KÜNYE
- Toplantı No: 2020/053
- Gündem No: 50
- Karar Tarihi: 25.11.2020
- Karar No: 2020/UY.I-1927
- Başvuru Sahibi: Ağmar Yapı İnş. Gıda Yem. Sağ. Tem. Uls. Nak. Taşım. San. Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü
- İKN: 2020/393095
- İhale Adı: İstanbul İli Üsküdar İlçesi Küplüce 20 Derslikli Okul + Spor Salonu + Konferans Salonu Yapım İşi (Özel Tip, Doğalgazlı, Bohçalamalı)
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasındaki metraj farklılığının toplam teklif bedeline etkisi değerlendirilerek teklifin reddi uygun bulunmamıştır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının yerinde olduğunu, metraj hesaplamalarında idarenin kendilerine vermediği analiz girdileri nedeniyle hata olabileceğini, metraj farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi gerektiğini ve metraj eksikliğinin teklifin reddi için yeterli olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu iş anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif alınan bir yapım işi olup, yaklaşık maliyet içindeki iş kalemlerinin %80’ine ilişkin metrajlar sorgulamaya tabi tutulmuştur. Başvuru sahibinin teklif ettiği 55 iş kaleminden 31’inin metrajı idarenin yaklaşık maliyet metrajının üzerinde, 12’si ise altında olup, sadece bir iş kaleminde %10’un üzerinde %14,983 oranında metraj eksikliği tespit edilmiştir. İdarenin yaklaşık maliyet metrajları ile isteklinin metrajları arasındaki farkların toplam teklif bedeline etkisi incelenmiş, metraj eksikliğinin toplam teklif bedelinde 4.745.698,931 TL tutarında bir fazlalığa yol açtığı, bu nedenle metraj eksikliğinin teklifin reddi için esasa etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama istenilen iş kalemlerinin metrajlarını ve analiz formatlarını isteklilere sunmuş, başvuru sahibinin açıklamalarını yetersiz bularak teklifini değerlendirme dışı bırakmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında iş kalemleri arasındaki metraj farklılıklarının toplam teklif bedeline etkisi neden önemli değerlendirilir?
Cevap: İş kalemleri arasındaki metraj farklılıklarının toplam teklif bedeline etkisi, teklifin gerçekçi olup olmadığını belirlemek açısından kritik rol oynar. Metraj eksiklikleri veya fazlalıkları, teklifin bütçe dışına çıkmasına veya teklifin hatalı hazırlanmasına işaret edebilir. Ancak bu farklılıkların toplam teklif bedeline olan etkisi analiz edilmeden, sadece metrajdaki sapmalara dayanarak teklifin reddi kararına varmak hatalı olabilir. Bu nedenle, farklılıkların toplam finansal etkiye dönüştürülüp esasa etkili olup olmadığı incelenmelidir.
Soru: İhale komisyonu, aşırı düşük teklif açıklamasında idarece sağlanan yaklaşık maliyet metrajlarına karşılık isteklinin metrajlarını nasıl değerlendirmelidir?
Cevap: İhale komisyonu, idarece sağlanan yaklaşık maliyet metrajlarını referans alarak isteklinin metrajlarını karşılaştırmalı ve bu farklılıkların teklif bedeline yansımasını hesaplamalıdır. Metraj farklılıklarının teklif bedelinde önemli ve somut bir etkiye yol açıp açmadığına bakılmalı, sadece metrajda eksiklik veya fazlalık olması yeterli kabul edilmemelidir. Açıklamalar yetersiz bulunursa ek bilgi istenebilir ancak nihai değerlendirme, teklifin toplam tutarına ve açıklamaların tutarlılığına göre yapılmalıdır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasının yetersiz bulunması durumunda, bu durum teklifin otomatik olarak reddini gerektirir mi?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersiz bulunması, tek başına teklifin reddi için kesin bir sebep sayılmaz. İdarenin açıklamaları dikkatlice inceleyip, açıklamadaki eksikliklerin veya çelişkilerin teklif bedeline ve işin gerçekleştirilmesine esasa etkisini değerlendirmesi gerekir. Eğer eksiklik veya tutarsızlık teklifin gerçek maliyetini ve işin yapılabilirliğini ciddi şekilde etkiliyorsa reddi uygun olabilir; aksi halde teklifin reddi hukuki açıdan problem yaratabilir.
Soru: Yaklaşık maliyet ve isteklinin metrajları arasındaki farklılıkların toplam teklif bedeline etkisi hangi kriterlere göre belirlenmelidir?
Cevap: Yaklaşık maliyet ve isteklinin metrajları arasındaki farkların toplam teklif bedeline etkisi, iş kalemlerinin ihale kapsamındaki oranı ve metraj farkının büyüklüğü göz önünde bulundurularak hesaplanmalıdır. İş kalemleri arasında önemli bir preponderans varsa ya da farklar teklif bedelini önemli ölçüde değiştirmiyorsa, metraj farklılığı teklifin reddedilmesi için yeterli görülmeyebilir. Değerlendirme yapılırken metraj farkının hem oran hem de parasal karşılığı dikkate alınmalıdır.
Soru: İtirazen şikâyet süreçlerinde aşırı düşük teklif değerlendirmeleri ne şekilde hukuki sınırlar içerisinde yapılmalıdır?
Cevap: İtirazen şikâyet süreçlerinde, aşırı düşük teklif değerlendirmeleri objektif verilere ve somut delillere dayanmalıdır. İdarenin değerlendirmesinin hukuka uygunluğu, metraj ve fiyat analizlerinin doğru uygulanıp uygulanmadığına, açıklamaların somut şekilde değerlendirilip değerlendirilmediğine bağlıdır. Metraj eksikliklerinin teklifin reddi için yeterli olup olmadığı somut etki esas alınarak yorumlanmalı; yalnızca prosedürsel yetersizliklere dayanarak teklifin elenmesi yargılamada iptal nedeni olabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan bir iş kalemindeki metraj eksikliği, başvuru sahibinin teklifinin reddi için tek başına yeterli midir?
