KÜNYE
- Toplantı No: 2021/006
- Gündem No: 25
- Karar Tarihi: 10.02.2021
- Karar No: 2021/UY.I-354
- Başvuru Sahibi: İrem İnş. Yap. San. ve Tic. A.Ş.- Makimsan Asf. Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/423986
- İhale Adı: Bursa-İnegöl-Bozüyük Devlet Yolu Km:25+620-100+255, Bozüyük Yolu Km:0+000-10+845, Bozüyük-Eskişehir Devlet Yolu Km:0+000-17+388 Kesimleri Bitümlü Sıcak Karışım Onarımı Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının teknik özelliklere uygun olmaması nedeniyle teklifin reddi ve düzeltici işlem kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin kendi malı tesis, makine ve ekipmanın ihale dokümanındaki teknik özellikleri karşılamadığını ve aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanında belirtilen teknik özelliklere uygun makinelerin edinim bedeli üzerinden aşırı düşük teklif açıklaması yapılması gerekmekte olup, başvuru sahibinin kendi malı olarak gösterdiği asfalt kazıma makinesi teknik özellikleri (400 HP gücünde, max. 2.05 m genişliğinde, 0,15 m freze derinliğinde konveyörlü) analiz girdisiyle uyumlu değildir. Sunulan meslek mensubu raporu ve belgeler makinenin teknik özelliklerinin farklı olduğunu göstermiştir. Ayrıca, makine katsayısının amortisman dışındaki diğer maliyet kalemlerinin ağırlık oranı tespit edilemediğinden, edinim bedeli üzerinden yapılan açıklama mevzuata aykırı sayılamaz. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu verileri ile mazot fiyatı açıklaması da uygun bulunmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan makinelerin ihale dokümanındaki teknik özelliklere uygunluğu neden önemlidir ve uygunluk tespit edilmezse ne tür sonuçlar doğabilir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasında bildirilen makinelerin veya ekipmanın ihale dokümanındaki teknik özellikleri karşılaması, teklifin gerçekçi ve açıklanabilir olduğunu göstermesi açısından önemlidir. Teknik özelliklerde uyumsuzluk tespit edilirse, bu durum aşırı düşük teklif açıklamasının güvenilirliğini zedeler ve teklifin uygun bulunmaması sonucunu doğurabilir. Bu durumda teklif değerlendirme dışı bırakılabilir ve ihale işlemleri mevzuata uygun şekilde yeniden yapılabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan makine veya ekipmanın edinim bedeline ilişkin maliyet kalemlerinde hangi hususlara dikkat edilmelidir?
Cevap: Edinim bedeli esas alınarak yapılan açıklamalarda, makinenin amortisman dışındaki diğer maliyet kalemlerinin hangi oranlarda ve nasıl hesaplandığı önemli olabilir. Ancak bu kalemlerin ağırlık oranı belirlenemediğinde edinim bedeli açıklamalarının mevzuata aykırı sayılması zorlaşır. Dolayısıyla açıklamanın kapsam ve yöntemi, maliyet hesaplamasını somut olarak destekleyecek delillerle ortaya konmalıdır.
Soru: İdareye yapılan şikayet aşamasında ileri sürülmeyen iddialar itirazen şikayet aşamasında değerlendirilebilir mi?
Cevap: Şikayet aşamasında gündeme getirilmeyen hususlar, itirazen şikayet incelemesinde genellikle incelenmez ve değerlendirme dışı bırakılır. Bu durum, idari süreçlerin etkinliği ve hukuki güvenlik açısından önemlidir ve başvurucunun haklarını zamanında ve tam olarak kullanması gereğini ortaya koyar.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan teknik belgelerin ve raporların şekli ve içeriği nasıl değerlendirilir?
Cevap: Teknik belgelerin ve uzman raporlarının mevzuata uygun ve tam olması beklenir; ancak sunuluş biçiminde mevzuata uygunluk sağlandığında, bu açıdan başvuru sahibi veya istekli lehine bir sorun çıkmaz. Belgelerin içeriğinin teknik özelliklere uygunluğu ise ayrıca değerlendirilir.
Soru: Enerji ve yakıt fiyatlarına ilişkin açıklamaların mevzuata uygunluğunda nelere dikkat edilir?
Cevap: Yakıt fiyatları açıklanırken, açıklamanın dayanağı olan fiili verilerin, ilgili resmi kurumların (örneğin enerji piyasası düzenleyici kurumları) kayıtları ve güncel lisanslı satıcı bilgileriyle uyumlu olması beklenir. Bu tür açıklamalar, gerçekçi ve mevzuata uygun kabul edilirken, aksi durum teklifin aşırı düşük olarak değerlendirilmesine yol açabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında kendi malı asfalt kazıma makinesinin teknik özelliklerinin ihale dokümanında belirtilen gereklilikleri karşılamadığı tespit edilirse ne sonuç doğar?
