KÜNYE
- Toplantı No: 2017/011
- Gündem No: 32
- Karar Tarihi: 01.03.2017
- Karar No: 2017/UY.II-692
- Başvuru Sahibi: Nur-Sa İnş. Elekt. Tic. San. Ltd. Şti.-Oluşum Müh. İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimi
- İhaleyi Yapan İdare: Kilis İl Özel İdaresi İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü
- İKN: 2016/389748
- İhale Adı: Merkez İmam Hatip Lisesi Eğitim Kompleksi (32 Derslik, Spor Salonu, Pansiyon) Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki metraj farklılıkları makul bulunarak itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında metrajların idarece belirlenen metrajlarla %10’dan fazla farklılık gösterdiğini, açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığını, kar ve genel giderlerin açıklamada yer almadığını, makine ve nakliye giderlerinin eksik hesaplandığını ve işçilik giderlerinin asgari ücretin altında olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale anahtar teslimi götürü bedel üzerinden yapıldığından metrajların birebir örtüşmesi beklenmemektedir. Yaklaşık maliyetin %80,12’sini kapsayan 100 iş kalemi için açıklama istenmiş, bazı iş kalemlerinde %10’u aşan metraj farklılıkları tespit edilmiştir. Ancak bu farklılıklar diğer iş kalemlerindeki tersine avantajlar nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif sıralamasını etkilememiştir. Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan birim fiyatlar kamu kurumlarınca yayımlanan fiyatlarla uyumlu olup, saatlik işçilik maliyeti asgari ücretin altına düşmemektedir. Nakliye gideri için açıklama istenmemiştir. İhale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklamasını değerlendirme yetkisi bulunmakta olup, Kurum baştan sona yeniden inceleme yapmamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında idarece belirlenen metrajlar ile teklif edilen metrajlar arasında belirli oranlarda farklılıklar olması durumunda bu farklar aşırı düşük teklif değerlendirmesinde nasıl ele alınır?
Cevap: İhalelerin anahtar teslimi götürü bedel esasına göre yapıldığı durumlarda, metrajların idarece belirlenenlerle birebir aynı olması beklenmeyebilir. Metraj farklılıkları %10’u aşsa bile, bu farklar diğer iş kalemlerindeki avantajlarla dengeleniyor ise ve teklifin ekonomik sıralamasını olumsuz yönde değiştirmiyorsa, söz konusu metraj farklılıklarının aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tek başına olumsuz etkisi olmayabilir. Bu bağlamda, metrajlardaki farklılıklar detaylı ve bütüncül bir değerlendirme çerçevesinde incelenmelidir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında genel gider ve kar oranlarının açıkça belirtilmemesi hangi durumlarda teklifin değerlendirilmesinde sorun teşkil eder?
Cevap: Genel gider ve kar kalemlerinin aşırı düşük teklif açıklamasında açıkça yer almaması, açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği kapsamında gerekli içerik ve hesaplama kriterlerine uygun olmadığı anlamına gelebilir. Ancak sunulan veriler diğer unsurlarla birlikte ekonomik avantajı destekliyor ve tutarlı ise, bu eksiklikler tek başına teklifin elenmesine veya açıklamanın reddine sebep olmayabilir. Dolayısıyla bu hususta değerlendirme, açıklamanın bütününü ve ekonomik uygunluğunu esas alacak şekilde yapılmalıdır.
Soru: Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde işçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında olması nasıl ele alınmalıdır?
Cevap: İşçilik maliyetlerinin hesaplanmasında saatlik bazda ücretlerin asgari ücretin altında kalması durumunda, bu durum teklifin gerçekçilikten uzak olduğuna ve dolayısıyla aşırı düşük olarak değerlendirilebileceğine işaret edebilir. Kamu İhale Kurumu uygulamalarında, işçilik maliyetlerinin asgari ücret seviyesinin altında olmaması beklenmekte olup, aksi halde açıklamaların reddi mümkün olabilmektedir. Bu nedenle, işçilik maliyetlerinin açıklamada asgari ücretin altında gösterilmemesi önem taşır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında nakliye giderlerinin açıklanmasının zorunluluğu nedir ve açıklanmadığında ne olur?
Cevap: Nakliye giderleri aşırı düşük teklif değerlendirmesinde detaylandırılması gereken maliyet kalemlerinden biri olabilir. Ancak mevzuat veya Kamu İhale Genel Tebliği kapsamında idare tarafından nakliye giderinin ayrı olarak açıklanması talep edilmemişse, bu giderin açıklanmaması kararın geçerliliğini otomatik olarak etkilemeyebilir. Yine de idareler, ilan metni ve şartnamelere göre nakliye gideri açıklamasını talep etme yetkisine sahiptir; talep yoksa, bu konuda eksiklik nedeniyle teklifin reddi nadiren söz konusu olur.
Soru: İhale komisyonlarının aşırı düşük teklif açıklamalarını değerlendirme yetkisi ile Kamu İhale Kurumu’nun bu konudaki rolü arasındaki sınırlar nelerdir?
