KÜNYE
- Toplantı No: 2017/007
- Gündem No: 97
- Karar Tarihi: 01.02.2017
- Karar No: 2017/UY.III-415
- Başvuru Sahibi: Doruk Group Gayrimenkul Turizm Danışmanlık İnş. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Tokat İl Özel İdaresi
- İKN: 2016/411909
- İhale Adı: Tokat İli Zile İlçesi Hükümet Konağı İhalesi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasındaki metraj farklılıklarının teklifin esasına etkisi nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının yaklaşık maliyete göre önemli metraj farklılıkları içerdiğini, idarenin hesap hatası olduğunu ve metraj karşılaştırmasının yapılmaması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu iş anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif alınan yapım işi olup, idarece ve isteklilerce metrajlar ayrı ayrı hesaplanmaktadır. Metraj farklılıklarının doğal olduğu ancak idare ve isteklinin metrajlarının birbirine yakın olması gerektiği, aksi halde metraj farklılıklarının fiyat avantajı sağlayabileceği belirtilmiştir. Başvuru sahibinin teklif bedeli 8.919.000 TL, metraj farklarının birim fiyatlarla çarpılması sonucu bulunan tutar farkı toplamı 1.011.795,75 TL olup, bu farkın teklif bedeline oranı %89,81 olarak hesaplanmıştır. Bu oran, metraj farklılıklarının teklifin esasına etki ettiğini göstermektedir.
İdare Görüşü
İdare, açıklama istenmeyen kalemler için metraj karşılaştırması yapılmaması gerektiğini belirtmiş, ancak metraj farklılıklarının teklif sıralamasını değiştirmediğini savunmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında metraj farklılıklarının ne ölçüde teklifin esasını etkilediği nasıl değerlendirilir?
Cevap: Metraj farklılıklarının teklif bedeline oranı somut olarak hesaplanarak değerlendirilir. Önemli oranda (örneğin %50 ve üzeri gibi somut yüksek değerler) metraj farklılığı tespit edilirse, bu durum teklifin esasını etkileyebilir ve açıklamanın uygunluğu sorgulanabilir. Ancak oranlar daha düşük ve makul düzeydeyse metraj farklılıkları esas değerlendirmeyi etkilemeyebilir.
Soru: İdare tarafından yapılan metraj hesapları ile isteklinin kendi metrajları arasındaki farkların aşırı düşük teklif incelemesinde önemi nedir?
Cevap: İdare ve isteklinin metrajlarının birbirine yakın olması beklenir. Büyük metraj farklılıkları, teklif bedelinin ayrıştırılamaz unsurlarını etkileyerek gerçek fiyatlandırmayı gizleyebilir. Bu durumda metraj farkları, fiyat avantajı olarak kullanılabilir ve açıklama uygun bulunmayabilir. Metraj farklarının önemsiz olduğu durumlarda bu hususun aşırı düşük teklif değerlendirmesinde belirleyici etkisi azalır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında sadece açıklama istenen kalemlerin metraj farkları mı dikkate alınmalı yoksa tüm metrajlar mı karşılaştırılmalıdır?
Cevap: İhale konusu işin niteliği ve sözleşme türüne göre değişmekle birlikte, metrajları önemli ölçüde etkileyen kalemlerin tamamının dikkate alınması gerekir. Sadece açıklama istenen kalemlerle sınırlı karşılaştırma, metraj farklarının tam olarak yansıtılmamasına yol açabilir. Bu nedenle geniş bir metraj karşılaştırması yapılması, aşırı düşük teklif değerlendirmesinde daha sağlıklı sonuç verir.
Soru: Metraj farklılıkları nedeniyle yapılan aşırı düşük teklif değerlendirmesinde hangi tür işlerde daha dikkatli olunmalıdır?
Cevap: Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif alınan yapım işlerinde metraj farklılıklarının etkisi daha kritiktir. Zira bu işlerde metrajların toplam fiyat üzerinde doğrudan etkisi büyüktür. Dolayısıyla metraj farklarının teklifin esasını değiştirmesi ihtimali daha yüksektir ve bu durum aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde daha titiz incelenmelidir.
Soru: Metraj farklılıklarından kaynaklanan fiyat avantajlarının tespiti ihale sürecinde nasıl sonuçlar doğurabilir?
Cevap: Somut verilerle desteklenen önemli metraj farklılıkları, teklifin gerçek değerini gizleyerek haksız fiyat avantajı oluşturuyorsa, bu durum aşırı düşük teklif açıklamasının reddine ve dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir. Bu durumda itirazen şikayetlerin de reddi söz konusu olabilir. Ancak metraj farklarının bu tür sonuçlara yol açıp açmayacağı dosyanın kapsamına ve somut tespitlere bağlıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki metraj farklılıklarının yaklaşık maliyete göre önemli olduğu iddiası nasıl değerlendirildi?
Cevap: Metraj farklılıklarının yaklaşık maliyete göre önemli olduğu iddiası doğru kabul edilmekle birlikte, somut olarak metraj farklılıklarının teklif bedeline oranı %89,81 olduğu tespit edilmiş ve bu oranın teklifin esasını etkilediği sonucuna varılmıştır.
