KÜNYE
- Toplantı No: 2018/047
- Gündem No: 25
- Karar Tarihi: 16.08.2018
- Karar No: 2018/UY.II-1568
- Başvuru Sahibi: Burakcan İnş. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Bitlis Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü
- İKN: 2018/183250
- İhale Adı: Bitlis Merkez 30 Yataklı Amatem ve 20 Yataklı Çamatem Hizmet Binaları Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki serbest muhasebeci onayının mevzuata aykırı bulunması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu, özellikle serbest muhasebeci tarafından düzenlenen ve onaylanan fiyat tekliflerinin kabul edilmemesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu işin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden yapıldığı, yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturan iş kalemlerine ilişkin açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun olarak yapıldığını tespit etmiştir. İsteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında kamu kurumlarınca yayımlanmış birim fiyatlar kullanılmış, özel iş kalemleri için ise ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan alınan fiyat teklifleri sunulmuştur. Ancak MİMÖZEL-6 iş kalemine ilişkin fiyat teklifinin serbest muhasebeci tarafından düzenlenip onaylanmasının, 3568 sayılı Kanun ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri uyarınca yetkili meslek mensubu (Yeminli Mali Müşavir veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavir) tarafından yapılması gerektiği, serbest muhasebecinin bu yetkiye sahip olmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan fiyat tekliflerinin kimler tarafından hazırlanıp onaylanabileceği konusunda uygulamada sıkça nasıl tereddütler oluşur?
Cevap: Kamu ihale mevzuatı ve Genel Tebliği uygulamasında, aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan finansal ve fiyat analizlerinin sadece yetkili meslek mensupları (genellikle Yeminli Mali Müşavir veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavir) tarafından hazırlanıp onaylanması gereklidir. Serbest muhasebeci gibi yetkisiz meslek mensuplarının düzenlediği veya onayladığı belgeler mevzuata uygun kabul edilmez. Bu konuda yapılan yanlış uygulamalar, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilmektedir.
Soru: Kamu ihale süreçlerinde aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan birim fiyatlar ve fiyat tekliflerinin kaynağı nasıl olmalı, analiz düzenleme zorunluluğu ne zaman doğar?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında yaklaşık maliyetin büyük bir kısmını oluşturan iş kalemlerinde kamu kurumlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanılması halinde, teklif sahibinin ayrıca detaylı bir analiz düzenleme zorunluluğu bulunmayabilir. Ancak özel iş kalemleri veya kamu birim fiyatları ile karşılanamayan giderler için piyasa araştırması yapılmış, alanında faaliyet gösteren firma tekliflerinden alınan fiyatlar şeffaf şekilde sunulmalıdır. Analiz düzenlenmesi gereken durumlarda, bu belgelerin yetkili meslek mensupları tarafından hazırlanması önemlidir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında yapılan fiyat tekliflerinin mevzuata uygunluğu ve şartnameye uygunluk değerlendirilirken en çok hangi noktalarda hata yapılır?
Cevap: Uygulamada, fiyat tekliflerinin düzenlenme ve onaylanma yetkisinin yanlış değerlendirilmesi, yetkisiz kişilerce hazırlanmış belgelerin kabul edilmesi nedeniyle hatalar olur. Ayrıca, kullanılan fiyatların kamu birim fiyatlarından farklı olması durumunda dönemsel ve müktesep piyasa koşullarına uygunluk sağlamayan, dayanağı zayıf fiyat tekliflerinin de mevzuata uygun olmadığı öne sürülebilir. Yaklaşık maliyete yakın ve uygun kaynaklardan alınan belgeler tercih edilmelidir.
Soru: Teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı tespit edilirse ihale sürecinde nasıl bir işlem yapılmalıdır?
Cevap: İhale komisyonu veya itiraz üzerine karar veren kurulca, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı kanaatine varıldığında, söz konusu teklif sahibi değerlendirme dışı bırakılır. Bu durumda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin geçersiz sayılması nedeniyle ihalenin mevzuata uygun şekilde yeniden sonuçlandırılması ve gerekirse eksik kalan aşamaların tamamlanması gerekir.
Soru: İsteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin belgelerde serbest muhasebeci ile serbest muhasebeci mali müşavir arasındaki fark neden önemlidir?
Cevap: Serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) ile serbest muhasebeci ayrı meslek statüleridir ve yazılı mevzuat açısından bazı yetki farkları bulunabilir. Özellikle aşırı düşük teklif açıklamalarında yapılan mali analizlerin düzenlenip onaylanması yetkisi yasal olarak SMMM veya Yeminli Mali Müşavirlere tanınmış olabilir. Serbest muhasebecilerin bu özel yetkiye sahip olmaması, düzenlenen belgelerin geçersiz sayılmasına ve teklifin mevzuata uygun olmamasına neden olur. Bu fark uygulamada sık tereddüt ve hata kaynağı olmaktadır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan MİMÖZEL-6 iş kalemine ilişkin fiyat teklifinin serbest muhasebeci tarafından düzenlenip onaylanmasının mevzuata aykırı bulunmasının sebebi nedir?
