KÜNYE
- Toplantı No: 2024/004
- Gündem No: 12
- Karar Tarihi: 25.01.2024
- Karar No: 2024/UY.II-158
- Başvuru Sahibi: Özes İnşaat Mühendislik San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Su İnşaat Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2023/780679
- İhale Adı: İçme Ve Kullanma Suyu Temini Amacıyla Su Sondaj Kuyusu Açılması ve Diğer İmalatlar Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında usul ve mevzuata uygun olmayan gider pusulası kullanımı nedeniyle teklif reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğunu, sunulan belgelerin usulüne uygun olmadığını ve açıklamaların eksik/hatalı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bazı iş kalemleri için aşırı düşük teklif açıklamasında resmi rayiç veya mevzuata uygun belgeler kullanıldığını, ancak makine ekipman maliyetine ilişkin gider pusulası sunulduğunu tespit etmiştir. Tebliğ hükümlerine göre makine ekipman analiz girdilerinde resmi rayiç veya amortisman belgeleri zorunludur. Gider pusulası bu kapsamda geçerli bir açıklama yöntemi değildir. Ayrıca diğer iş kalemlerinde idare tarafından gönderilen analiz formatına uygun açıklamalar yapılmıştır. İşçilik maliyetleri asgari ücretin üzerindedir. Bu nedenle bazı açıklamalar mevzuata uygun, ancak makine ekipman gider pusulası nedeniyle açıklama eksiktir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında makine ve ekipman maliyetlerine ilişkin belge türü olarak hangi evraklar mevzuata uygun kabul edilir?
Cevap: Makine ve ekipman maliyetleri için aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan belgelerin resmi rayiçler veya amortisman belgeleri gibi mevzuata uygun, resmi ve izlenebilir nitelikte olması beklenir. Muhasebe kayıtları, gider pusulası veya benzeri belgeler bu kapsamda genellikle yeterli görülmeyebilir çünkü maliyetlerin gerçekliğini ve uygunluğunu ispatlama işlevi tam olarak yerine getirilmez.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan belgelerde usul ve biçim yönünden hangi unsurlar özellikle önemlidir ve eksikleri teklifin red sebebi olabilir mi?
Cevap: Sunulan belgelerin idarenin talep ettiği analiz formatına uygun, açık ve somut veriler içermesi önemlidir. Örneğin, maliyet kalemlerine ilişkin resmi rayiçler, yasal belgeler veya tutanakların kullanılması gerekir. Bu unsurlar tamamlanmaz ve usulüne uygun olmayan belgelerle açıklama yapılırsa, teklifin güvenilirliği sorgulanır ve teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında bazı maliyet kalemlerine ilişkin eksikliklerin veya usul hatalarının giderme şansı var mıdır?
Cevap: Bazı eksiklikler veya açıklamalardaki mevzuata aykırılıklar, idare tarafından talep edilen ek açıklama veya düzeltici işlemler yoluyla giderilebilir. Ancak makine ve ekipman maliyetlerine ilişkin gider pusulası gibi mevzuata uygun olmayan belge kullanımı gibi temel usul hataları, teklifin doğrudan dışlanmasına neden olabilir.
Soru: İtirazen şikayet süreçlerinde, başvuru bedelinin iadesi hangi durumlarda mümkün olur veya olmaz?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusunda yer alan iddiaların tamamının yerinde bulunması başvuru bedelinin iadesi için temel koşullardandır. İddiaların bir kısmının haklı görülmesi veya kısmi kabul edilmesi durumunda, başvuru bedelinin iadesine genellikle karar verilmez.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan belgelerin bir kısmı mevzuata uygun, bir kısmı uygunsuz olduğunda değerlendirme nasıl yapılır?
Cevap: Sunulan açıklamalar ve belgelerden herhangi bir maliyet kalemi için usul ve mevzuata aykırılık tespit edilirse, genel kurallar çerçevesinde o teklifin bütünüyle değerlendirme dışı bırakılması ihtimali doğabilir. Mevzuata uygun belgeler, diğer kalemler için haklılık oluşturabilir ancak uyumsuzluk teklifin genel geçerliliğini olumsuz etkiler.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında makine ekipman maliyetine ilişkin gider pusulasının kullanılması neden mevzuata aykırı bulunmuştur?
Cevap: Makine ekipman maliyetine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında gider pusulası sunulması, tebliğ hükümlerine göre geçerli belge kabul edilmemiştir. Çünkü resmi rayiç ya da amortisman belgeleri zorunludur ve gider pusulası bu kapsamda usul ve mevzuata uygun belge olarak değerlendirilememiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında gider pusulası dışındaki belgeler nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Diğer iş kalemleri için sunulan belgeler, idarenin gönderdiği analiz formatına uygun ve mevzuata uygun bulunmuştur. Örneğin işçilik maliyetleri asgari ücret üzerinde olacak şekilde belirtilmiş ve mazot girdisi için resmi birim fiyatlar kullanılmıştır. Bu nedenle diğer açıklamalar genel olarak usulüne uygundu.
