Aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik ücretleri, analiz formatları ve metraj farklılıklarının mevzuata uygunluğu değerlendirmesi - 2017/UY.I-38

KÜNYE

  • Toplantı No: 2017/002
  • Gündem No: 23
  • Karar Tarihi: 04.01.2017
  • Karar No: 2017/UY.I-38
  • Başvuru Sahibi: Sayar İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.
  • İhaleyi Yapan İdare: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı
  • İKN: 2016/401083
  • İhale Adı: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğü, Yarı Olimpik Kapalı Yüzme Havuzu İhalesi

Özet

Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığını, fiyat tekliflerinin idarece teyit edilmediğini, kar miktarının ve giderlerin karşılanmadığını, analizlerin uygun formatta olmadığını, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğunu ve metraj kıyaslamasının yapılmadığını iddia ederek teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını talep etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

İhale komisyonu aşırı düşük teklif sorgulamasını mevzuata uygun şekilde yapmış, açıklama istenilen iş kalemleri için sunulan satış tutarı tespit tutanaklarının ve üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği şartlarına uygun olduğu, işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı, analizlerin idarece verilen formatlara uygun olduğu tespit edilmiştir. Metraj farklılıklarının makul düzeyde olması gerektiği, isteklinin hesap cetvelindeki metrajların idarenin metrajlarından farklılık göstermesine rağmen toplam net farkın isteklinin aleyhine olduğu ve bu durumun teklifin reddi için gerekçe oluşturmadığı değerlendirilmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan fiyat tekliflerinin idarece teyit edilip edilmediğine ilişkin tereddüt nasıl giderilir?
Cevap: İhale komisyonunun aşırı düşük teklif sorgulamasında, açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin fiyat tekliflerinin ya doğrudan idarece teyit edilmiş olması ya da Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen şekilde usulüne uygun belgelerle desteklenmesi gerekir. Bu belgeler, üçüncü kişilerin yazılı fiyat teklifleri veya tespit tutanakları şeklinde olabilir. Bu doğrulama yapıldığında, fiyat tekliflerinin doğruluğu ve gerçekliği yönündeki tereddütler giderilmiş sayılır.

Soru: İdare ile isteklinin metrajları arasında fark varsa bu durum aşırı düşük teklif değerlendirmesinde nasıl ele alınmalıdır?
Cevap: İsteklinin teklifine dayanak teşkil eden metrajlarla idarenin metrajları arasında makul farklılıklar olabilir. Önemli olan bu farkların teklifin ekonomik dengesi ve gerçekleşebilirliği açısından objektif değerlendirilmesidir. Eğer toplam net fark isteklinin aleyhine ise ve makul sınırlar içindeyse, bu durum teklifin reddi için zorunlu bir gerekçe sayılmaz. Ancak metraj farkları büyük ve dengesizse, bu husus aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınabilir.

Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik bedellerinin asgari ücretin altında olması durumunda nasıl bir yaklaşım benimsenmelidir?
Cevap: İşçilik giderlerinin ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında gösterilmesi, aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir risk unsurudur ve teklifin gerçekçi olmadığını düşündürebilir. İhale komisyonları bu konuda özellikle dikkatli olmakla beraber, işçilik bedellerinin asgari ücret veya üzerinde olduğunun somut olarak tespit edilmesi durumunda bu gerekçeyle teklifin reddi zorunlu olmaz.

Soru: İdarece belirlenen format dışında sunulan aşırı düşük teklif açıklama analizleri teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli midir?
Cevap: İdarece talep edilen formatlarda sunulması beklenen analiz belgeleri, açıklama sürecinin şeffaflığı ve anlaşılabilirliği açısından önem taşır. Ancak analizlerin farklı formatlarda sunulması tek başına teklifin mutlaka reddedilmesi sonucunu doğurmaz. Bu durumda, sunulan analizlerin içeriği ve açıklayıcı niteliği değerlendirilerek yeterli bilgi sağlandıysa, teklifin değerlendirilmesi mümkün olabilir.

Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında ihale komisyonunun uygulama usulü neden kritik bir inceleme konusudur?
Cevap: İhale komisyonunun aşırı düşük teklif sorgulamasını mevzuata ve ilgili Tebliğ hükümlerine uygun yapması, sorgulamanın hukuki dayanıklılığı açısından önemlidir. Eksik, usulsüz veya taraflı yapılan sorgulamalar, söz konusu teklifin haksız şekilde elenmesine veya işlemin iptaline yol açabilir. Bu nedenle, sorgulamanın kapsamı, talep edilen belgelerin türü ve değerlendirme kriterleri iyi belirlenmeli ve uygulanmalıdır.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: Başvuru sahibinin iddiasıyla, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olması nedeniyle aşırı düşük teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekir mi?
Cevap: Hayır, ihale komisyonu aşırı düşük teklif sorgulamasında işçilik ücretlerinin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığını tespit ettiğinden, bu gerekçeyle teklifin reddi mümkün değildir.

