KÜNYE
- Toplantı No: 2018/041
- Gündem No: 52
- Karar Tarihi: 18.07.2018
- Karar No: 2018/UY.I-1373
- Başvuru Sahibi: Bimholl İnşaat A.Ş. - Proyap İnşaat A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Satın Alma ve Stok Kontrol Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2018/41899
- İhale Adı: Bursa-Osmaneli Hızlı Tren Projesi Altyapı, Üstyapı Ve Elektromekanik Yapım İşi
Özet
Nakliye mesafesi ve formülünün açıklanmasının zorunlu olmadığı ve nakliye bedelinin yaklaşık maliyetle uyumlu şekilde açıklanmasının yeterli olduğu yönündeki karar
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, nakliye formülü ve mesafesinin açıklanmadığını, bazı iş kalemlerinde nakliye bedelinin eksik veya oranlama yoluyla hesaplandığını iddia ederek itirazen şikâyette bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin 105,7 km uzunluğunda altyapı, üstyapı ve elektromekanik işlerini içeren yüksek hızlı tren projesi olması nedeniyle, idarenin yaklaşık maliyette ortalama mesafelerle nakliye bedelini belirlemesi ve isteklinin açıklamalarında bu mesafelerin belirleyici olmaması; ayrıca, idarenin yaklaşık maliyette nakliye girdisini malzeme bedellerinin %10’u olarak hesaplaması ve açıklama talebinde de bu oranlamanın esas alınması, işin teknik içeriği ve tutar dağılımı açısından uygun bulunmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye bedelinin yaklaşık maliyetteki oranlara uygun şekilde açıklanması yeterli midir, nakliye mesafesi veya formülünün ayrıntılı verilmesi zorunlu mudur?
Cevap: İdarenin yaklaşık maliyette nakliye giderlerini belirli oranlarla (örneğin malzeme bedelinin %10’u gibi) hesaplaması ve isteklilerin bu esaslara uygun açıklama yapmaları genellikle yeterlidir. Nakliye mesafesi veya hesaplama formülünün açıklanmasının zorunlu olduğu söylenemez; işin teknik yapısı, yaklaşık maliyet ve tutar dağılımı dikkate alınarak idarenin belirlediği nakliye oranları esas alınır. Bu durumda ayrıntılı mesafe veya formül bilgisi aranmaması uygulamada yaygın bir yaklaşımdır.
Soru: Nakliye bedelinin bazı iş kalemlerinde bulunmaması veya eksik hesaplanması aşırı düşük teklif açıklamasında olumsuz bir durum olarak değerlendirilir mi?
Cevap: İhale konusu işin teknik özellikleri ve idarenin yaptığı yaklaşık maliyet hesaplama yöntemleri çerçevesinde bazı iş kalemlerinde nakliye bedelinin yer almaması veya eksik görünmesi tek başına mevzuata aykırılık oluşturmaz. İdarenin tutar dağılımı ve maliyet yapısı ile uyumlu olduğu sürece, bu durum itirazen şikâyet veya elenmeye sebep olacak bir gerekçe sayılmamaktadır.
Soru: İhalelerde idare tarafından belirlenen yaklaşık maliyet ile teklif kapsamı arasındaki farklılıklar nakliye giderlerinin açıklanmasında nasıl değerlendirilir?
Cevap: İdarenin yaklaşık maliyeti, işin içeriğine ve teknik yapısına göre belirlenen ortalama veya oranlama esaslı nakliye giderlerini içerir. İsteklilerden istenen aşırı düşük teklif açıklamalarında, bu yaklaşık maliyetteki parametrelerden sapma varsa, açıklamanın bu sapmayı makul biçimde giderici ve geçerli olması beklenir. Ancak mesafe, formül gibi teknik detayların birebir açıklanması zorunlu olmayabilir; önemli olan, nakliye giderinin yaklaşık maliyetle tutarlı ve işin özelliklerine uygun biçimde gerekçelendirilmesidir.
Soru: Nakliye giderlerinin yaklaşık maliyet hesaplamasına dahil edildiği durumlarda aşırı düşük teklif açıklamasında bunların detaylı belirtimi İhale Kanunu açısından ne ölçüde gereklidir?
Cevap: Yaklaşık maliyette nakliye giderlerinin belli bir oran veya katsayı olarak belirlendiği durumlarda, aşırı düşük teklif açıklamasında nakliyeye ilişkin giderlerin bu oranlama esasına uygun şekilde gösterilmesi genelde yeterlidir. Nakliye bedelinin detaylı mesafe, taşınan malzemenin miktarıyla formül bazında açıklanması zorunlu tutulmayabilir. Önemli olan idarenin yöntemiyle tutarlı ve makul açıklama yapılmasıdır.
Soru: Yaklaşık maliyette nakliye bedelinin oranlama yoluyla belirlenmesi nakliye mesafesi ve formül açıklama zorunluluğu üzerindeki etkisi nedir?
Cevap: Nakliye giderlerinin yaklaşık maliyette oranlama şeklinde belirlenmesi, aşırı düşük teklif açıklamasında mesafe ve formül ayrıntılarının zorunlu olarak verilmesini gereksiz kılan bir unsurdur. Bu durumda istekli, nakliye bedelini idarenin kabul ettiği oran ve esaslara uygun şekilde açıklamakla yetinebilir. Böylece, mesafe veya formülün açıklanmaması uygulamada mevzuata aykırı değerlendirilmez.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin yaklaşık maliyette nakliye bedelini malzeme bedellerinin %10’u olarak belirlemesi ve isteklilerin açıklama talebinde bu oranlamayı esas alması bu vakada mevzuata uygun mudur?