Cevap: İhale komisyonları, aşırı düşük teklif açıklamalarını incelemek ve karar vermekle yetkili organlardır; kendi değerlendirmelerini yaparak teklifin yerindeliği üzerinde takdir kullanabilirler. Kamu İhale Kurumu ise, komisyon kararlarının mevzuata uygunluğunu denetleyen bir üst merci konumundadır. Kurum, komisyonun değerlendirmesine müdahale etmekle birlikte, baştan sona detaylı teknik ve ekonomik inceleme yaparak kararını değiştirmez. Bu nedenle, ihale komisyonunun makul ve mevzuata uygun bir değerlendirme yaptığı durumlarda, Kurum karara müdahale etmeyebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında metraj farklılıklarının %10’u aşması, aşırı düşük teklif değerlendirmesinde hangi şekilde dikkate alınmıştır?
Cevap: İhale anahtar teslimi götürü bedel üzerinden yapıldığı için metrajların birebir örtüşmesi aranmadığından, %10’u aşan farklılıklar tek başına aşırı düşük teklif değerlendirmesinde olumsuz sonuç doğurmamış, zira diğer iş kalemlerinde sağlanan tersine ekonomik avantajlarla birlikte değerlendirilmiş ve teklifin ekonomik sıralamaya etkisi bulunmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin iddia ettiği kar ve genel giderlerin aşırı düşük teklif açıklamasında yer almaması hususu Kurul değerlendirmesinde nasıl bir sonuca varmıştır?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği şartlarına uygun olduğunu tespit etmiş ve kar ile genel giderlerin açıklamalar dolayısıyla eksik olduğuna dair iddiayı yerinde bulmamıştır.
Soru: İhale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklamasını değerlendirme yetkisi bakımından Kurul hangi yaklaşımı benimsemiştir?
Cevap: Kurul, ihale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklamasını değerlendirme yetkisinin bulunduğunu, kendi tarafından baştan sona yeniden bir inceleme yapılmasının ise mümkün olmadığını vurgulamış ve kararını buna göre vermiştir.
Soru: İşçilik ve nakliye giderlerine ilişkin taleplerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında değerlendirilmesi nasıl olmuştur?
Cevap: Kurul, işçilik maliyetinin asgari ücretin altında olmadığı hususunu inceleyip uygun bulmuş, nakliye gideri açıklaması talep edilmediğinden bu hususun değerlendirmeye alınmamasında bir sakınca görmemiştir.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif değerlendirmesine konu olan uyuşmazlıkta, başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu açıklamalarda metraj değerlerinin idari şartnamede belirtilenlerle %10’dan fazla farklılık gösterdiğini ileri sürerek teklifin mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir. Ayrıca başvuru sahibi, açıklamada kar ve genel giderlerin bulunmadığını, nakliye ve makine giderlerinin eksik hesaplandığını ve işçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında olduğunu öne sürerek, bu eksikliklerin teklifin teknik ve mali yeterliliğini zayıflattığını savunmuştur.
İhale süreci kapsamında tartışma, teklif açıklamasında belirtilen metrajların idarece belirlenen metrajlarla birebir örtüşmemesi üzerine yoğunlaşmıştır. Özellikle bazı iş kalemlerinde %10’u aşan ölçü farklılıklarının mevcut olması, başvuru sahibince teklifin gerçekliğinin sorgulanmasına neden olmuştur. Ancak Kurul, ihale yöntemi itibarıyla birebir metraj uyumunun teknik olarak beklenemeyeceğini ve götürü bedelle yapılan işlerde bu çeşit farklılıkların teklifin doğruluğunu mutlak şekilde zedelemeyeceğini ortaya koymuştur.
Bu çerçevede esaslı unsur olarak değerlendirilen metraj farklılıklarının, Kurul tarafından ekonomik bütünlük ve genel teklif dengesi içinde yorumlandığı görülmektedir. Bazı kalemlerde tespit edilen oran farklarının, farklı kalemlerde sağlanan tersine ekonomik dengelerle etkisiz hâle geldiği değerlendirilmiş ve bu durumun, teklifin ekonomik açıdan en avantajlı olma statüsünü bozmadığı ifade edilmiştir. Özetle, metrajlar bakımından anlamlı farklılıklar olsa dahi, bunların açıklamanın geneli içinde ekonomik sonuçlar doğurmadığı tespit edilmiştir.
Açıklamaların içeriksel denetimi kapsamında, kar ve genel giderlerin bulunmadığı, makine ve nakliye giderlerinin eksik olduğu, işçilik maliyetlerinin yetersiz kaldığı yönündeki iddialar ise Kurul tarafından ayrı ayrı ele alınmıştır. Kurul, açıklamalarda yer alan birim fiyatların kamu kurumlarınca yayınlanmış rayiçlerle uyumlu olduğunu değerlendirmiş; işçilik maliyetinin asgari ücretin altında bulunmadığını açıkça ortaya koymuştur. Nakliye için açıklama istenmemiş olması, bu unsurun eksikliği nedeniyle olumsuz değerlendirmeye yol açmamıştır. Bu yönleriyle teklifin içeriksel bütünlüğünün sağlandığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, ihale komisyonunun açıklamayı yerinde ve mevzuata uygun şekilde değerlendirme yetkisine sahip olduğunu belirtmiş ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirmeye müdahale edilmesini gerektirecek bir durumun bulunmadığını ifade etmiştir. İhale yöntemi ve açıklamalar birlikte ele alındığında, metraj farklılıklarının teklifin kabul edilebilirliğini zedelemediği, açıklamaların mevzuat hükümlerine uygun olduğu ve ekonomik sıralamayı değiştirmediği tespit edilerek itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.