KÜNYE
- Toplantı No: 2018/045
- Gündem No: 36
- Karar Tarihi: 08.08.2018
- Karar No: 2018/UY.II-1478
- Başvuru Sahibi: Suryol İnş. Mad. Tur. San. ve Tic. A.Ş. - Ölmez İnş. Elek. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2018/171351
- İhale Adı: Mersin-Gözne Yolu Km:6+000-27+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü ve BSK’lı Üstyapı İşleri (İkmal) İnşaatı Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye mesafelerinin dayanağı sunulmadığı için teklif reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu demir fiyat tekliflerinin ve satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun olduğunu, nakliye mesafelerine ilişkin belgelerin yeterli olduğunu ve idarenin red gerekçelerinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işte önemli iş kalemlerinden olan nakliye pozlarına ilişkin analizlerde kullanılan nakliye mesafelerinin dayanağının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında belgelendirilmesi gerekmekte olup, başvuru sahibinin bu mesafelerin nasıl hesaplandığına dair herhangi bir bilgi veya belge sunmadığı tespit edilmiştir. İdari şartnamede ocak yerlerinin yüklenici tarafından belirleneceği düzenlenmiş olsa da, aşırı düşük teklif açıklamasında teknik çözümün ve avantajlı koşulların belgelerle ortaya konması zorunludur. Bu nedenle açıklama dosyasının eksik olduğu sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında teknik çözüm veya avantajlı koşulların belgelenmesinde nakliye mesafelerinin dayanağının sunulması neden bu kadar önemlidir?
Cevap: Aşırı düşük tekliflerde, teklif fiyatının ekonomik gerekçelerle açıklanabilmesi için, kullanılan maliyet hesaplama unsurlarının somut ve objektif verilere dayandırılması beklenir. Özellikle nakliye mesafeleri gibi maliyeti doğrudan etkileyen unsurların nasıl tespit edildiğine dair bilgi ve belge sunulmaması, teklifin gerçekçi ve gerekçeli olmadığı kuşkusunu doğurabilir. Bu nedenle, mesafelerin hesaplanmasına ilişkin belgelerin verilmemesi halinde açıklamanın yeterli sayılmayarak teklifin reddi yoluna gidilebilir.
Soru: İdari şartnamede belirli teknik detayların yükleniciye bırakılması, aşırı düşük teklif açıklamasında o konuda belge sunma yükümlülüğünü ortadan kaldırır mı?
Cevap: İdari şartnamelerde yükleniciye bırakılan teknik tercihler, aşırı düşük teklif açıklamasında o tercihlerin doğruluğunu ve teklif fiyatının makul olduğunu ortaya koyacak somut ve belgelenebilir delillerin sunulmasını engellemez. Yani bu tür durumlarda bile, teklifin dayandığı teknik veya mali unsurların doğrulanabilir olması ve belgelenmesi gerekir; aksi halde açıklamanın eksik sayılması mümkün olur.
Soru: Eksik veya yetersiz aşırı düşük teklif açıklaması düzenlemesi teklifin doğrudan reddine neden olabilir mi?
Cevap: Evet, aşırı düşük teklif açıklamasında idarenin mevzuatta öngörülen biçimde bilgi, belge ve gerekçeleri eksiksiz olarak talep etme hakkı vardır. Başvuru sahibi ise bu açıklamaları yerine getirme zorundadır. Sunulan belgeler ve açıklamalar yetersiz kalırsa, idarenin ilgili teklifi reddetmesi hukuken uygun görülür; bu durum, haklı gerekçeyle karar verilmemesi halinde iptal veya itiraz konusu olabilir.
Soru: Nakliye mesafelerinin belirlenmesi konusunda başvurucu firma tarafından hangi tür belgelerin sunulması beklenir?
Cevap: Nakliye mesafelerinin aşırı düşük teklif açıklamasında desteklenebilmesi için; mesafelerin hesaplandığı güzergâhların haritalar, mesafe tespit tutanakları, ulaşım rotası ve yöntemi ile ilgili diğer teknik veya ticari belgeler sunulmalıdır. Bu belgeler, idarenin mesafe tespitine ilişkin güvenini artırır ve fiyatın gerçekçi olduğunun kanıtı olarak değerlendirilebilir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamasını değerlendirirken teknik ve mali unsurlar arasındaki bağlantıyı nasıl göz önünde bulundurması gerekir?
Cevap: İdari merci, aşırı düşük teklif açıklamasında teknik çözüm ve maliyet unsurları arasındaki uyumu incelemeli; teknik seçimin maliyet avantajını ortaya koyan belgelerin eksik olması durumunda açıklamayı yetersiz sayabilir. Teknik tercihler, maliyet kalemlerinin hesaplanmasıyla desteklenmeli ve açıklamadaki bilgi ile belgelerin birbiriyle tutarlı olması aranmalıdır. Tutarsızlık veya kanıt eksikliği, teklifin gerçekçilik iddiasını zayıflatır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin demir fiyat teklifleri ve satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun bulunması ihale üzerinde etkisi oldu mu?
