KÜNYE
- Toplantı No: 2020/057
- Gündem No: 37
- Karar Tarihi: 23.12.2020
- Karar No: 2020/UY.II-2126
- Başvuru Sahibi: Ceren İnş. Mad. Nak. San. Tic. ve Ltd. Şti. - Cedsa İnş. Tur. Enerji Tar. ve Hay. Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Muğla Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı
- İKN: 2020/379142
- İhale Adı: Muğla Köyceğiz 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi, 100 Öğrencili Pansiyon Binası ve Spor Salonu Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan meslek mensubu unvanının mevzuata uygun olmaması nedeniyle teklif reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, meslek mensubunun serbest muhasebeci mali müşavir olduğunu ve bu nedenle tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kamu İhale Genel Tebliği ve ilgili mevzuat hükümlerine göre aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan satış tutarı tespit tutanaklarının yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir unvanıyla düzenlenmesi gerekmektedir. Başvuru sahibinin sunduğu belgelerde meslek mensubunun serbest muhasebeci unvanıyla imza ve kaşe kullandığı tespit edilmiştir. Bu durumun mevzuata aykırı olduğu ve bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla teklifin geçerli açıklama olarak kabul edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, meslek mensubunun aşırı düşük teklif açıklamasını sunarken serbest muhasebeci unvanı ile imza ve kaşe kullandığını, bu nedenle teklifin mevzuata uygun olmadığını belirtmiş ve başvuru sahibinin şikayetini reddetmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında meslek mensubunun unvanının neden sadece “yeminli mali müşavir” veya “serbest muhasebeci mali müşavir” şeklinde olması kabul edilir?
Cevap: Çünkü aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan belgelerin hukuki geçerliliği ve güvenilirliği için, imza ve kaşe taşıyan meslek mensubunun yetkinliğini kanıtlayan resmi unvana sahip olması gerekir. Mevzuatta bu durum açıkça belirtilmiştir; dolayısıyla sadece “serbest muhasebeci” unvanıyla düzenlenen belgeler yeterli görülmez ve teklifin aşırı düşük açıklaması olarak kabul edilmez.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasındaki unvan hatası, bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılır mı?
Cevap: Genel uygulamada, unvan hatası bilgi eksikliği olarak kabul edilmez. Çünkü unvan, meslek mensubunun yetkinliğini gösteren temel bir unsurdur ve bu konuda yapılan yanlışlık, usulüne uygun bir düzeltme veya ek belge sunma olanağı tanımaz. Dolayısıyla unvan hatası bulunan belgeler geçersiz sayılır ve açıklama hükümsüz kalır.
Soru: İhale otoritesi meslek mensubunun unvanı nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasını neden geçerli saymaz?
Cevap: Çünkü aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan mali belgelerin yeterli mesleki yetkinlik içeren unvanla imzalanması zorunludur. Eğer meslek mensubu resmi unvan olarak sadece “serbest muhasebeci” gibi eksik veya mevzuata aykırı bir unvan kullanırsa, bu durum belgenin mevzuata uygunluğunu olumsuz etkiler ve açıklamanın reddini gerektirir.
Soru: Meslek mensubunun unvanının eksik veya yanlış olması nedeniyle verilen aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik itirazlar hangi ölçüde dikkate alınır?
Cevap: Kamu İhale Kurulu benzer durumlarda, unvanın yanlış veya eksik olması halinde bu hususun mevzuata açık aykırılık oluşturduğunu ve dava konusu edilmekle beraber idari itirazların da çoğunlukla reddedildiğini kabul etmiştir. Yani bu tür eksiklikler teklifin reddi sonucunu değiştirmez.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan meslek mensubu kaşe ve imzasında unvan farklılığı tespit edildiğinde idare nasıl işlem yapmalıdır?
Cevap: İdare, mevzuat gereği kaşe ve imzada yer alan unvanın mevzuata uygun olup olmadığını kontrol etmelidir. Uygun olmayan unvanla imzalanmış belge bulunması durumunda, açıklama geçersiz sayılır ve ilgili teklif değerlendirme dışı bırakılabilir. İdareler bu hususta tereddüte düşmemeli, mevzuata uygunluk şartlarını titizlikle uygulamalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını imzalayan meslek mensubunun unvanının “serbest muhasebeci” yerine “serbest muhasebeci mali müşavir” olması neden zorunlu kabul edilmiştir?
Cevap: Çünkü aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata uygunluğu bakımından, bu belgelerin sadece “yeminli mali müşavir” veya “serbest muhasebeci mali müşavir” unvanıyla düzenlenmesi şarttır. Başvuru sahibinin meslek mensubu tarafından “serbest muhasebeci” unvanıyla imza ve kaşe kullanılması, mevzuata aykırıdır ve bu nedenle belge geçerli sayılmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin meslek mensubunun “serbest muhasebeci” unvanını kullanmasını bilgi eksikliği olarak değerlendirmek mümkün müdür?
