KÜNYE
- Toplantı No: 2017/016
- Gündem No: 7
- Karar Tarihi: 30.03.2017
- Karar No: 2017/UY.III-965
- Başvuru Sahibi: Savronik Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/232407
- İhale Adı: Trafik Yönetim Sisteminin Genişletilmesi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının reddi işleminin usulüne uygun tebligat yapılmaması nedeniyle mevzuata aykırı olduğuna karar verildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında istenen belgelerin usulüne uygun tebliğ edilmediğini, bazı meslek mensuplarına yapılan tebligatların iadeli taahhütlü posta ile gönderilmesine rağmen Tebligat Kanunu hükümlerine uygun işlem tesis edilmediğini, belgelerin süresi içinde sunulamamasının hukuki sonuç doğurmayacağını iddia ederek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının iptalini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdari Şartname ve Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasında meslek mensuplarından Ek-O.5 veya Ek-O.6 tutanaklarının ve bunların eki olan imza sirküleri ile faaliyet belgesinin istenilmesi gerekmektedir. İdare tarafından tebligatların faks, e-mail ve iadeli taahhütlü posta ile yapıldığı, ancak bazı meslek mensuplarına gönderilen yazıların adres değişikliği nedeniyle iadeli taahhütlü postada iade edildiği, Tebligat Kanunu’nun 21. maddesine göre muhtar veya zabıta gibi yetkililere teslim edilerek tebligatın tamamlanması gerekirken bu usule uyulmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, tebligatların süresi içinde yapılmaması ve belgelerin teslim süresinin tebligat tarihinden itibaren başlamaması nedeniyle başvuru sahibinin belgeleri süresinde sunamaması hukuki sonuç doğurmamıştır. Yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan 24 iş kaleminin fiyat teklifleri ve açıklamaları incelenmiş, ancak usulüne uygun tebligat yapılmaması nedeniyle idarenin teklifin reddi işlemi mevzuata aykırı bulunmuştur. Ayrıca, sınır değer hesaplamasında iş deneyim belgesi eksikliği nedeniyle değerlendirme dışı bırakılan isteklinin itirazen şikayeti sonucu teklifinin değerlendirmeye alınmasıyla sınır değerin düştüğü ve başvuru sahibinin teklifinin sınır değerin üzerinde kaldığı anlaşılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında meslek mensuplarından istenen belgelerin süresi içinde sunulmadığını, bu nedenle teklifin reddedildiğini belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması için meslek mensuplarına yapılan tebligatlarda Tebligat Kanunu hükümlerine uyulmaması teklifin reddine yol açar mı?
Cevap: Tebligatlar Tebligat Kanunu’na uygun olarak tamamlanmazsa (örneğin, adres değişikliği nedeniyle iadeli taahhütlü posta iade edilmiş ancak muhtar veya zabıta gibi yetkili kişilere teslim edilmemişse), belgelerin sunma süresi işlemeyeceğinden teklifin reddi hukuken problemli olabilir. Bu nedenle usul eksikliği, teklifin doğrudan reddine gerekçe yapılamayabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında istekliden talep edilen belgelerin süresi hangi andan itibaren işlemeye başlar?
Cevap: Belgelerin teslim süresi, tebligatın usulüne uygun şekilde tamamlandığı tarihten itibaren başlar. Eğer tebligat eksik veya usulsüz yapılmışsa, bu süre işlemeyebilir ve süre içinde belge sunulmaması teklifin reddi sonucunu doğurmayabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif kapsamındaki açıklama taleplerinde idari şartname ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen belge sınırı nedir?
Cevap: İdari şartnamede ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde aşırı düşük teklif açıklaması için sadece Ek-O.5 veya Ek-O.6 tutanakları ile bu tutanakların ekindeki imza sirküleri ve faaliyet belgesi talep edilmelidir. Bunlar dışındaki belgeler veya farklı talepler uygulamada itiraz konusu olabilir.
Soru: İtirazen şikayet sonucu sınır değer hesaplamasında değişiklik yapılması aşırı düşük teklif açıklamasını nasıl etkiler?
Cevap: Sınır değerin itirazen şikayet sonrası düşmesi durumunda, daha önce sınır değerin altında kalan teklif, bu yeni değere göre aşırı düşük kapsamının dışında kalabilir. Böylece teklif değerlendirmeye alınabilir ve reddine dayanak kalmayabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında meslek mensubu belgelerinin usulüne uygun istenmemesi halinde idarenin değerlendirme dışı bırakma kararı ne şekilde etkilenir?
Cevap: Belgelerin talep edilme usulündeki eksiklik veya tebligat usulüne uyulmaması, belgelerin süresi içinde sunulamamasına neden olmuşsa; teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata aykırı sayılabilir ve işlemin iptalini gerektirebilir. Bu durumda ihale işlemleri mevzuata uygun şekilde yeniden yapılmalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında meslek mensuplarına yaptığı tebligatların neden usulüne uygun yapılmadığı kabul edilmiştir?
