KÜNYE
- Toplantı No: 2019/005
- Gündem No: 25
- Karar Tarihi: 23.01.2019
- Karar No: 2019/UY.II-101
- Başvuru Sahibi: Eskikale İnş. Nak. Pet. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2014/90491
- İhale Adı: Eskişehir - Sarıcakaya - Nallıhan İl Yolu Km: 2+500 - 41+855 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları Üstyapı Ve Çeşitli İşler Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve teklifin reddi mevzuata uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasının ihale tarihinden çok sonra istenmesinin fiilen imkansız olduğunu ve geçmiş tarihli belge düzenlenemeyeceğini iddia ederek şikayette bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İhale komisyonu, 2015/UY.II-2379 sayılı Kurul kararı doğrultusunda iş deneyim belgelerinde ayrıştırma yapmış, ihale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuata göre aşırı düşük teklif sınır değerini geçerli teklifler üzerinden yeniden belirlemiş ve bu kapsamda başvuru sahibinden aşırı düşük teklif açıklaması istemiştir. Mevzuatta teklif geçerlilik süresinin uzatılabileceği ve aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin yasal olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, ihale mevzuatında 3,5 yıl sonra açıklama istenmemesine dair bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle, aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve açıklama sunmayan isteklinin teklifinin reddedilmesi mevzuata uygundur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi için sürenin geçirildiğine dair mevzuatta bir sınır var mıdır?
Cevap: Mevzuatta aşırı düşük teklif açıklamasının ihale tarihinden itibaren ne kadar süre içinde istenmesi gerektiğine ilişkin açık bir zaman sınırı bulunmamaktadır. Bu nedenle, teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde bile açıklama istenebilir ve bu talebin yapılması mevzuata uygun kabul edilmektedir.
Soru: Teklif geçerlilik süresi sona erdikten sonra aşırı düşük teklif açıklaması istenebilir mi?
Cevap: İhale mevzuatı teklif geçerlilik süresinin uzatılmasına izin vermekte ve bu süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması talep edilebilmektedir. Ancak teklif geçerlilik süresi sona erdikten sonra açıklama talebinin istenmesi, sürenin uzatılmasıyla bağlantılı olmadığı sürece hukuken sorunlu olabilir. Bu nedenle, açıklama talebinin teklif geçerlilik süresiyle ilişkilendirilmesi önemlidir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması istenmesine karşılık açıklama sunulmaması halinde ne tür bir yaptırım uygulanır?
Cevap: Mevzuat, aşırı düşük teklif açıklaması talebine yanıt vermeyen veya açıklaması yeterli bulunmayan isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını öngörmektedir. Bu durumda teklif geçersiz sayılır ve ihale komisyonu tarafından reddedilir.
Soru: İhale komisyonu aşırı düşük teklif sınırını nasıl belirler ve güncellendiğinde bu durum isteklilere nasıl yansır?
Cevap: İhale komisyonu aşırı düşük teklif sınırını, mevzuat ve ilgili Kurul kararları doğrultusunda geçerli teklifler üzerinden yeniden belirleyebilir. Sınırın güncellenmesi halinde isteklilere açıklama talebi yöneltilebilir ve bu talep teklif değerlendirmesi aşamasında sürece dahil edilir.
Soru: İsteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması için geçmişe dönük belge sunamaması, teklifin reddine engel midir?
Cevap: Mevzuatta geçmiş tarihli belge düzenlenmesine ilişkin bir yasak veya kısıtlama bulunması bu durumu engellemez. Ancak geçmiş tarihli belge düzenlenememesi iddiası tek başına açıklama talebine yanıt vermeme veya yetersiz açıklama anlamına gelir ve bu durumda teklifin reddi mümkündür.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale tarihinden 3,5 yıl sonra aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi mevzuata aykırı mıdır?
Cevap: İhale mevzuatında aşırı düşük teklif açıklamasının ihale tarihinden sonra belirli bir süre içerisinde istenmemesine dair bir hüküm bulunmadığından, başvuru sahibinden ihale tarihinden 3,5 yıl sonra açıklama istenmesi mevzuata uygundur.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması istenmesinin dayanağı nedir ve ihale komisyonu tarafından bu açıklama talebi nasıl sürece yansıtılmıştır?