Cevap: Hayır, bu durum bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilemez. Çünkü başvuru sahibinin sunduğu belgelerdeki unvanın mevzuata açık şekilde aykırı olması, eksik bilgi değil geçersizlik sebebi sayılmıştır ve bu nedenle teklif geçerli açıklama olarak kabul edilmemiştir.
Soru: İdare, meslek mensubunun unvan hatası nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasını neden reddetmiştir?
Cevap: İdare, mevzuatın açık düzenlemesine dayanarak, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan belgelerde meslek mensubunun yetkin unvanla imza ve kaşe kullanmasını zorunlu görmüş, “serbest muhasebeci” unvanının yetersizliği nedeniyle teklifin mevzuata uygun olmadığını tespit etmiş ve bu nedenle başvuru sahibinin teklifini değerlendirme dışı bırakmıştır.
Soru: Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunu aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan unvan hatası nedeniyle neden reddetmiştir?
Cevap: Kurul, mevzuat hükümlerinin açık ve net olduğunu değerlendirerek, meslek mensubunun unvanının “serbest muhasebeci mali müşavir” olması gerektiğini, başvuru sahibinin belgesinde bu şartın sağlanmadığını görmüştür. Bu sebeple, unvan eksikliği teklif geçerliliğini ortadan kaldırdığından hukuka uygun şekilde itirazen şikayeti reddetmiştir.
Detaylı Analiz
Bu uyuşmazlıkta şikayet konusu, bir yapım işi ihalesinde başvuru sahibinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkindir. Özellikle, sunulan fiyat teklifini onaylayan meslek mensubunun kullandığı unvanın mevzuata uygun olup olmadığı hususu tartışma konusu olmuştur. Başvuru sahibi, fiyat teklifi kapsamında sunulan belgenin geçerli olduğunu ve belgeyi imzalayan kişinin “serbest muhasebeci mali müşavir” olduğunu belirtmiş; bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığını savunmuştur. Ancak idare, imza ve kaşede kullanılan unvanın yalnızca “serbest muhasebeci” olduğunu tespit etmiş ve bu unvanın yeterli mesleki yetkinliği göstermediğini belirterek açıklamayı geçerli saymamıştır.
İhale süreci açısından önem kazanan mesele, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan fiyat teklifinin, yalnızca belirli meslek mensuplarınca geçerli şekilde sunulabileceğidir. Mevzuata göre bu belgelerin ya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir unvanına sahip kişilerce düzenlenmesi gerekir. Oysa başvuru sahibinin sunduğu belgede yer alan imza ve kaşe, yalnızca “serbest muhasebeci” unvanını taşımakta olup, bu unvan artık mesleki yetki bakımından yeterli kabul edilmemektedir. Esasen, bu unvanla düzenlenen bir belgenin aşırı düşük teklif açıklamasında dayanak oluşturması mümkün görülmemiştir.
Bu çerçevede, olayda “esaslı unsur” kavramı, kullanılan unvanın belgenin geçerliliği bakımından belirleyici olup olmadığı üzerinden değerlendirilmiştir. Kamu İhale Kurulu, unvanın yalnızca bir şekil hatası olarak değil, açıklamanın dayanağını oluşturan belgenin hukuki geçerliliğini doğrudan etkileyen esaslı bir unsur olduğunu açıkça ortaya koymuştur. Dolayısıyla bu tür bir eksiklik, bilgi tamamlaması yoluyla giderilebilecek nitelikte kabul edilmemiştir. Belgede yer alan unvan, içerikteki bilgilerin doğruluğunu ve kaynağını teyit eden temel unsur olarak görülmüştür.
İhale sürecinde ortaklık yapısına ya da pilot ortağa ilişkin özel bir değerlendirme mevcut değilse de, yapılan analizde açıklamaları imzalayan kişinin mesleki ehliyeti esas alınmıştır. Dolayısıyla bu noktada tartışma, ortaklar arası iş paylaşımı ya da deneyim değil, finansal belgeyi imzalayan meslek mensubunun yetkili olup olmadığına indirgenmiş ve karar da bu teknik temele oturtulmuştur. Ortaklık yapısının aşırı düşük açıklama belgelerinde bu derece belirleyici olmaması, mesleki unvanın ve yetkinin öncelikli unsur olduğunu bir kez daha göstermiştir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu’nun yaklaşımında belirleyici olan, kullanılacak belgelerin yalnızca formel değil aynı zamanda hukuki geçerlilik taşıyan bir biçimde sunulması zorunluluğudur. Unvan eksikliği, belgeyi yetkisiz bir kişinin düzenlemiş olduğu anlamına geldiğinden, açıklamanın da geçersiz sayılmasına yol açmıştır. Bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğu değerlendirilerek başvuru reddedilmiştir. Kurul bu kararıyla, meslek mensubunun unvanına ilişkin titizliğin, ihale sürecinde sadece şekli değil, maddi hukuk açısından da belirleyici olduğunu ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.