KÜNYE
- Toplantı No: 2017/002
- Gündem No: 13
- Karar Tarihi: 04.01.2017
- Karar No: 2017/UY.I-51
- Başvuru Sahibi: Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. - Mehmet Ali Ünal İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/293432
- İhale Adı: İskenderun Organize Sanayi Bölgesi Otoyol Bağlantısı, Toprakkale-İskenderun Otoyolu Km:221+500-223+410 Arası ve Toprakkale-İskenderun Devlet Yolu Km:121+000-124+150Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü, Bsk’lı Üstyapı, Trafik Güv. İnş(İkmal)Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarında asgari ücretin altında işçilik fiyatı ve eksik analiz girdisi gerekçesiyle ret kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, idarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata aykırı gerekçelerle reddettiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanında belirtilen analiz formatına göre, iş kalemlerinde yer alan ‘Karşılık Olarak Ödenen Giderler’ girdisine ilişkin miktar ve tutar belirtilmelidir; başvuru sahibinin bu girdiye ilişkin herhangi bir fiyat sunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, işçilik girdilerinde teklif edilen birim fiyatlar (0,01 TL/sa) ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücret (7,32 TL) altında kalmıştır. Bu durum Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9 maddesine aykırıdır. Mazot girdisi için sunulan fiyat teklifi ise mevzuata uygun belgelerle desteklenmiş olup, bu hususta idarenin ret kararı yerinde bulunmamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik giderlerinin teklif edilen fiyatının asgari ücretin altında olması ihale sürecinde nasıl bir sonuç doğurabilir?
Cevap: İşçilik giderlerinin teklif edilen birim fiyatının, ihale tarihindeki yürürlükteki asgari ücretin altında olması, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı bulunmasına ve dolayısıyla reddine neden olabilir. Bu tür bir durum, teklifin gerçekçi olmayan fiyatlandırıldığını gösterdiğinden, idarece uygun gerekçeyle açıklamanın reddedilmesi mümkündür.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında, ihale dokümanında belirtilen analiz formatındaki kalemlerin eksiksiz şekilde doldurulmaması ihale değerlendirmesini nasıl etkiler?
Cevap: İhale dokümanında yer alan analiz formatındaki tüm girdilere ilişkin miktar ve tutarların eksiksiz olarak gösterilmemesi, açıklamanın tamamlanmamış ve eksik sayılmasına yol açar. Bu durumda idare, eksik açıklama nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasını reddedebilir; böylelikle teklifin uygunluğu konusunda tereddüt oluşmasının önüne geçilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinde belge ile desteklenen girdiler ile desteklenmeyen girdiler arasında nasıl bir ayrım yapılır?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan girdiler, belgelerle yeterli şekilde desteklenmişse o girdiler gerekçesiyle reddedilmez. Ancak, ilgili girdiler için yeterli belge veya tutar sunulmamışsa, bu durum açıklamanın reddi için geçerli bir neden oluşturur. Böylece her girdinin ayrı ayrı değerlendirildiği bir uygulama esası benimsenir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olması durumunda idarenin kararı iptal edilir mi?
Cevap: Genel uygulamada işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında gösterilmesi, Kamu İhale Genel Tebliği ve ilgili mevzuat çerçevesinde usul ve esaslara aykırı sayılır. Bu nedenle idarece verilen aşırı düşük teklif açıklamalarının reddi kararı, usul kurallarına uygun ise genellikle iptal edilmez. Ancak kararın dayanağı net şekilde mevzuata uygun olmalıdır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında “Karşılık Olarak Ödenen Giderler” gibi belirli analiz girdilerinin fiyatlandırılmaması ihale sonuçlarını nasıl etkiler?
Cevap: İhale dokümanında zorunlu kılınan analiz alanlarına ilişkin fiyatların verilmemesi, açıklamanın geçerli kabul edilmemesine ve dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir. Bu, teklifin gerçekçi şekilde oluşturulmadığı ve dokümana uygun hareket edilmediği anlamına geldiği için kritik bir hata olarak kabul edilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik fiyatlarını ihale tarihindeki asgari ücretin altında belirtmesi hangi sonucu doğurmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin işçilik fiyatlarını ihale tarihindeki saatlik asgari ücretin altında (0,01 TL/sa) göstermesi, aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesine yol açmıştır. Bu durum mevzuata aykırılık teşkil ettiği için idarenin ret kararı yerinde bulunmuştur.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında analiz formatındaki “Karşılık Olarak Ödenen Giderler” girdisinin belirtilmemesi nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İhale dokümanında belirtilen analiz formatına uygun olarak “Karşılık Olarak Ödenen Giderler” girdisine ilişkin herhangi bir fiyat sunulmaması nedeniyle, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması eksik bulunmuş ve bu eksiklik aşırı düşük teklif açıklamasının reddine gerekçe oluşturmuştur.
