KÜNYE
- Toplantı No: 2021/005
- Gündem No: 14
- Karar Tarihi: 03.02.2021
- Karar No: 2021/UY.II-278
- Başvuru Sahibi: Ark Su İnşaat Proje Mühendislik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-Baytimur İnşaat Anonim Şirketi Ortak Girişimi
- İhaleyi Yapan İdare: T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
- İKN: 2020/228162
- İhale Adı: İzmir Kelebek Barajı Sulama Projesi İnşaatı
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun bulunması nedeniyle itirazen şikâyetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğunu, analizlerin formatının farklı olduğunu, poz numaraları ve miktarların değiştirildiğini, fiyat tekliflerinin piyasa fiyatlarının altında olduğunu ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının usulsüz olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanındaki analiz formatına uygun olduğunu, poz numaraları ve miktarların değiştirilmediğini, aritmetik hata bulunmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, fiyat tekliflerinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan rayiçlere uygun olduğu, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu, fiyat teklifleri ile tutanakların uyumlu olduğu ve meslek mensuplarının belgelerdeki bilgilerin doğruluğundan sorumlu olduğu değerlendirilmiştir. Nakliye, işçilik ve akaryakıt fiyatları ile amortisman hesaplarının mevzuata uygun olduğu, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerini liste halinde bildirmiş, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının mevzuata uygun olduğunu ve sunulan belgelerin geçerli olduğunu belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan analizlerin ihale dokümanındaki formatla birebir aynı olması gerekir mi, farklı formatlarda sunulan belgeler kabul edilebilir mi?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan analizlerin ihale dokümanındaki formatla büyük ölçüde uyumlu olması beklenir. Format farklılıkları, açıklamanın anlaşılmasını ve doğruluğunu engellemediği sürece, ciddi usulsüzlük olarak değerlendirilmez. Ancak analizde yer alan poz numaraları, miktarlar ve hesaplama yöntemlerinin temel hususlar bakımından dokümana uygunluğu önem taşır. Formatla ilgili tereddütler sadece şekilsel farklılıklarsa, bunlar itirazlarda tek başına açıklamaların reddi için yeterli delil sayılmaz.
Soru: Poz numaralarında veya miktarlarda yapılan değişiklikler aşırı düşük teklif açıklamasını geçersiz kılar mı?
Cevap: Poz numaraları ve miktarlarda değişiklik yapılması, açıklamanın ihale dokümanına uygunluğunu zedeler ve usulsüzlük yaratabilir. Ancak değişiklik veya farklılık iddialarının somut ve belgelendirilmiş olması gerekir. Pozlar ve miktarlar usulüne uygun ve dokümanla uyumlu şekilde verildiyse, bu tür itirazlar genellikle reddedilir. Değişiklikler sadece küçük uyarlamalar veya açıklayıcı notlar ise, açıklamanın geçerliliği etkilenmeyebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında fiyat tekliflerinin kamu kurumlarınca yayımlanan rayiçlerle uyumu ne ölçüde belirleyicidir?
Cevap: Fiyat tekliflerinin kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan güncel rayiçlere uygun olması, aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir kriterdir. Rayiç fiyatlarla uyum tespiti, teklifin gerçekçi ve piyasa koşullarına uygun olduğunu gösterir. Rayiçlerle örtüşmeyen veya çok altında kalan teklifler, detaylı açıklama ve maliyet belgeleri ile desteklenmediğinde geçersiz sayılabilir. Ancak rayiç uyumu tek başına yeterli olmayabilir; diğer maliyet ve açıklama belgeleri ile birlikte değerlendirilir.
Soru: Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının hangi dönemlere ait olması gerekir ve bu husus itirazlarda neden önemlidir?
Cevap: Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son ya da bir önceki geçici vergi beyan dönemine ait olması tercih edilir. Bu dönemlerle sınırlı tutulmasının sebebi, teklifin yapıldığı zamana yakın ve güncel finansal verilerin kullanılmasıdır. Güncel tutanaklar teklifin gerçek maliyetlere ve piyasa koşullarına dayandığını gösterdiğinden, itiraz sürecinde geçerlilikleri inceleme konusu olur. Eski veya geçersiz döneme ait tutanaklar kullanıldığında itiraz gerekçesi oluşturabilir.
Soru: Nakliye, işçilik, akaryakıt fiyatları ve amortisman hesaplarında hangi hususlar aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğunu etkiler?
Cevap: Bu kalemlerde kullanılan fiyatların ve hesap yöntemlerinin piyasa koşullarına uygun, güncel ve dayanağı açık olması gerekir. Özellikle fiyatların makul olması, maliyet hesaplamalarının doğru yöntemlerle yapılması önem taşır. Mevzuata uygunluk, bu giderlerin hesaplamalarında herhangi bir manipülasyon ya da yanıltıcı yaklaşım bulunmamasıyla sağlanır. Aksi halde, yapılan açıklama itiraza konu olabilir ve teklif değerlendirme dışı bırakılabilir. Ancak fiyatlar belgelerle desteklenmiş ve mevzuata uygun hesaplanmışsa, itirazlar genellikle reddedilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan analiz formatının ihale dokümanındaki formatla farklı olması itirazen şikâyetin kabulüne yol açar mı?