Soru: Sunulan analizlerin idarece belirlenen formatlara uymaması aşırı düşük teklifin reddi için yeterli bir sebep midir?
Cevap: Hayır, idare tarafından belirlenen formatlara uygun analizlerin sunulduğu tespit edildiğinden, format farklılığı nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması söz konusu olmamıştır.

Soru: İsteklinin hesap cetvelindeki metrajlarla idarenin metrajları arasındaki farklılık, teklifin reddi için neden sayılmış mıdır?
Cevap: Hayır, metraj farklılıklarının makul düzeyde olması gerektiği kabul edilmekle birlikte, toplam net farkın isteklinin aleyhine olması sebebiyle bu durum teklifin reddi için gerekçe oluşturmadı.

Soru: İhale komisyonunun aşırı düşük teklif sorgulamasını mevzuata uygun yapıp yapmadığı nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İhale komisyonunun aşırı düşük teklif sorgulamasını mevzuata ve Kamu İhale Genel Tebliği şartlarına uygun şekilde gerçekleştirdiği, açıklama istenilen kalemlere ilişkin yeterli ve geçerli belgeler ile fiyat teklifleri toplandığı tespit edilmiştir. Bu nedenle sorgulama usulüne uygun kabul edilmiştir.

Detaylı Analiz

Aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik itirazen şikâyet başvurusunda, temel uyuşmazlık ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi tarafından sunulan açıklamaların mevzuata uygun olup olmadığı üzerinde odaklanmıştır. Başvuru sahibi, açıklamalarda yer alan işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğunu, fiyat tekliflerinin doğruluğunun teyit edilmediğini, analizlerin idarece belirlenen formatlara uygun olmadığını, kâr ve giderlerin karşılanmadığını ve ayrıca metraj karşılaştırılmasının eksik yapıldığını ileri sürerek teklifin değerlendirme dışı bırakılması talebinde bulunmuştur.

İhale sürecinde özellikle aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan belgeler ve hesaplamaların dayanağı üzerinde durulmuştur. Kurul, açıklama istenilen iş kalemlerine yönelik olarak sunulan belgelerin, gerek fiyat teklifleri gerekse satış tutarı tespit tutanakları açısından Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen şartları karşıladığını değerlendirmiştir. Ayrıca, analizlerde kullanılan formatların da idare tarafından belirlenen biçime uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda, açıklamaların şekli ve içeriğine ilişkin eleştiriler, Kurul tarafından yerinde bulunmamıştır.

Somut olayda tartışılmış hususlardan biri de işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olup olmadığıdır. Yapılan teknik incelemede, açıklamalarda beyan edilen işçilik bedellerinin ihale tarihinde geçerli olan saatlik asgari ücretin altında olmadığının saptandığı görülmektedir. Dolayısıyla, değerlendirme dışı bırakma talebine dayanak yapılmak istenen bu unsurun teklifin geçerliliğini etkilemediği yönünde görüş benimsenmiştir. Benzer şekilde, analiz formatı ile ilgili olarak da Kurul, idarece belirlenen forma uygun analiz sunulduğuna kanaat getirmiştir.

Metraj farklılıklarına dair iddialar kapsamında, isteklinin hesap cetvelindeki değerler ile idarenin metrajları arasında belirli ölçüde fark olduğu tespit edilmiştir. Ancak toplam net farkın, isteklinin aleyhine olduğu ve bu durumun teklifin ekonomik anlamda gerçeklik taşımadığına işaret etmediği değerlendirilmiştir. Dolayısıyla bu teknik ayrımın, teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğuracak nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır.

Tüm bu değerlendirmeler sonucunda, ihale komisyonunun sorgulama sürecini mevzuata ve açıklama usulüne uygun biçimde yürüttüğü, sağlanan belgelerin yeterli ve geçerli kabul edildiği belirtilmiştir. Kamu İhale Kurulu, sunulan açıklamaların işçilik ücretlerinden analiz biçimine ve metraj farkına kadar olan yönleriyle mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşarak, başvuru sahibinin teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki taleplerini yerinde görmemiş ve itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiştir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.