Soru: Gider pusulası nedeniyle tespit edilen mevzuata aykırılık teklifin akıbetini nasıl etkilemiştir?
Cevap: Gider pusulasının makine ekipman maliyetine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılması sebebiyle söz konusu teklif mevzuata aykırı bulunarak değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu hüküm, diğer tespit edilen eksikliklerin aksine telafisi mümkün olmayan bir usul hatası olarak kabul edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin itirazlarının tamamının kabul edilmemesinin başvuru bedelinin iadesi yönünde ne sonucu doğurmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin iddialarının sadece bir kısmının yerinde bulunması nedeniyle itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesi talebi reddedilmiştir; yani başvuru bedeli iade edilmemiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye konu olayda, isteklilerin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde yapılan değerlendirme neticesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bazı iş kalemlerine dair sunduğu belgeler uygun bulunmuş, ancak makine ekipman maliyetine ilişkin açıklamasında gider pusulası kullanması temel uyuşmazlık konusu olarak öne çıkmıştır. Başvuru sahibinin iddiası, bu gider pusulasının resmi nitelikte bir belge olmaması nedeniyle açıklamanın geçerli sayılamayacağı yönündedir. Bu çerçevede Kurul, açıklamada kullanılan belge türünü ve bunların mevzuata uygunluğunu irdeleyerek kararını oluşturmuştur.
İhale süreci içinde yapılan incelemede, isteklinin işçilik kalemleri ve akaryakıt maliyetleri gibi bazı analiz girdileri için idare tarafından belirlenen formatta, açık ve resmi nitelikte belgeler sunduğu anlaşılmıştır. İşçilik ücretlerinin yasal asgari düzeyin üzerinde olması ve yakıt maliyetlerinin kamu rayiçlerine dayandırılmış bulunması bu kalemlerin uygun görülmesinde etkili olmuştur. Buna karşılık, makine ekipman maliyetinin tevsiki amacıyla kullanılan gider pusulası, tebliğ hükümleri gereği resmi rayiç veya amortisman belgeleriyle desteklenmesi gereken bir alanda yetersiz ve usule aykırı bulunmuştur. Bu nedenle söz konusu tek kalem için açıklamanın geçerli sayılması mümkün görülmemiştir.
Kurul, ihale değerlendirmelerinde esaslı unsurların tespitinde açıklamaların dayandırıldığı belgenin niteliğinin kritik rol oynadığını vurgulamıştır. Gider pusulası, kayıt altına alınabilir ve denetlenebilir özelliği bulunmadığından, özellikle yüksek tutarlı maliyet girdilerinde resmi belge niteliği taşımaz. Bu nedenle, makine ekipman gibi önemli bir girdiye ilişkin açıklamanın bu tür dayanağa oturtulması, açıklamanın bütünlüğünü zedeleyici bir unsur olarak değerlendirilmiştir. Esaslı unsur olarak kabul edilen bu hata, açıklamada düzeltilmesi olanaksız bir eksiklik doğurmuştur.
Bu bağlamda pilot ortağa özgü iş deneyimi ya da yeterlik yönünden herhangi bir uyuşmazlık konusu bulunmasa da, teklifin teknik açıklama kısmındaki bu usul eksikliği teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmuştur. Pilot ortağın yeterliğine dair doğrudan bir eleştiri ya da olumsuz tespit yapılmamıştır; sorun açıklama sürecinde kullanılan belgenin uygunluğunda yoğunlaşmıştır. Bu durum, ihalenin sadece yeterlik koşullarıyla değil, teklif açıklama belgelerinin biçimi ve niteliğiyle de doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının bazı kalemlerde uygun olsa da, makine ekipman maliyetine ilişkin kısmın usul ve mevzuat açısından geçerli belgeyle desteklenmediği gerekçesiyle açıklamayı yetersiz bulmuş ve bu durumu teklifin tamamının değerlendirme dışı bırakılmasını gerektiren bir eksiklik olarak değerlendirmiştir. Diğer kalemlerdeki açıklamalarda tespit edilen eksikliklerin düzeltici işlemle çözülebilir nitelikte olması nedeniyle bu alanlarda bir yaptırıma gidilmemiştir. Başvuru sahibinin ise yalnızca bir kısmı haklı bulunan iddiaları, başvuru bedelinin iadesi sonucunu doğurmamıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.