Soru: İdarenin ve isteklilerin farklı metraj hesaplamaları aşırı düşük teklif değerlendirmesinde nasıl bir etkiye sahip oldu?
Cevap: İdare ve istekliler tarafından hesaplanan metrajların birbirine yakın olması beklendiği, aksi hâlde metraj farklılıklarının fiyat avantajı sağlayabileceği belirtilmiştir. Somut vakada metrajlar arasındaki farklılıklar önemli bulunduğundan bu durum açıklamanın uygun olmadığını gösterdi.
Soru: Metraj farklılıklarının teklif bedeline oranının %89,81 bulunması itirazen şikayetin sonucunu nasıl etkiledi?
Cevap: Bu yüksek oran, metraj farklılıklarının teklifin esasını etkilediğinin göstergesi kabul edilmiş, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı kararına varılmış ve itirazen şikayet reddedilmiştir.
Soru: İdarenin, açıklama istenmeyen kalemler için metraj karşılaştırması yapılmaması gerektiği savunması haklı bulundu mu?
Cevap: İdarenin bu savunması geçerli görülmemiştir; özellikle teklifin esasını etkileyen önemli metraj farkları olduğundan genel metraj karşılaştırması esastır ve bu vakada metraj farklılıkları açıklamanın uygunluğunu olumsuz etkilemiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye konu yapım işinde, başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunda temel uyuşmazlık, aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan metraj farklılıklarının ihalenin yaklaşık maliyetine göre önemli olup olmadığı ve bu durumun teklifin esasını etkileyip etkilemediği üzerinde yoğunlaşmıştır. Başvuru sahibi, açıklama kapsamında sunulan metrajların önemli ölçüde farklılık arz ettiğini, bunun hatalı hesaplamalardan kaynaklandığını ve dolayısıyla metraj karşılaştırmasına dayalı değerlendirmenin sağlıklı olmayacağını ileri sürmüştür. Taraflar arasında, teklif değerlendirme kriteri olarak metrajların karşılaştırılmasının uygunluğu ve bu yöntemin açıklamanın kabul edilebilirliği üzerindeki etkisi tartışma konusu olmuştur.
İhale anahtar teslimi götürü bedel usulüyle gerçekleştirilmiş ve bu kapsamda idare ile istekliler kendi metraj hesaplamalarını yapmıştır. Bu tür işlerde her ne kadar hesaplamalarda sınırlı farklılıkların bulunması doğal karşılansa da, karşılaştırılan metrajların birbiriyle uyumlu olması beklenmektedir. İhale makamı, yaklaşık maliyetin belirlenmesinde esas alınan metrajlarla açıklamada sunulan değerler arasında önemli düzeyde farklılıklar bulunduğunu belirlemiş ve bu durumun teklifin gerçek maliyet temelinden sapmaya yol açtığını dikkate almıştır. İdarenin, yalnızca açıklama istenen kalemlerle metraj farklarının karşılaştırılması gerektiği yönündeki değerlendirmesi ise, açıklamanın bütünsel bazda değerlendirilmesi gereği karşısında kabul görmemiştir.
Söz konusu olayda esaslı unsur, metraj farklılıklarının teklifin özüne etkisi meselesi üzerinden ele alınmıştır. Yapılan değerlendirmede, açıklamada sunulan metrajların yaklaşık maliyete göre önemli ölçüde düşük hesaplandığı ve bu durumun yalnızca küçük teknik farklılıklara dayandırılamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Özellikle metraj farklarının parasal tutar üzerinden analizinde, toplamda 1.011.795,75 TL gibi ciddi bir fark ortaya çıkmış, bunun da teklif bedeline oranı %89,81 gibi çok yüksek bir düzeye ulaşmıştır. Bu oran, yalnızca teknik uyumsuzluk değil, teklifin genel tutarlılığı açısından da ciddi bir sorun olduğunu ortaya koymuştur.
Bu oranın teklif bedelinin çok büyük bir kısmına karşılık gelmesi, açıklamanın temel dayanağını zayıflatmış ve fiyatın gerçekçi olup olmadığını tartışmalı hale getirmiştir. İdare, metraj farklılıklarının teklif sıralamasını değiştirmediğini belirtmiş olsa da, yapılan teknik incelemede farkların toplam teklif üzerinde belirleyici etkisinin bulunduğu sonucuna varılmıştır. Buna bağlı olarak, yalnızca açıklama istenen kalemler üzerinden değil, teklifin tamamı için metraj temelli analiz yapılması gerektiği görüşü hâkim olmuştur.
Kamu İhale Kurulu, bu çerçevede yaptığı değerlendirmede, yaklaşık maliyete göre önemli düzeydeki metraj farklarını dikkate alarak aşırı düşük teklif açıklamasının teklifin esasını yeterince ortaya koyamadığını tespit etmiştir. Metraj farklılıklarının bu derece yüksek bir orana ulaşması, teklifin nesnel temellere dayanmadığı kanaatini kuvvetlendirmiştir. Bu gerekçelerle, başvuru sahibinin şikayet iddiası yerinde görülmeyerek aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı yönünde karar verilmiş ve itirazen şikayet reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.