Cevap: İhale komisyonu, yürürlükteki mevzuat gereğince aşırı düşük teklif sınırını güncel tekliflere göre yeniden belirlemiş ve buna dayanarak başvuru sahibinden açıklama talebinde bulunmuştur. Bu işlem mevzuata uygun olup, açıklama talebi teklif geçerlilik süresinin uzatılması kapsamında değerlendirilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmaması halinde teklifinin reddedilmesi hakkaniyetli ve mevzuata uygun mudur?
Cevap: Mevzuat, aşırı düşük teklif açıklaması talebine yanıt verilmemesi durumunda teklifin reddedilmesini öngördüğünden, başvuru sahibinin açıklama sundurmaması nedeniyle teklifinin reddedilmesi doğrudur ve mevzuata uygundur.
Soru: Başvuru sahibinin şikayet konusu olan geçmiş tarihli belge düzenlemesi yapamaması iddiası ihale sonucu üzerinde bağlayıcı bir etki yaratmış mıdır?
Cevap: Başvuru sahibinin geçmiş tarihli belge düzenlemesinin fiilen mümkün olmadığı iddiası Kurulca dikkate alınmamış, mevzuatta böyle bir sınırlama bulunmadığından bu iddia teklifin reddi kararını etkilememiştir.
Detaylı Analiz
İhale konusu olayda, başvuru sahibi, kendisinden ihale tarihinden yaklaşık üç buçuk yıl sonra aşırı düşük teklif açıklaması istenmesini ve açıklama sunmaması sebebiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını hukuka aykırı bulmuş; bu gecikmenin, açıklama için gerekli belgelerin sunulmasını fiilen imkânsız hale getirdiğini iddia ederek itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur. Uyuşmazlık, bu kadar uzun bir sürenin ardından yapılan açıklama talebinin mevzuata uygun olup olmadığı ve bu durumun isteklinin teklifinin geçerliliği üzerindeki etkisine odaklanmaktadır.
İhale komisyonu, teklif değerlendirmesi sırasında yürürlükteki mevzuat ve Kurul kararları doğrultusunda geçerli teklifleri esas alarak aşırı düşük teklif sınır değerini güncellemiştir. Bu güncelleme sonucunda sınır değerin altında kalan bazı teklifler için açıklama talebi ihtiyacı doğmuştur. Bu çerçevede komisyon, açıklama talebini başvuru sahibine yöneltmiş; başvuru sahibi ise bu talebe karşı, mevcut durumda geçmişe dönük belge düzenlenmesinin mümkün olmadığını ileri sürerek yanıt vermemiştir. Buna karşılık komisyonun açıklama istemesi ve açıklama yapılmaması hâlinde teklifin reddi yönündeki işlemleri, mevcut düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirilmiştir.
Olayda, başvuru sahibinin sunduğu itirazın özü, aşırı düşük teklif açıklamasının zamanlamasına yöneliktir. Ancak Kamu İhale Kurulu, mevzuatta açıklama talebinin mutlaka ihale tarihine yakın bir zamanda yapılması gerektiğine dair bir sınır bulunmadığını açık biçimde ortaya koymuştur. Diğer bir ifadeyle, açıklamanın zamanlaması, değerlendirmeye esas tekliflerin geçerliliğini koruduğu sürece başlı başına bir geçersizlik nedeni olarak görülmemiştir. Bu yaklaşım çerçevesinde, açıklama talebine yanıt verilmemesi, esaslı bir unsurun yerine getirilmemesi olarak değerlendirilmiştir.
Kurulun pilot ortak açısından yaptığı değerlendirmede ise bu tür açıklamaların özellikle lider niteliğindeki ortaklar bakımından daha kritik olduğu varsayımı altında, açıklama yükümlülüğünün yerine getirilmemesi durumu daha da ağırlıklı bir sonuç doğurmaktadır. Ancak somut olayda bu yöne ilişkin bir tartışmaya veya ayrıştırmaya gidilmediği, değerlendirme daha genel bir açıklama eksikliği üzerinden ele alındığı için pilot ortağa ilişkin özel bir vurgu yapıldığı bilgisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu açıklama talebinin geçerlilik süresi içinde yapılabileceğini ve bu süre boyunca teklif değerlendirme işlemlerinin sürdürülebilir olduğunu ortaya koymuş; başvuru sahibinin belge sunamamasının hukuk düzeninde yer alan yükümlülükleri ortadan kaldırmayacağını belirtmiştir. Bu değerlendirme sonucunda, idarenin aşırı düşük teklif açıklaması istemesi ve açıklama yapılmadığı için başvuru sahibinin teklifini reddetmesi işlemleri hukuka uygun bulunmuş, itirazen şikayet başvurusu yerinde görülmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.