KÜNYE
- Toplantı No: 2017/015
- Gündem No: 63
- Karar Tarihi: 29.03.2017
- Karar No: 2017/UY.II-946
- Başvuru Sahibi: Nalbantoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/431241
- İhale Adı: Nevşehir-Derinkuyu Devlet Yolu Km: 6+500-9+200 Arası İle Nevşehir Çevre Yolu Km: 0+500-9+800 Arası BSK Üstyapı, Sanat Yapıları, Toprak İşleri ve Çeşitli İşler Yapılması İhalesi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan rayiç bedellerin mevzuata uygunluğu nedeniyle teklif değerlendirmeden çıkarılamaz
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmemesi nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu, kullanılan rayiç bedellerin ve mesafelerin mevzuata uygun olduğunu ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2016 yılı rayiç bedellerini kullandığını, Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun şekilde belgeler sunduğunu tespit etmiştir. İdarenin yaklaşık maliyet hesabında kullandığı taş ocağı mesafelerinin aşırı düşük teklif açıklamasında da dikkate alındığı, ihale dokümanında idareye ait taş ocaklarının kullanımı için yükleniciye izin verildiği, dolayısıyla mesafe farklılığı gerekçesinin yerinde olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, idarenin nakliye mesafelerinin artması halinde oluşacak fiyat artışının belirsiz olduğu gerekçesi de uygun bulunmamıştır.
İdare Görüşü
İdare, teklifin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak, kullanılan rayiç bedelin güncel olmadığını, taş ocağı mesafelerinin farklı olduğunu ve işe özgü tesislerin kullanımına ilişkin yeterli açıklama yapılmadığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan rayiç bedellerin güncelliği nasıl değerlendirilmeli ve idarenin bu konuda hangi kriterlere dikkat etmesi gerekir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan rayiç bedellerin, ilgili bakanlık tarafından yayımlanmış ve ihale tarihine yakın dönemler için geçerli olan resmi listelerden seçilmesi, belgelerin Genel Tebliğ ve rehberlerde belirtilen şekilde düzenlenip sunulması önemlidir. İdare, belgelerin mevzuata uygunluğunu ve tutarlılığını değerlendirirken, bu liste ve belgelerin tarih ve kapsam bakımından uyumuna dikkat etmeli, sadece güncellik iddiasına dayalı soyut red kararı vermekten kaçınmalıdır.
Soru: İhale dokümanında idareye ait tesislerin veya taş ocaklarının kullanım hakkı tanındığında, aşırı düşük teklif açıklamasındaki taşıma mesafeleri nasıl değerlendirilmelidir?
Cevap: İhale dokümanlarında idareye ait taş ocakları ya da tesislerin kullanım hakkı yükleniciye verilmişse, aşırı düşük teklif açıklamasında bu kaynakların kullanımı dolayısıyla farklı mesafelerin gösterilmesi, idarenin yaklaşık maliyet hesaplarında dikkate alınan mesafelerle çelişmiyorsa reddedilmek için yeterli gerekçe sayılmaz. İdare, mesafe farklılığı nedeniyle açıklamayı otomatik olarak geçersiz kılmamalı, işin koşulları ve dokümanda öngörülen imkanları birlikte değerlendirmelidir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan taşıma veya nakliye mesafeleri nedeniyle ortaya çıkabilecek maliyet artışlarının kesin ve net bir şekilde hesaplanamaması idarenin reddetme kararını haklı kılar mı?
Cevap: Taşıma mesafesine bağlı maliyet artışlarının kesin tutarının hesaplanamaması veya belirsizliğinin bulunması, aşırı düşük teklif açıklamasının reddi için tek başına yeterli olmayabilir. İdare bu konuda somut ve gerekçelendirilmiş bir inceleme yapmalı, belirsizliği tek başına haklı sebep olarak değerlendirmekten kaçınmalıdır çünkü nakliye ve benzeri kalemlerde fiyat artışları bazen varsayımsal ve öngörülmesi güç olabilir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamasını incelerken aynı ihalede kullanılmış olan yaklaşık maliyet hesaplarının içeriği ve esasları nasıl dikkate alınmalıdır?
Cevap: İdare aşırı düşük teklif açıklamasını değerlendirdiğinde, yaklaşık maliyet hesaplarında kullanılan veriler ile teklif sahibinin sunduğu açıklamalar arasında çelişki varsa bunu gerekçeli ve somut olarak ortaya koymalıdır. Yaklaşık maliyetle tutarsızlık bulunmadığı ya da dokümanlarda öngörülen imkanlarla açıklamalar uyumlu ise bu hususlar açıklamanın reddi için tek başına yeterli görülmemelidir.
Soru: İdare, aşırı düşük teklif açıklamasını reddederken işin özgün koşullarına ve ihale dokümanındaki izinlere ne ölçüde dikkat etmelidir?
Cevap: İdare açıklamaları değerlendirirken ihale dokümanlarındaki özel hüküm ve izinlere dikkat etmeli, işi etkileyecek özgün koşulları göz önünde bulundurmalıdır. Örneğin, idarenin kendi tesislerini yükleniciye kullanma izni verdiği durumlarda, bu hususun dikkate alınmadan yapılan red işlemleri iptal edilebilir. Açıklamalarda işin özgün şartları ile yayımlanmış koşullar arasındaki uyum özenle irdelenmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamasını reddetme gerekçesi olarak başvuru sahibinin kullandığı rayiç bedellerin güncel olmadığı iddiası bu vakada geçerli midir?