Cevap: Çünkü bazı tebligatlar iadeli taahhütlü posta ile gönderilmiş ancak adres değişikliği nedeniyle iade edilmiş, Tebligat Kanunu’nun 21. maddesine uygun olarak muhtar veya zabıta gibi yetkililere teslim edilip tebligat tamamlanmamıştır.
Soru: Belgelerin süresi içinde sunulamaması, başvuru sahibinin teklifinin reddedilmesi için geçerli hukuki bir gerekçe olmuş mudur?
Cevap: Hayır, usulüne uygun tebligat yapılmaması nedeniyle belgelerin sunma süresi işlemeyeceğinden, süresi içinde sunulamaması başvuru sahibinin teklifinin reddedilmesi için hukuki sonuç doğurmamıştır.
Soru: İdari şartname ve Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasında meslek mensuplarından hangi belgelerin talep edilmesi gerekmektedir?
Cevap: Sadece Ek-O.5 veya Ek-O.6 tutanakları ile bunların eki olan imza sirküleri ve faaliyet belgesi istenmelidir; bu belgeler dışındaki talepler veya usulüne uygun olmayan tebligatlar uygun değildir.
Soru: Sınır değer hesaplamasında gerçekleşen değişiklik başvuru sahibinin teklifinin değerlendirilebilmesi açısından nasıl bir sonuca yol açmıştır?
Cevap: İtirazen şikayet sonucu sınır değerin düşmesi sebebiyle başvuru sahibinin teklifi sınır değerin üzerinde kalmış, bu nedenle teklif değerlendirmeye alınmıştır.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında istenen belgelerin meslek mensuplarına usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilip edilmediği ve bu belgelerin süresinde sunulamamasının hukuki sonuç doğurup doğurmayacağı ekseninde şekillenmiştir. Başvuru sahibi, belgelerin bildirilmesinde Tebligat Kanunu hükümlerine uyulmadığını ve bu nedenle süresinde sunulamayan belgeler nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğunu ileri sürmüştür. İdare ise, istenilen belgelerin süresi içinde sunulmadığını ve bu gerekçeyle teklifin reddedildiğini savunmuştur.
Somut olayda tartışma, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gereken belgelerin zamanında verilmemesi ile bağlantılıdır. Ancak belgelerin sunulamamasında temel nedenin, bu belgelerin talebine ilişkin yapılan tebligat işlemlerindeki usulsüzlük olduğu anlaşılmaktadır. Özellikle faks, e-posta ve iadeli taahhütlü posta yoluyla yapılan bildirimlerde, iadeli taahhütlü gönderilerin adres değişikliği gerekçesiyle yerine ulaşmaması, buna rağmen tebligatın tamamlanması için gerekli usulün takip edilmemesi, teklif sahibinin zamanında bilgi sahibi olmasını engellemiştir.
Bu vakada, süreçte esaslı görülen husus, belgelerin sunulma süresinin başlangıcını belirleyen tebligat işleminin hukuki geçerliliğidir. Tebligat Kanunu’na uygun şekilde tamamlanmamış bir bildirimin, sürelerin başlama anı açısından dikkate alınamayacağı tespiti yapılmıştır. Buna göre, belgelerin belirlenen süre içinde verilmemesi durumu, başvuru sahibine yüklenememiştir. Belgelerin zamanında ulaşmaması asli neden kabul edilmiş ve bu eksiklik, isteklinin kusurundan bağımsız olarak değerlendirilmiştir.
İhale sürecindeki teknik detaylar bakımından dikkate değer bir diğer unsur, sınır değer hesabında yaşanan değişim olmuştur. İş deneyim belgesi eksikliği nedeniyle değerlendirme dışı bırakılan başka bir isteklinin sonradan değerlendirmeye alınması sonucu sınır değerin düştüğü, böylece başvuru sahibinin teklifinin sınır değerin üzerine çıktığı ortaya konmuştur. Bu değişiklik, başvuru sahibinin teklifinin artık aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla ek açıklama istenmesini gerektirecek bir durumun da kalmadığı sonucunu doğurmuştur.
Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, tebligat sürecinde mevzuata uygunluk sağlanmadığı ve bu hususun belge sunum süresini doğrudan etkilediği yönünde kanaate varılmıştır. Bu nedenle, belgelerin geç sunulmasının hukuki sonuç doğurmadığı tespitiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemi mevzuata aykırı bulunmuştur. Ayrıca sınır değer değişikliğiyle başvuru sahibinin teklifinin bu eşik değerin üzerine çıkmış olması da dikkate alınarak, teklifin değerlendirmeye alınması ve ihale işlemlerinin yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.