KÜNYE
- Toplantı No: 2021/025
- Gündem No: 73
- Karar Tarihi: 16.06.2021
- Karar No: 2021/UY.I-1228
- Başvuru Sahibi: Miraç-Yol Altyapı Üstyapı İnş. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
- İKN: 2021/43982
- İhale Adı: Tekirdağ İli Çorlu İlçesi Muhittin Mahallesi 1 Etap 570 Adet Konut, 1 Adet Ticaret Merkezi ve 1 Adet Cami İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığını, metraj farklılıkları, analiz ve fiyat tekliflerindeki uyumsuzluklar, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olması, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin mevzuata aykırı ve sahte belgeler içerdiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, idarenin aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuata uygun olarak talep ettiğini ve isteklinin 50 inşaat ile 14 tesisat iş kalemi için gerekli açıklamaları mevzuata uygun analiz formatında sunduğunu, işçilik ücretlerinin ihale tarihindeki asgari ücret seviyesinde olduğunu, kamu kurumlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanıldığını, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ise ilgili alanda faaliyet gösteren firmalara ait olduğu ve meslek mensuplarınca imzalandığını tespit etmiştir. Metraj farklılıklarının %10’u aşmadığı ve istekli lehine olan tek iş kalemindeki %13’lük farkın teklif bedelini artırıcı yönde olmadığı, dolayısıyla metraj farklarının teklif sıralamasını değiştirmediği belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında metraj farklılıklarının hangi ölçüde teklif değerlendirmesini etkileyebileceği konusunda uygulamada nasıl bir sınır bulunmaktadır?
Cevap: Metraj farklılıklarının teklif bedelini artırıcı yönde olması ve %10 düzeyini aşmaması durumunda, genellikle teklif sıralamasına etkisi sınırlı değerlendirilir ve açıklamanın reddedilmesi için ciddi bir neden sayılmaz. Ancak metraj farkları teklifin esasını değiştirecek büyüklükte ise açıklamanın geçerliliği tartışılabilir.
Soru: Teklifte kullanılan işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında gösterildiğine ilişkin iddialar nasıl değerlendirilmelidir?
Cevap: İşçilik ücretlerinin asgari ücretin altında gösterilmesi iddiası, ihale tarihi baz alınarak resmi asgari ücretle karşılaştırılır. İşçilik bedelleri, asgari ücret seviyesinde ve mevzuata uygun şekilde düzenlenmişse bu iddia kabul edilmez. Aksi halde, teklifin aşırı düşük olduğu veya uygun açıklama yapmadığı sonuçları doğabilir.
Soru: Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygunluğuna dair şüpheler nasıl giderilir?
Cevap: Bu durumda, fiyat tekliflerinin ilgili sektörde faaliyet gösteren, yetkili ve tanınan firmalar tarafından düzenlendiğinin, meslek mensupları tarafından imzalandığının ve sahte veya usulsüz belge içermediğinin tespiti aranır. Bu şartlar sağlandığında herhangi bir mevzuat ihlali olmadığı kabul edilir.
Soru: İdare aşırı düşük teklif açıklaması talebini nasıl düzenlemeli ve ne tür belgelere dayanmalıdır?
Cevap: İdare, istekliden aşırı düşük teklif açıklamasını, mevzuatta belirlenen analiz formatına uygun, somut veri ve belgelerle talep etmeli; iş kalemlerine göre ayrıntılı fiyat analizleri istemeli ve işçilik, malzeme gibi temel maliyet unsurlarının doğruluğunu araştırmalıdır. Açıklamanın şeklen değil, içerik olarak mevzuata uygun olması önemlidir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında analiz ve fiyat teklifindeki uyumsuzluk iddiaları nasıl yorumlanır?
Cevap: Analiz ve fiyat teklifi arasındaki farklılıklar, teklif bedelini önemli ölçüde etkileyip etkilemediğine göre değerlendirilir. Küçük farklılıklar, özellikle istekli lehine ve teklif sıralamasını değiştirmeyen durumlarda kabul edilebilir. Ancak uyumsuzluklar açıklamanın bütünlüğünü ve güvenilirliğini zedeliyorsa, bu durum açıklamanın reddi için gerekçe oluşturabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğu iddiası Kurul tarafından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, işçilik ücretlerinin ihale tarihindeki resmi asgari ücret seviyesinde olduğunu tespit etmiş ve bu nedenle başvuru sahibinin asgari ücretin altında olduğu iddiasını reddetmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin metraj farklılıkları nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığını ileri sürmesi Kurul kararını nasıl etkilemiştir?
Cevap: Kurul, metraj farklılıklarının %10’u aşmadığını, lehine olan %13’lük farkın ise teklif bedelini artırıcı yönde olduğunu ve dolayısıyla teklif sıralamasını değiştirmediğini belirleyerek, metraj farklılıklarının açıklamayı geçersiz kılmadığı sonucuna varmıştır.