Cevap: Bu vakada, söz konusu makinelerin ihale dokümanındaki teknik özelliklere uygun olmadığı meslek mensubu raporu ve teknik belgelerle ortaya konduğundan, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmamıştır. Bu nedenle, isteklinin teklifi hukuka aykırı şekilde değerlendirme dışı bırakılmış ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden yapılması için düzeltici işlem kararı verilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin kendi malı tesis, makine ve ekipmana ilişkin belgeleri sunuş şekli değerlendirildiğinde nasıl bir sonuca varılmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin söz konusu belgeleri sunuş şeklinin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir; dolayısıyla bu konuda başvuru sahibinin bir eksikliği veya usulsüzlüğü bulunmamaktadır.
Soru: Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin tekniki özellikler karşılamadığı iddiasının itirazen şikayet kapsamında değerlendirilmemesinin nedeni nedir?
Cevap: İdari şikayet aşamasında bu iddia ileri sürülmediği için Kurul, itirazen şikayette konuyla ilgili talebi inceleme yetkisine sahip olmamış ve bu iddiayı itirazen şikayet kapsamında değerlendirmemiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında makine edinim bedeli yerine amortisman dışındaki diğer maliyet kalemlerinin açıklamasının geçerliliği nedir?
Cevap: Bu vakada, makine katsayısının amortisman dışındaki diğer maliyet kalemlerinin ağırlık oranı tespit edilemediğinden, edinim bedeli üzerinden yapılan açıklamanın mevzuata aykırı sayılamayacağı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, bu kısımda istekliye herhangi bir hukuki olumsuzluk getirilmemiştir.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin bu uyuşmazlıkta temel mesele, ihalede teklif sunan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında dayanak olarak gösterdiği asfalt kazıma makinesinin teknik özelliklerinin, ihale dokümanında belirtilen nitelikleri karşılayıp karşılamadığıdır. Başvuru sahibi, isteklinin kendi malı ekipman olarak sunduğu makinenin yeterli teknik performansa sahip olmadığını ileri sürmüş ve bu durumu teklifi geçersiz kılacak bir eksiklik olarak değerlendirmiştir. Kurul, bu iddiayı esas alarak aşırı düşük teklif açıklamasının uygunluk denetimini yapmıştır.
İhale sürecinde teklifin gerçekçiliğini ortaya koyması açısından önemli bir unsur olan kendi malı makine ve ekipmanların teknik özelliklerinin, ihale dokümanında açıkça belirlenen kriterlere uygunluğu büyük önem taşır. Bu vakada, isteklinin sunduğu asfalt kazıma makinesinin çeşitli teknik belgeler ve meslek mensubu raporları ışığında gerekli motor gücü, kazıma genişliği ve freze derinliği parametreleri bakımından teknik şartname ile uyuşmadığı ortaya konmuştur. Dolayısıyla açıklamada yer verilen bu girdi, ihale dokümanındaki gereklilikleri karşılamadığı için teklifler arası eşitlik ve açıklamaların inandırıcılığı bakımından sorunlu hale gelmiştir.
İlgili değerlendirmede “esaslı unsur” kavramı, sunulan makina girdisinin teknik anlamda dokümana aykırı olması dolayısıyla ön plana çıkmaktadır. Kurul tarafından yapılan incelemede, teklifin oluşturulmasında dikkate alınan bu makinenin nitelikleri, işin gerektirdiği teknik seviyede olmaması nedeniyle açıklamanın geçerliliğini doğrudan etkilemiş ve bu nedenle esaslı unsur kapsamında değerlendirilmiştir. Teknik uyumsuzluk, yalnızca biçimsel bir eksiklik olarak görülmemiş; teklifin tamamının geçerliliğini sarsacak mahiyette değerlendirilmiştir.
Vakada, pilot ortağın iş deneyimine ilişkin herhangi bir belirleme veya değerlendirme yapılmamıştır. Uyuşmazlık, esasen pilot ortağa ait iş deneyim belgesi değil, teklifin maliyet analizini destekleyen ekipman bileşeninin teknik geçerliliği üzerinedir. Bu yönüyle ihale sürecinde iş deneyim belgelerine ilişkin herhangi bir ihtilaf gündeme taşınmamış, odak yalnızca makine teknik özelliklerine odaklanmıştır.
Kamu İhale Kurulu, sunulan rapor ve belgelerde yer verilen veriler doğrultusunda, teklifin dayanağını oluşturan yaklaşımlar arasında yalnızca asfalt kazıma makinesine ilişkin teknik uyumsuzluğu esas almış ve bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamasını yetersiz bulmuştur. Diğer yandan, mazot fiyatı için kullanılan kaynakların geçerliliği ve belgelerin sunuluş biçimi gibi diğer unsurlarda mevzuata aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, söz konusu teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönünde verilen kararın hukuka uygun olmadığı belirlenmiş; işlemlerin yeniden ve mevzuata uygun biçimde tesis edilmesi için düzeltici işlem kararı alınmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.