Cevap: Hayır, bu vakada başvuru sahibinin kullandığı rayiç bedellerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2016 yılına ait olduğu ve Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun belgelerle desteklendiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla idarenin rayiç bedellerin güncel olmadığını ileri sürmesi yerinde değildir.
Soru: İdarenin taş ocağı mesafelerinin açıklamada farklı olduğu gerekçesi aşırı düşük teklif açıklamasını reddetmek için yeterli bir neden midir?
Cevap: Hayır, ihale dokümanında idareye ait taş ocaklarının yükleniciye kullanımı için izin verildiği ve idarenin yaklaşık maliyet hesabında da aynı mesafelerin dikkate alındığı tespit edilmiştir. Bu nedenle mesafe farklılığı idarenin reddetme gerekçesi olarak kabul edilmemiştir.
Soru: İdarenin yaklaşık maliyette kullanılan taş ocaklarından farklı mesafe gösterilmesi nedeniyle aşırı düşük teklifin açıklamasını reddetmesi mevzuata uygun mudur?
Cevap: Mevzuata aykırıdır. Çünkü idarenin aynı mesafeleri yaklaşık maliyette kullandığı ve işin doğası gereği idareye ait taş ocaklarının kullanımının ihale dokümanında öngörülmüş olması sebebiyle mesafe farkının açıklamanın reddi için geçerli gerekçe olmadığı sonucuna varılmıştır.
Soru: İdarenin nakliye mesafelerinin artması durumunda oluşacak fiyat artışının belirsiz olduğu gerekçesi, aşırı düşük teklif açıklamasını reddetmek için yeterli bulunmuş mudur?
Cevap: Hayır, Kurul bu gerekçeyi uygun görmemiştir. Nakliye mesafesine bağlı fiyat artışının belirsizliğinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddi için yeterli bir sebep olmadığı belirlenmiştir.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ortaya çıkan uyuşmazlıkta esas tartışma, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olan rayiç bedel ve taşıma mesafesi kullanımıyla ilgilidir. Bu çerçevede, idare, teklifin dayandığı maliyet kalemlerinde kullanılan verilerin uygunluğunu sorgulamış; özellikle rayiç bedellerin güncel olmaması, taş ocağı mesafelerinin farklı gösterilmesi ve işe dair tesislerin kullanımıyla ilgili açıklamaların yetersizliğini gerekçe göstererek teklifin kabul edilmediğini belirtmiştir. Başvuru sahibi ise kullanılan tüm verilerin mevzuata ve şartnameye uygun olduğunu, dolayısıyla teklifinin reddinin hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
İhale süreci bakımından rayiç bedellerin uygunluğu meselesi bu vakada önemli bir yer tutmuştur. Başvuru sahibi açıklamasında, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 2016 yılı için yayımlanmış rayiç bedellere dayanmış ve bu rayiçlerin ilgili mevzuat çerçevesinde sunulması gereken belgelerle desteklendiğini göstermiştir. Kurul da yaptığı değerlendirmede, kullanılan rayiç bedellerin Tebliğe uygun biçimde belgelendirildiğini kabul etmiş ve bu haliyle idarenin sadece bedellerin güncelliğinden hareketle açıklamayı reddetmesinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşmıştır. Bu durum, idarenin teknik dayanak yerine soyut değerlendirmelerle hareket ettiğini ortaya koymaktadır.
Taş ocağı mesafelerine ilişkin gerekçe de uyuşmazlığın merkezini oluşturan bir diğer unsurdur. İdarenin, açıklamada kullanılan mesafelerin farklı olması nedeniyle oluşabilecek maliyet sapmalarını dayanak gösterdiği anlaşılmaktadır. Ancak ihale dokümanında taş ocaklarının yüklenici tarafından kullanılabilmesine açıkça olanak tanındığı ve idarenin yaklaşık maliyet hesabında da aynı ocaklardan ve mesafelerden yararlandığı dikkate alındığında, bu gerekçenin kabul edilemeyeceği değerlendirilmiştir. Kurul, mesafe farklılığı gerekçesinin işi etkiler bir unsur olarak somut biçimde ispatlanamadığı kanaatine varmıştır.
Kurul ayrıca, taşıma mesafesi arttıkça ortaya çıkacak maliyet artışının net biçimde hesaplanamaması yönündeki iddia üzerinde de durmuştur. Bu bağlamda, nakliye kaynaklı belirsizliklerin açıklamanın reddi için başlı başına yeterli olamayacağı görüşü benimsenmiş; açıklamada kullanılan taşıma verilerinin, mevcut ihale dokümanlarıyla çelişmediği sürece belirleyici bir eksiklik oluşturmayacağı belirtilmiştir. İdarenin bu yöndeki değerlendirmesinin, somut ve gerekçeli bir temele dayanmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının hem rayiç bedel hem de taşıma mesafeleri yönünden ilgili düzenlemelere uygun olduğunu kabul etmiş, idarece ileri sürülen gerekçeleri ise mevzuata ve ihale dokümanına dayanmadığı gerekçesiyle isabetli bulmamıştır. Bu değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmış ve ihale işlemlerinin bu çerçevede yeniden gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.