Cevap: MİMÖZEL-6 iş kalemine ilişkin fiyat teklifinin serbest muhasebeci tarafından düzenlenip onaylanması, ilgili mevzuata göre bu yetkinin sadece Yeminli Mali Müşavir veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavir gibi yetkili meslek mensuplarına ait olması nedeniyle mevzuata aykırı bulunmuştur. Serbest muhasebecinin bu yetkiye sahip olmadığı tespit edilmiştir.
Soru: Mevzuata aykırı bulunan fiyat teklifinin onaylanması, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bütününde nasıl bir sonuca yol açmıştır?
Cevap: MİMÖZEL-6 iş kaleminde yer alan aşırı düşük teklif açıklamasının serbest muhasebeci tarafından yapılması nedeniyle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunmamış ve isteklinin değerlendirme dışı bırakılması kararlaştırılmıştır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan diğer iş kalemlerine ilişkin fiyat açıklamalarının mevzuata uygunluğu nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Diğer iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının, yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturduğu, kamu kurumlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ve ilgili alandaki firmalardan alınan fiyat teklifleri esas alınarak yapıldığı ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun olduğu tespit edilmiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki mevzuata aykırılık nedeniyle beklenen prosedür nedir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varıldığı için, bu isteklinin değerlendirme dışı bırakılması, dolayısıyla ihalenin mevzuata uygun şekilde yeniden sonuçlandırılması gerekmektedir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde gündeme gelen uyuşmazlık, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan bir fiyat teklifinin, yetkisiz bir meslek mensubu tarafından düzenlenip onaylanmasına ilişkindir. Başvuru sahibi, bu işlemin yürürlükteki düzenlemelere aykırı olduğunu belirterek ilgili isteklinin teklifinin geçersiz sayılması gerektiğini ileri sürmüştür. Başvurunun temelinde, aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuata uygun olmayan bir meslek mensubu imzasıyla sunulan mali belge yer almıştır.
Söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale kapsamında yer alan MİMÖZEL-6 iş kalemine ilişkin olarak sunulan fiyat teklifinin, yalnızca serbest muhasebeci tarafından düzenlenip onaylanması, teklifin geçerliliği açısından denetim konusu olmuştur. Kurul değerlendirmesinde bu durumun, açıklamaya dayanak teşkil eden belgenin yetkili olmayan bir kişi tarafından düzenlenmiş olmasından kaynaklandığı açıkça belirtilmiştir. Diğer iş kalemlerine dair açıklamalarda, piyasa koşullarıyla uyumlu ve yetkili firmalardan alınan belgeler kullanıldığı görülse de, MİMÖZEL-6 kalemine ilişkin söz konusu eksiklik, bütün açıklamanın uygunluğu bakımından belirleyici olmuştur.
Mevzuat kapsamında fiyat tekliflerindeki onay mercilerinin hangi meslek mensupları olabileceği konusunda yapılan değerlendirme bağlamında, serbest muhasebeci tarafından düzenlenen fiyat teklifinin geçerli kabul edilemeyeceği açıkça ortaya konulmuştur. Özellikle belgelerin hukuki değer taşıması ve fiyat açıklamalarının inandırıcılığı açısından kabul edilen esaslar çerçevesinde, yalnızca belirli mesleki unvana sahip kişi ve kurumların düzenlediği belgelerin dikkate alınacağı yönünde bir tavır benimsenmiştir. Bu çerçevede, serbest muhasebeci tarafından onaylanan belgenin, işin mali yapısının belirlenmesinde esas alınamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu değerlendirme neticesinde, aşırı düşük teklif açıklamasında söz konusu MİMÖZEL-6 iş kaleminin istisnai nitelikte değil, ihale konusuna etkisi bakımından dikkate alınması gereken bir unsur olduğuna vurgu yapılmıştır. Açıklamanın bu kısmının geçersiz sayılması, açıklama bütünlüğünün bozulmasına neden olarak teklifin tamamının mevzuata uygun olmadığına işaret etmiştir. Bu kapsamda ihale süreci değerlendirilmiş ve teklif sahibinin geçerli bir açıklama sunamadığı kabul edilmiştir.
Kamu İhale Kurulu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşmış ve yapılan itirazı haklı bularak teklifin geçersiz sayılmasına karar vermiştir. MİMÖZEL-6 kalemine ilişkin sunulan belgenin yetkili meslek mensubu tarafından düzenlenmemesi, ihale sonucunun yeniden belirlenmesini zorunlu kılmıştır. Kurul, ihalenin, geçerli ve mevzuata uygun teklifler üzerinden yeniden değerlendirilerek sonuçlandırılması gerektiğine hükmetmiştir. Bu karar, belge düzenleyicisinin mesleki yetkinliğinin teklifin geçerliliği bakımından ne derece belirleyici olduğunu ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.