddi yönündeki idari işlemin hukuka uygunluğunu hangi ölçüte göre değerlendirmiştir?
Cevap: Kurul, idarenin analizde tespit ettiği hesaplama hatasını düzeltmesine ve böylece analiz fiyatının teklif fiyatını aşmasına dayanarak açıklamanın reddini hukuka uygun bulmuştur. Bu durumda, temel ölçüt analiz fiyatının teklif fiyatının üzerinde olup olmadığıdır; hesaplama hatası düzeltilmeden yapılan açıklama değil, düzeltilmiş analiz fiyatı geçerlidir.
Detaylı Analiz
İncelemeye konu olayda, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullandığı hesaplamalara ilişkin bir uyuşmazlık gündeme gelmiştir. Başvuru sahibi, analizlerde herhangi bir aritmetik hata bulunmadığını, sadece fiyatların virgülden sonra iki ondalık basamağa yuvarlandığını, bunun da mevzuata uygun olduğunu öne sürmüştür. Buna karşılık idare, başvuru sahibinin sunduğu analizlerde çarpım ve toplam işlemlerine dair gerçek hesaplama hataları tespit ederek bu hataları düzeltmiş ve bu düzeltme sonunda elde edilen analiz fiyatının, sunulan teklif fiyatının üzerine çıktığı gerekçesiyle açıklamayı kabul etmemiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, söz konusu tabloların hesaplama yöntemi ve bu hesaplamanın sonucu üzerinden şekillenmiştir.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan konu, yalnızca hesaplama mantığına dair biçimsel bir farklılık olmayıp; sunulan analiz tablosundaki çarpım ve toplama hatalarının, yani gerçek aritmetik yanlışlıkların mevcudiyetidir. Başvuru sahibinin hesaplamalarında, virgülden sonrasının iki basamakla sınırlanması tek başına mevzuata aykırı bulunmamış; ancak bu usul yanında bulunan işlem hataları, idarece dikkate alınmıştır. Bu kapsamda virgülden sonraki yuvarlamaların mevzuata uygunluğu ayrı tutulmuş, esas olarak metin içindeki aritmetik yanlışlıkların düzeltildiği bir teknik inceleme yapılmıştır. Dolayısıyla uyuşmazlık, yalnızca yuvarlama kuralı etrafında şekillenmemiş, somut ve düzeltilmesi gereken hesaplama hatalarına odaklanmıştır.
Kurul değerlendirmesinde, virgülden sonraki iki ondalık basamağa göre yapılan yuvarlamaların başlı başına hesaplama hatası sayılmayabileceğini belirtmekle birlikte, burada asıl etkili olan unsurun analizlerde yer alan çarpım ve toplam hatalarının varlığı olduğu sonucuna ulaşmıştır. Bu tür hatalar, basit biçimsel farklılıktan öte, rakamsal sonucu doğrudan etkileyen içerikte değerlendirilmiş ve bu hataların düzeltilmesinin ardından teklif tutarını aşan bir analiz fiyatına ulaşıldığı tespit edilmiştir. Bu sonuç, yalnızca biçim değil içerik açısından da değerlendirilmiş, teklifin geçerliliğini doğrudan etkileyen bir unsur olarak ele alınmıştır.
İdarenin yaptığı inceleme sonucunda hesaplama hatalarını kendi değerlendirmesiyle düzeltmesi, bu konuda kullanabileceği düzenleyici yetkilerin kapsamındadır. Aşırı düşük teklifin değerlendirilmesinde, hesaplamalardaki eksiklik ya da hataların tespiti hâlinde, bunların re’sen düzeltilerek sürece dâhil edilmesi yöntemi Kurul tarafından da uygun bulunmuştur. İdare tarafından yapılan düzeltme sonucunda analiz bedelinin teklifin üzerine çıkması ve bu farkın işin teknik içeriği dikkate alınarak belirlenmesi, değerlendirme sürecini şekillendirmiştir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu yapılan işlemi mevzuata uygun bularak, idarenin sunduğu değerlendirmeyi onaylamıştır. Kurul, analiz tablosundaki hesaplama hatalarının belirlenip düzeltilmesinden sonra analiz bedelinin teklifin üzerinde olduğunu tespit etmiş; bu durumda açıklamanın reddi yönünde verilen kararın hukuka uygun olduğuna kanaat getirmiştir. Başvuru sahibinin yalnızca biçimsel bir yorum ile hesaplama hatası bulunmadığı yönündeki savunması ise somut teknik hesaplamalarla çürütülmüştür.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.