Cevap: Somut vakada, sadece bir iş kaleminde tespit edilen %14,983 oranında metraj eksikliği, teklifin toplam bedeline etkisi olumlu yönde olduğu ve idarenin yaklaşık maliyetiyle kıyaslandığında esasa etkisi bulunmadığı için, bu metraj eksikliği başvuru sahibinin teklifinin reddi için yeterli değildir.
Soru: İdarenin, aşırı düşük teklif sorgulamasında yaklaşık maliyet metrajlarını ve analizlerini isteklilere sunması, teklifin reddi için yeterli gerekçe oluşturmuş mudur?
Cevap: İdarenin yaklaşık maliyet metrajlarını ve analiz formatlarını sunması başvuru sahibinin metraj farklılıklarına ilişkin açıklamalarının yetersiz bulunmasına yol açmış ancak toplam teklif bedelindeki etki değerlendirilerek, metraj eksikliğinin teklifin reddi için esaslı bir neden olmadığı sonucu verilmiştir. Dolayısıyla bu sunum, tek başına teklifin reddini haklı kılmamıştır.
Soru: İdarenin yaklaşık maliyet metrajları ile isteklinin metrajları arasındaki farklılıkların toplam teklif bedeline etkisi nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Yaklaşık maliyet metrajları ile isteklinin metrajlarının farklılıkları %80’lik iş kalemi kapsamına bakılarak incelenmiş; farkların toplam bedel üzerinde yaklaşık 4.745.698,931 TL’lik bir fazlalık yarattığı tespit edilmiş ve bu nedenle metraj eksikliğinin teklifin reddi için esasa etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesinin gerekçesi nedir?
Cevap: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında tespit edilen metraj eksikliğinin toplam teklif bedelinde esasa etkili olmadığı, teklifi değerlendirme dışı bırakmaya yeterli bulunmadığı için, itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin yapılan başvuruda, uyuşmazlık, bir iş kaleminde tespit edilen metraj eksikliğinin teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Başvuru sahibi, teklif açıklamalarında hesaplamaya esas alınan girdilerin bir kısmının idare tarafından verilmediğini, ilgili iş kalemindeki metraj farklılığının toplam teklif üzerindeki etkisinin göz önünde bulundurulması gerektiğini ileri sürmüş; buna karşılık idare, kendisince belirlenmiş metrajlara uygun açıklama yapılmadığı gerekçesiyle teklifin reddini savunmuştur. Bu kapsamda Kurul, yalnızca bir iş kalemindeki eksikliğin teklifin tamamı üzerindeki etkisini esas alarak konuyu değerlendirmiştir.
İhale sürecinde, iş deneyiminden ziyade teknik teklifin aşırı düşük sorgulamasına dair hesaplamalar bağlamında isteklinin birim fiyat açıklamalarında kullandığı metrajlara ilişkin farklılık tartışılmıştır. İhale konusu işin anahtar teslimi götürü bedel olması nedeniyle, açıklama yapılan kalemlerin yalnızca teklif bedelinin oluşumuna etkileri dikkate alınmıştır. Başvuru sahibinin açıklama sunduğu iş kalemlerinin önemli bir kısmında metrajın, idarenin öngördüğü miktarın üzerinde olduğu tespit edilmiş, yalnızca bir kalemde %14,983 oranında bir eksiklik bulunmuştur. Bu durum, açıklamalar bütünü içinde istisnai nitelikte değerlendirilmiştir.
Kurul, değerlendirmesinde metraj farklılığının “esaslı unsur” niteliğinde olup olmadığını, yani teklifin gerçekliğini ve uygulanabilirliğini ne derece etkilediğini irdelemiştir. Burada önem verilen husus, söz konusu sapmanın teklif bedeli üzerindeki toplam etkisinin büyüklüğüdür. Sadece bir kalemdeki %14,983 oranındaki eksikliğin, toplam teklif bedelinde yaklaşık 4,7 milyon TL’lik artışa yol açması, teklifin genel düzlemde düşük ve gerçek dışı olmadığına işaret etmiş; böylece metraj eksikliği, teklifin reddi için esaslı nitelikte görülmemiştir.
Karar çerçevesinde pilot ortak ya da diğer ortakların iş deneyimi açısından bir tartışma bulunmamaktadır. Değerlendirme tamamen teklif fiyatının oluşumundaki teknik unsurlara dayalı yapılmış olup, yeterlik kriterlerine ya da iş deneyim belgelerine dair herhangi bir uyuşmazlık açıklamaya konu olmamıştır. Bu nedenle pilot ortağın iş deneyimi yönünden ayrıca bir teknik veya hukuki değerlendirmeye gidilmemiştir.
Kamu İhale Kurulu, ihalenin götürü bedel yapısı, açıklama yapılan iş kalemlerinin toplam teklif bedelindeki ağırlığı ve metraj farklılıklarının parasal yansımasını dikkate alarak, başvuru sahibinin açıklamasındaki eksikliğin teklifi geçersiz kılacak nitelikte olmadığına kanaat getirmiştir. Bu nedenle, idarenin sadece bir kalemdeki sapma nedeniyle yaptığı değerlendirme dışı bırakma işlemi hukuka uygun görülmemiştir. Kurul, kararında toplam teklif bedeline etkisi olmayan usule ilişkin eksikliklerin, teklifin bütününden kopuk şekilde değerlendirilmesini hatalı bulmuş, böylece teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemini hukuka aykırı bularak itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar vermiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.