Soru: Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerindeki sahte veya mevzuata aykırı belge iddiaları üzerine Kurul hangi somut tespiti yapmıştır?
Cevap: Kurul, fiyat tekliflerinin ilgili alanda faaliyet gösteren firmalara ait ve meslek mensupları tarafından imzalanmış olduğunu tespit ederek, herhangi bir sahtecilik ya da mevzuata aykırılık bulunmadığını hüküm altına almıştır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının genel uygunluk değerlendirmesinde Kurul hangi unsurları dikkate almıştır?
Cevap: Kurul, idarenin aşırı düşük teklif açıklaması talebinin mevzuata uygunluğunu, isteklinin ilgili iş kalemleri için düzenlenen analiz formatının şartlara uygunluğunu, işçilik ücretlerinin asgari ücret düzeyinde olmasını, kullanılan birim fiyatların kamu kurumlarınca yayımlanmış olmasını ve üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin geçerliliğini dikkate alarak açıklamanın uygun olduğuna karar vermiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin değerlendirmede başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürmüştür. Bu kapsamda metrajda olabilecek farkların, analizlerde yer alan hesaplamalarla fiyat teklifleri arasında görülen uyuşmazlıkların ve özellikle işçilik tutarlarının asgari ücret düzeyinin altında bulunmasının açıklamayı geçersiz kıldığı ileri sürülmüştür. Ayrıca üçüncü kişilerden temin edilen fiyat tekliflerinin mevzuata aykırılık taşıdığı ve sahte belge içerdiği şikayet konusu yapılmıştır. Temelde anlaşmazlık, açıklamanın bütünüyle mevzuata uygunluk gösterip göstermediği üzerine kurulmuştur.
Aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin tartışmanın ağırlık merkezini, sunulan analizlerdeki tutarlılıklar ve bunlara dayanak teşkil eden fiyat tekliflerinin güvenilirliği oluşturmaktadır. Başvuru sahibince dile getirilen, analizlerle sunulan fiyat teklifleri arasında doğrusal bir ilişki bulunmaması yönündeki iddialar çerçevesinde Kurul; açıklamada kullanılan maliyetlerin, kamu kurumlarınca yayımlanmış birim fiyatlara ve piyasa rayiçlerine dayandırılan değerlere göre hesaplandığını tespit etmiştir. İşçilik kalemlerinde ise kullanılan ücretlerin asgari ücret seviyesiyle örtüştüğü ve herhangi bir hukuka aykırılık barındırmadığı değerlendirilmiştir.
Bu uyuşmazlıkta esaslı unsur kavramı metraj farklılıkları bağlamında gündeme gelmiştir. Kurul, metraj farklılıklarını teknik bir çerçevede ele alarak, farklılıkların %10’luk eşiği aşmamasına dikkat çekmiştir. İstekli lehine olan tek kalemdeki %13’lük farkın ise teklif bedelini artırıcı yönde olduğu ve dolayısıyla teklif sıralamasında anlamlı bir değişikliğe yol açmadığı yönünde görüş bildirmiştir. Bu durum, sunulan açıklamanın esasında doğruluğunu etkileyecek nitelikte olmadığından, açıklamanın bütünlüğünü zedelemediği değerlendirmesi yapılmıştır.
Bu kararda pilot ortak özelinde bir iş deneyim değerlendirmesine yer verilmese de, açıklamanın güvenilirliğine ilişkin Kurul yaklaşımı dolaylı biçimde pilot veya diğer ortakların sorumluluğuna referans verebilir. Zira sunulan analizlerin teknik doğruluk taşıması, işçilik maliyetlerinin güncel mevzuata uygun şekilde gösterilmesi ve üçüncü kişi tekliflerinin yetkili meslek mensuplarınca düzenlenmiş olması, yüklenicinin teknik ve mali ehliyetine yönelik genel kanaatin olumlu oluşmasını sağlamaktadır. Bu durum, ortaklık yapısındaki rollerin işin gerekliliklerine uygun biçimde belgelendirildiğini işaret etmektedir.
Kurul tarafından ulaşılan sonuç, teknik belgelerin içeriğine ve şekline dair yapılan kapsamlı incelemelerin ardından verilmiştir. Açıklamanın gerek analiz gerekse belge dayanakları yönünden hukuki ve teknik çerçevede uygun olduğu kanaatine varılmış, şikayetçinin öne sürdüğü iddiaların somut belge ve bilgiyle desteklenmediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle, itirazen şikayet başvurusu yerinde görülmemiştir. Kurulun bu yaklaşımdaki belirgin yön; açıklamalardaki küçük teknik farklılıkların teklif sıralamasını veya ihale sonucunu etkilemediği sürece esaslı bir sorun teşkil etmediği yönündeki tespittir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.