Soru: Mazot girdisi için sunulan açıklamalar ve belgeler hakkında nasıl bir değerlendirme yapılmıştır?
Cevap: Mazot girdisi için başvuru sahibinin sunduğu fiyat teklifi, mevzuata uygun belgelerle desteklendiği için idarenin bu husustaki ret kararı yerinde bulunmamış, dolayısıyla mazot girdisi yönünden aşırı düşük teklif açıklamaları uygun kabul edilmiştir.
Soru: Sonuç olarak başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinde hangi iki temel unsur etkili olmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin işçilik fiyatlarının ihale tarihindeki asgari ücretin altında olması ve analiz formatındaki “Karşılık Olarak Ödenen Giderler” girdisini fiyatlandırmaması, aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinde belirleyici faktörler olmuştur.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlığın odağında, bir ihalede sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının belirli analiz girdilerine ilişkin eksik ya da mevzuata aykırı şekilde doldurulmuş olması yer almaktadır. Başvuru sahibi, yaptığı açıklamaların idare tarafından mevzuata aykırı gerekçelerle reddedildiğini ileri sürmüştür. Tartışma, esasen sunulan açıklamalarda işçilik fiyatlarının ihale tarihindeki asgari ücretin altında kalması ve analiz formatında açıkça belirtilen “Karşılık Olarak Ödenen Giderler” kaleminin bedelsiz bırakılması gibi iki temel unsura dayanmaktadır.
İhale sürecinde dikkat çeken temel hususlardan biri, başvuru sahibinin işçilik girdisine ilişkin sunduğu birim fiyatın 0,01 TL/sa olarak gösterilmiş olmasıdır. Bu teklif tutarı, ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin (7,32 TL) oldukça altındadır. Bu nedenle teklifin ciddi ve gerçekçi olmadığı, sürdürülebilir bir maliyet yapısı sunmadığı değerlendirilmiştir. Ayrıca, ihale dokümanında analizlerin belirli bir formatta sunulacağı açıkça belirtilmiş olmasına rağmen, başvuru sahibi “Karşılık Olarak Ödenen Giderler” başlıklı kaleme ne miktar ne de tutar bilgisi eklemiştir. Bu eksiklik, açıklamanın tamamlanmamış ve ilgili formatın gerekliliklerini karşılamayan bir belge olarak değerlendirilmesine neden olmuştur.
Sunulan açıklamalarda işçilik giderlerinin asgari ücretin altında gösterilmesi, teklifin gerçek maliyetleri yansıtmadığı düşüncesini doğurmuş ve bu husus vakada kritik bir unsur olarak ele alınmıştır. Asgari ücret, tanımlanmış bir taban maliyet düzeyi olup, bu sınırın altındaki tutarların kabulü, hizmetin sağlıklı yürütülebilirliğini riske atmaktadır. Diğer yandan, “Karşılık Olarak Ödenen Giderler” analiz girdisinin tamamen boş bırakılması, idare nezdinde açıklamanın analiz bütünlüğünü zedelemiş ve teklifin geçerliliğine dair tereddüt oluşturmuştur. Dolayısıyla her iki husus da açıklamanın esaslı unsur eksikliği içerdiği yönünde değerlendirilmiştir.
Kurulun yaklaşımı, her bir kalemin bağımsız biçimde değerlendirilmesi yönünde olmuştur. Bu kapsamda, mazot girdisine ilişkin belgelerin uygunluğu kabul edilmiş; ancak işçilik maliyetinin asgari ücretin altında kaldığı ve analiz formatındaki zorunlu bir kalemin ise boş bırakıldığı tespit edilmiştir. Bu iki belirleme, başvuru sahibinin teklifinin geçerli ve açıklanabilir bir maliyet yapısı sunmadığı sonucunu doğurmuştur.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin gerek analiz formatındaki eksikliği gerekse işçilik maliyetiyle ilgili mevzuata aykırı beyanı nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesini yerinde bulmuştur. Açıklamalarda mazot girdisine ilişkin sunulan belgeler yeterli olsa da, özellikle asgari ücretin altında kalan işçilik fiyatı ve boş bırakılan analiz girdisi kararın esasını şekillendirmiştir. Kurul bu değerlendirmeyle, teklifin bütüncül olarak teknik ve hukuki dayanaklardan yoksun olduğu görüşünü benimsemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.