Cevap: Evet, ihale konusu işin uzunluğu ve içeriği dikkate alındığında idarenin nakliye bedelini malzeme bedellerinin %10’u olarak belirlemesi ve isteklilerden yapılacak açıklamalarda bu oranlamayı esas alması mevzuata uygundur. Bu yaklaşım, işin teknik yapısı ile tutar dağılımına uygun bulunduğu için kabul edilmiştir.
Soru: İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye mesafesi ve nakliye formülünü açıklamaması bu vakada ihale mevzuatına aykırı bir durum mudur?
Cevap: Hayır, bu vakada nakliye mesafesi ve formülünün açıklanmasının zorunlu olmadığı sonucuna varılmıştır. İdarenin yaklaşık maliyette ortalama mesafeler dikkate alması ve açıklama talebinde mesafenin belirleyici olmaması nedeniyle, nakliye mesafesi ve formülünün verilmemesi mevzuata aykırı bulunmamıştır.
Soru: Bazı iş kalemlerinde nakliye bedelinin öngörülmemesi idarece mevzuata uygun olarak kabul edilmiştir. Bu kararın gerekçesi nedir?
Cevap: İdarenin yaklaşık maliyette nakliye bedelini belirli oranlama esaslarına göre oluşturması ve ihale dokümanındaki teknik içerik ışığında bazı iş kalemlerinde nakliye bedelinin öngörülmemesi mevzuata uygundur. Bu durum, işin yapısı ve tutar dağılımıyla uyumlu bulunmuş ve dolayısıyla ihale şartlarına aykırı görülmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin nakliye ile ilgili açıklamalarla ilgili itirazının reddedilmesinde Kurul hangi unsurları dikkate almıştır?
Cevap: Kurul, ihale konusu işin uzunluğu ve kapsamını, idarenin yaklaşık maliyet hesaplama yöntemini, nakliye giderlerini malzeme bedelleri üzerinden belirleyip oranlama yapılmasını ve açıklama talebinde nakliye mesafesinin belirleyici olmamasını dikkate almıştır. Bu unsurlar sonucunda, nakliye mesafesi ve formülünün açıklanmasının zorunlu olmadığı ve nakliye bedelinin yaklaşık maliyetle uyumlu açıklanmasının yeterli olduğu sonucuna vararak itirazen şikâyeti reddetmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusuna konu edilen uyuşmazlık, bir kamu ihalesinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye mesafesi ve hesaplama formülünün belirtilmemesi ile bazı iş kalemlerine nakliye bedelinin dâhil edilmemesi üzerine şekillenmiştir. Başvuru sahibi, bu unsurların eksikliğinin mevzuata aykırılık oluşturduğunu iddia etmiş ve bu gerekçeyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini ileri sürmüştür.
Uyuşmazlığın merkezinde, özellikle nakliyeye ilişkin bedellerin nasıl hesaplandığı ve açıklamaya nasıl yansıtıldığı konusu yer almıştır. Başvuru sahibi, nakliye maliyetlerinin açık ve temellendirilmiş bir şekilde açıklanmasını beklediğini belirtmiş; buna karşılık açıklamada herhangi bir mesafe veya formül bilgisine yer verilmemesi nedeniyle hesaplamaların denetlenebilirlikten uzak, dolayısıyla mevzuata aykırı olduğunu savunmuştur. Ayrıca, bazı iş kalemlerinde nakliye giderine yer verilmemesini de teklifin gerçekçiliğine zarar verdiği gerekçesiyle eleştirmiştir.
Kurul değerlendirmesinde, nakliye mesafesi veya hesaplama formülünün açıklamada bulunmasının zorunlu olmadığı sonucuna ulaşmıştır. Uyuşmazlık konusu işe ilişkin olarak idare tarafından yaklaşık maliyet hazırlanırken ortalama mesafeler üzerinden bir değerlendirme yapılmış ve nakliye gideri, malzeme bedellerinin %10’u oranında öngörülmüştür. Kurul, işin 105,7 kilometrelik uzunluğu ve teknik kapsamı karşısında, idarenin bu oranlama yöntemiyle yaklaşık maliyet oluşturma yaklaşımını uygun bulmuş; bu nedenle, isteklinin de açıklamasında ilgili oranı esas alarak açıklama yapmasının yeterli sayılması gerektiğini değerlendirmiştir.
Ayrıca, başvuru konusu edilen iş kalemlerine ilişkin olarak nakliye maliyetinin açıklamada yer almaması da Kurul tarafından ihale dokümanı ile yaklaşık maliyet arasındaki tutarlılık çerçevesinde değerlendirilmiştir. İşin teknik yapısı ve idarece kullanılan hesaplama yöntemi dikkate alındığında, bazı kalemlerde nakliye giderinin açıkça öngörülmemesi, Kurul tarafından ihale şartlarıyla uyumlu bir yaklaşım olarak görülmüş ve bu durum başlı başına teklifin geçersizliğine yol açacak nitelikte değerlendirilmemiştir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin iddialarını reddetmiştir. Değerlendirmede, nakliye tutarlarının açıklanmasında mesafe ve formül gibi teknik ayrıntıların verilmesinin gerekli olmadığı; esas olanın, açıklamanın idarenin yaklaşımıyla tutarlı ve makul bir temele oturtulmuş olması olduğu vurgulanmıştır. Kurul, nakliye bedelinin idare tarafından belirlenen yaklaşık maliyet oranlarıyla uyumlu şekilde açıklanmasının yeterli olduğu sonucuna ulaşmış ve itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.