Cevap: Bu vakada Kurul yaptığı incelemede, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanındaki analiz formatına uygun olduğunu tespit etmiş; dolayısıyla format farklılığı iddiası itirazen şikâyetin reddedilmesine engel olmamıştır.
Soru: Poz numaraları ve miktarların değiştirildiği iddiası değerlendirmede nasıl karşılanmıştır?
Cevap: Kurul, poz numaraları ve miktarların değiştirilmediğini belirlemiş olup, bu iddia itirazen şikâyetin kabulü için yeterli görülmemiştir.
Soru: Fiyat tekliflerinin piyasa fiyatlarının altında olduğu ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının usulsüz olduğu iddiaları sonuç üzerinde etkili olmuş mudur?
Cevap: Fiyat teklifleri kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan rayiçlere uygun olduğu, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu ve usülsüz olmadığı Kurulca tespit edildiğinden, bu iddialar itirazen şikâyetin reddine neden olmuştur.
Soru: Nakliye, işçilik, akaryakıt fiyatları ve amortisman hesaplarının geçerliliği ne şekilde değerlendirilmiştir?
Cevap: Bu kalemlerin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiş, dolayısıyla başvuru sahibinin söz konusu hususlarla ilgili itirazları reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye yönelik itirazen şikâyet başvurusunda, esas uyuşmazlık ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığı yönünde toplanmaktadır. Başvuru sahibi, açıklamalarda kullanılan analiz formatının ihale dokümanı ile örtüşmediğini, analizlerde yer alan poz numaralarının ve miktarların değiştirildiğini, sunulan fiyat tekliflerinin piyasa koşullarının altında olduğunu ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının usulsüz hazırlandığını ileri sürerek, bu hususların ihalenin sağlıklı yürütülmesine engel teşkil ettiğini iddia etmiştir. İdare ise isteklinin açıklamalarının usule uygun şekilde sunulduğunu ve herhangi bir mevzuat ihlali bulunmadığını belirterek şikâyetin reddini savunmuştur.
Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yapılan değerlendirmede, başvuru sahibinin iddia ettiği analiz formatı uyumsuzluğunun mevcudiyeti incelenmiştir. Kurul bu açıdan yaptığı incelemede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin analizlerinin, ihale dokümanında belirlenen format çerçevesinde hazırlandığını ve açıklamaların anlaşılmasını engelleyecek ölçüde bir farklılık bulunmadığını tespit etmiştir. Bunun yanında, analizlerde yer alan poz numaralarının ve miktarların da değiştirilmediği, aritmetik hesaplamalarda herhangi bir hata yapılmadığı belirlenmiştir. Bu kapsamda, hem format farklılığı hem de poz–miktar uyuşmazlığı iddiaları Kurul nezdinde yeterince somut delille desteklenemediğinden dikkate alınmamıştır.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan diğer bir tartışma noktası da aşırı düşük teklif analizlerinde açıklanan unsurların, esaslı nitelikteki maliyet kalemlerine ilişkin olup olmadığıdır. Kamu İhale Kurulu, bu tür açıklamalarda yalnızca şekilsel değil, içeriğe yönelik esaslı unsurları dikkate almakta; teklifin gerçek piyasa koşullarıyla uyumluluğunu belirleyici saymaktadır. Bu vakada fiyat tekliflerinin ilgili kurum ve kuruluşların yayımladığı rayiç değerlere uygun olduğu, dolayısıyla gerçekçi kabul edilebilecek düzeyde olduğu saptanmıştır. Ayrıca, tutanakların sunulma dönemine ilişkin incelemede, belgelerin son veya bir önceki geçici vergi dönemine ait olduğu görülmüş, bu durum da açıklamaların güncelliği ve güvenilirliği açısından olumlu değerlendirilmiştir.
Pilot ortak bakımından özel bir değerlendirme bulunmamakla birlikte, açıklamaların genelinde yer alan nakliye, işçilik, akaryakıt ve amortisman gibi kalemlerin mevzuata uygun şekilde hesaplandığı belirlenmiştir. Bu kalemlerde kullanılan değerlerin piyasa rayiçleriyle tutarlı olduğu ve sunulan belgelerle desteklendiği görülmüştür. Bu durum, aşırı düşük teklif açıklamasının yalnızca şekli değil, maddi yönüyle de ihale mevzuatına uygun hazırlandığına işaret etmektedir. Ortaklık yapısındaki yüklenicilerden hangisinin hangi açıklamayı yaptığına dair belge düzeyinde ayırım yapılmadığı sürece, genel açıklama çerçevesinde pilot ortağa ilişkin özel bir eksiklik değerlendirmesi yapılmamıştır.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin itirazlarını yerinde bulmamış; ihale üzerinde bırakılan isteklinin yaptığı açıklamaların hem format hem içerik açısından mevzuata ve ihale dokümanına uygun olduğunu değerlendirerek, herhangi bir usulsüzlük yahut yanıltıcılık bulunmadığı kanaatine ulaşmıştır. Bu kapsamda yapılan değerlendirme neticesinde, başvurunun reddine karar verilmiş ve ihale sürecinde isteklinin teklifinin geçerliliği teyit edilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.