Cevap: Demir fiyat teklifleri ve satış tutarı tespit tutanağı mevzuata uygun kabul edilse de, aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye mesafelerinin belgelendirilmemesi nedeniyle açıklamanın tamamı eksik sayılmış ve bu nedenle teklif reddedilmiştir.
Soru: İdari şartnamede ocak yerlerinin yüklenici tarafından belirlenmesi, nakliye mesafelerinin belgelendirilmesini zorunlu kılar mı?
Cevap: İdari şartnamede ocak yerlerinin yüklenici tarafından belirlenmesi kabul edilse de, aşırı düşük teklif açıklamasında teknik çözüm ve avantajlı koşulların belgelerle desteklenmesi zorunludur; dolayısıyla nakliye mesafelerinin nasıl hesaplandığına dair bilgi ve belge sunulmaması açıklamayı eksik kılmıştır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye mesafelerinin dayanağının sunulmaması, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna nasıl yansımıştır?
Cevap: Nakliye mesafelerinin dayanağı sunulmadığı için açıklama eksik sayılmış, idarenin teklif reddi kararı hukuka uygun bulunmuş ve itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibi nakliye mesafeleri ile ilgili bilgi veya belge sunmamışsa, idarenin teklif reddi kararı hukuki açıdan nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin nakliye mesafelerinin nasıl hesaplandığına ilişkin bilgi ve belge sunmaması nedeniyle açıklamanın mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiş, bu eksiklik gerekçesiyle idarenin teklifin reddi kararı yerinde bulunmuştur.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlıkta, isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan bazı belgeler yeterli görülse de, nakliye mesafelerinin nasıl belirlendiğine ilişkin herhangi bir bilgi veya belgenin sunulmaması nedeniyle açıklamanın bütün olarak eksik kabul edilip teklifin değerlendirme dışı bırakılması söz konusu olmuştur. Başvuru sahibi, sunmuş olduğu diğer belgelerin yeterliliğini ileri sürerek teklifinin geçerli sayılması gerektiğini öne sürmüştür. Bu çerçevede idarenin değerlendirme ölçütlerinin yerindeliği ve açıklamanın yeterliliği konusu itirazen şikâyete taşınmıştır.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan konu, aşırı düşük teklif açıklamasında idareye sunulan nakliye mesafelerine dair hesaplamaların ve bunların dayanaklarının belgelendirilmemiş olmasıdır. Her ne kadar sunulan demir fiyat teklifleri ve satış tutarı tespit tutanakları mevzuata uygun bulunsa da, bu kalem dışındaki önemli iş kalemlerinden biri olan nakliye pozları için kullanılan mesafelerin neye dayanarak belirlendiği açıklanamamıştır. İdari şartnamede ocak yerlerinin yüklenici tarafından tespit edileceği belirtilmiş olsa da, bu durum açıklamada belge sunma gerekliliğini ortadan kaldırmamaktadır.
Somut olayda ele alınan değerlendirmede nakliye mesafeleri ihale konusu işin maliyetini etkileyen önemli bir unsur olarak ele alınmış, buna ilişkin hesaplama biçiminin ve teknik çözümün dayanaklarıyla ortaya konulmamış olması, açıklamanın yeterli sayılmamasına neden olmuştur. Teknik çözümün gerçekçiliği ve sunulan fiyatların tutarlılığı açısından, kullanılan varsayımların objektif şekilde belgelendirilmesi gerektiği görüşü benimsenmiştir. Açıklamalarda bu tür temel unsurların somut delillerle desteklenmemesi durumunda, teklifin tümüyle riskli ve gerekçesiz olduğu değerlendirmesi yapılabilmektedir.
Başvuru sahibinin sunduğu diğer belgeler herhangi bir olumsuz değerlendirmeye konu edilmemiş olmakla birlikte, açıklamanın tümü içerisinde nakliye mesafelerine ilişkin temel verilerin eksikliği açıklamanın bütünsel geçerliliğini zedelemiştir. Bu durumda, azami dikkat gerektiren maliyet unsurlarının biri olan nakliye mesafesine ilişkin belgelerin ihmal edilmiş olması, açıklamanın tamamına etki etmiş ve son tahlilde teklifin reddine neden olmuştur. Bu yönüyle tek bir önemli unsurun belgelenmemesi, açıklamanın yetersizliği sonucunu doğurmuştur.
Kamu İhale Kurulu yaptığı değerlendirmede, açıklama içeriğinin dayanak belgelerle desteklenmesi gerektiği yönünde tutum sergileyerek, nakliye mesafelerine ilişkin yeterli belgenin sunulmadığı yönündeki idare değerlendirmesini hukuka uygun bulmuştur. Bu bağlamda itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiş, idarenin teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin kararı yerinde bulunmuştur. Kurul kararında, özellikle teknik çözüm ve avantajlı koşulların ilgili belgelerle ortaya konulması gerektiği vurgulanmış, açıklamadaki eksiklik gerekçesiyle teklifin geçersizliğinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.