Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğu ve yeterlik bilgilerinin incelenmesi iddiası - 2021/UY.I-848

KÜNYE

  • Toplantı No: 2021/016
  • Gündem No: 26
  • Karar Tarihi: 21.04.2021
  • Karar No: 2021/UY.I-848
  • Başvuru Sahibi: Kadir Pet. Ürü. İnş. Taş. Haf. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.
  • İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü
  • İKN: 2020/580988
  • İhale Adı: Karayolları 7(Samsun) Bölge Müdürlüğü Hudutları Dahilinde 78(Sinop) ve 79 (Boyabat) Şube Şefliği Yollarında Agrega Temini ve Üstyapı İşlerinin Yapılması İşi

Özet

Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun bulunması nedeniyle itirazen şikâyetin reddi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, ihale üzerinde kalan isteklinin yeterlik bilgileri ve aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğunu iddia ederek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını talep etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yapıldığını, analizlerde aritmetik hata bulunmadığını, kullanılan yoğunluk katsayısının idarece belirlenenle uyumlu olduğunu, nakliye mesafelerinin ve formüllerinin doğru kullanıldığını, mazot fiyatının EPDK tarafından yayımlanan fiyatların %90’ının altında olmadığını ve analizlerde kullanılan kamu kurum fiyatlarının belgelerle desteklendiğini tespit etmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan maliyet analizleri veya girdiler için idare hangi kıstaslara göre değerlendirme yapmalıdır?
Cevap: İdare, aşırı düşük teklif açıklamasını değerlendirirken maliyet analizlerindeki hesaplamaların aritmetik doğruluğunu, analizlerde kullanılan yoğunluk katsayılarının ve fiyatların idarece öngörülen veya kamu kurumları tarafından yayımlanmış güncel değerlerle uyumlu olup olmadığını inceler. Nakliye mesafeleri ve ilgili formüller doğru uygulanmalı, piyasa fiyatları ya da EPDK gibi yetkili kurumların yayımladığı fiyatların alt sınırı aşılmamalıdır. Bu kıstaslara uygunluk genel olarak aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun sayılması için esastır.

Soru: Teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddialarında somut delil sunmaması ihale sürecini nasıl etkiler?
Cevap: İtiraz eden tarafın aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğuna dair iddiaları somut kanıtlarla desteklenmediği durumda, idare ve şikâyet mercileri açıklamayı mevzuat ve şartname hükümleri doğrultusunda inceler. Somut delil olmaması nedeniyle iddialar reddedilir ve aşırı düşük teklif açıklaması geçerli kabul edilir. Bu durum, teklifin değerlendirme dışı bırakılması gibi işlemlerin iptali veya ihalenin iptali gibi sonuçların önüne geçebilir.

Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan kamu kurum fiyatlarının belgelerle desteklenmemesi durumunda ne tür sorunlar ortaya çıkabilir?
Cevap: Kamu kurum fiyatlarının idare tarafından somut ve güncel belgelerle desteklenmemesi durumunda bu fiyatların güvenilirliği ve doğruluğu tartışmaya açılır. Bu durum, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğu hususunda tereddüt yaratabilir ve itirazlarda açıklamanın reddedilmesine sebep olabilir. Dolayısıyla, ihale yetkilileri analizlerde kullanılan fiyatları resmi olarak belgelerle ispatlamak zorundadır.

Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan nakliye mesafelerinin yanlış değerlendirilmesi ihale sürecine nasıl yansıyabilir?
Cevap: Nakliye mesafelerinin gerçeğe uygun olmaması veya ilgili hesaplamalara yanlış şekilde yansıtılması, teklif maliyetlerini hatalı gösterebilir. Bu durum, aşırı düşük teklif açıklamasının gerçekçi olup olmadığı konusunda yanlış kanaat oluşturabilir. Sonuç olarak, teklifin haksız yere elenmesi veya kabul edilmesi gibi işlemler yapılabilir. Bu nedenle mesafelerin doğru ve belgelenmiş olması büyük önem taşır.

Soru: İdari şartnamede önceden belirlenmiş olan yoğunluk katsayısının teklif analizinde farklı uygulanması durumunda ne gibi hukuki sonuçlar doğabilir?
Cevap: Yoğunluk katsayısının idari şartnamede belirlenenden farklı kullanılması, teklif analizlerinin objektifliğini ve eşit rekabet ortamını zedeleyebilir. Bu durum, yapılan değerlendirmelerin usulsüzlüğüne ve ihale sonucunun iptaline sebep olabilecek önemli bir eksikliktir. Uygulamada, katsayının şartnameye uygun şekilde kullanılması beklenir; aksi halde itiraz ve şikâyetlere neden olabilir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığı nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğunu, kamu ihale genel tebliği ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, teklif analizlerinde aritmetik hata bulunmadığını, kullanılan yoğunluk katsayısının idarece belirlenene uygun olduğunu, nakliye mesafelerinin ve formüllerin doğru kullanıldığını, mazot fiyatının EPDK yayımlanan fiyatların %90’ının altında olmadığını ve kullanılan kamu kurum fiyatlarının belgelerle desteklendiğini inceleyerek tespit etmiştir.

Soru: Başvuru sahibi tarafından ileri sürülen yeterlik bilgileri ve aşırı düşük teklif açıklaması ile ilgili iddialar neden kabul edilmemiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin iddiaları somut delillere dayanmadığından ve yapılan kapsamlı mevzuat ve şartname incelemelerinde açıklamanın mevzuata uygun olduğu sonucuna varıldığından şikâyet başvurusu reddedilmiştir.

Soru: İtirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesinde mevzuat dışı herhangi bir değerlendirme yapılmış mıdır?
Cevap: Hayır, Kurul değerlendirmesinde sadece idari şartname ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınmış, başvuru sahibinin iddialarını destekleyecek somut delil bulunmadığı için aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunduğu için başvuru reddedilmiştir.

Detaylı Analiz

Açıklandığı üzere, bu vakada şikâyet konusu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığıdır. Başvuru sahibi, söz konusu isteklinin hem yeterlik bilgilerinin hem de aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğunu öne sürerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını talep etmiştir. Uyuşmazlık, teklifin analiz ve gerekçelendirme sürecinde yapılan hesaplamaların ve dayanakların ihale mevzuatına uygun biçimde sunulup sunulmadığı noktasında odaklanmaktadır.

İhale sürecinde tartışılan temel meselelerin başında, açıklamada kullanılan maliyet girdilerinin doğruluğu ve hesaplamaların tutarlılığı yer almıştır. Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, teklif analizlerinde herhangi bir aritmetik hataya rastlanmadığı, açıklamalarda kullanılan yoğunluk katsayısının idarece belirlenen katsayı ile uyumlu olduğu, nakliye mesafeleri ve formüllerin doğru kullanıldığı belirlenmiştir. Ayrıca, analizlerde kullanılan mazot fiyatlarının kamu otoritesince yayımlanan verilerin alt sınırında olmadığı ve kamu kurum fiyatlarının güncel belgelerle desteklendiği anlaşılmıştır. Bu da teklifin gerçekçi ve öngörülebilir maliyet temelli hazırlandığını ortaya koymuştur.

Bu durumda, değerlendirme sürecinde ihale dokümanlarında belirlenen nitelik ve şartların esaslı unsurları öne çıkmıştır. Aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan girdilerin, özellikle de nakliye mesafelerinin, fiyat kaynaklarının ve katsayıların mevzuata aykırı olmaması, açıklamanın esaslı unsur niteliğini taşıyan unsurlara uygun şekilde yapıldığını göstermektedir. Esaslı unsur açısından yapılan bu değerlendirme, ihalenin sağlıklı rekabet ortamında ve objektif ölçütlere göre yürütüldüğünün bir göstergesi niteliği taşır.

İhale ortaklık yapısıyla yürütülmüş olsa da, sunulan bilgilerde pilot ortağın iş deneyimine yönelik ayrıca bahis bulunmamaktadır. Bu nedenle pilot ortağa ilişkin iş deneyim belgesine dair özel bir değerlendirme yapılmamıştır. Konu, ağırlıklı olarak aşırı düşük teklifin maliyet analizleri ve girdilerinin yerindeliği yönüyle incelenmiştir. Dolayısıyla yeterlik bilgilerinin değerlendirilmesinde pilot ortak özelinde öne çıkan bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Kamu İhale Kurulu’nun yaklaşımı, aşırı düşük teklif açıklamalarının yalnızca iddiayla değil, somut delillerle çürütülebileceği yönündedir. İnceleme, ihale dokümanları ve mevzuat hükümleriyle uyumlu şekilde gerçekleştirilmiş, açıklamaların gerekçeli ve belgelendirilmiş olduğu görülmüştür. Başvuru sahibinin iddiaları belge ve kanıtla desteklenmediğinden, Kurul itirazen şikâyeti reddetmiştir. Bu durum, ihale değerlendirmelerinde teknik içerikli açıklamaların denetiminde mevzuata bağlılık ilkesinin sürdürüldüğünü ve soyut itirazların tek başına sonuç doğurmadığını bir kez daha ortaya koymuştur.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.