KÜNYE
- Toplantı No: 2021/035
- Gündem No: 12
- Karar Tarihi: 25.08.2021
- Karar No: 2021/UY.II-1573
- Başvuru Sahibi: Bertoğlu İnşaat Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/125760
- İhale Adı: Batman-Hasankeyf-Gercüş-Midyat Yolu Km:0+000-20+000 Arası İkmal İnşaatı ve Batman-Beşiri-Kurtalan-Siirt Bölünmüş Yolu Km:14+491-21+122 Kesiminin Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan iş makinesi rayiç bedelindeki tutarsızlık nedeniyle teklif reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmemesinin, analizlerde ve hesaplamalarda esaslı bir hata yaratmadığını, açıklama notunun sadece bilgilendirme amaçlı olduğunu ve bu nedenle açıklamalarının reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yapımında kullanılan ekskavatör ve dragline tipi makineler için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2021 yılı resmi rayiç bedeli 840.000,00 TL olup, başvuru sahibi tarafından açıklamalarda 453.750,00 TL tutarı kullanılmıştır. Bu tutar resmi rayiç bedelin altında olup, ihale dokümanında belirtilen rayiç bedelin kullanılması zorunludur. Başvuru sahibinin kendi malı olan iş makinesine ilişkin yaptığı açıklamalar ile analizlerde beyan edilen bilgiler arasında tutarsızlık bulunmuş ve bu durum teklifin esasını etkileyen bir hata olarak değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında, ihale dokümanında belirtilen resmi rayiç bedel kullanımı neden önem taşır ve bu konuda yapılan sapmalar nasıl değerlendirilir?
Cevap: Resmi rayiç bedel, ilgili iş kaleminin gerçekçi ve objektif maliyet çizgisini gösterir; dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamalarında mutlaka bu bedelin esas alınması beklenir. Dokümanda belirtilen rayiç bedelden daha düşük bir bedel kullanılması, teklifin güvenilirliğini zedeleyen ve teklifin esasını etkileyen tutarsızlık olarak görülür. Bu tür sapmalar açıklamaların reddedilmesine ve teklifin elenmesine yol açabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarındaki girdiler ve analizler arasındaki tutarlılık denetiminde nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Açıklamalarda sunulan girdiler ile yapılan mali analizler veya hesaplamalar arasındaki tutarlılık, teklifin gerçekçi ve doğrulanabilir olduğunun göstergesidir. Belge veya hesaplamalarda çelişki, uyumsuzluk veya tutarsızlık tespit edilirse, bu durum açıklamanın güvenilirliğini zedeler ve aşırı düşük açıklamasının kabul edilmemesine sebep olabilir.
Soru: İş makinesi veya benzeri araçların aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılacak rayiç bedellerinin kaynağı nedir ve bu kaynak değiştirilebilir mi?
Cevap: İş makinesi rayiç bedelleri genellikle ilgili Bakanlıklarca belirlenen resmi rayiçlerdir ve ihale dokümanında bu bedeller esas alınır. Resmi rayiç bedel dışındaki tutarların kullanılması genel olarak mevzuata uygun bulunmaz. Bu bedeller, ihale dokümanında aksi açıkça belirtilmediği sürece değiştirilemez veya alternatif bir kaynak olarak kabul edilmez.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan tutarların teklifin esasını etkileyip etkilemediği nasıl değerlendirilir?
Cevap: Kullanılan tutarların, işin yapılabilirliği ve maliyet hesabını objektif biçimde yansıtıp yansıtmadığı incelenir. Resmi rayiç bedelden önemli sapmalar, ekonomik anlamda teklifin gerçeklikle bağdaşmadığını gösterirse, bu durum teklifin esasını etkileyen hata sayılıp açıklamanın reddiyle sonuçlanabilir.
Soru: Açıklama notunun sadece bilgilendirme amacı taşıdığı iddiası ihale sürecinde hangi durumlarda geçerlilik kazanabilir?
Cevap: Açıklama notunun bilgilendirme amaçlı sayılması için, ilgili dokümanda veya mevzuatta bu açıklamaların teklifin esasını etkilemeyeceğine dair açık düzenleme olması gerekir. Ancak maliyet analizleri ve rayiç bedel gibi zorunlu girdilerde açıklamalar teklif değerlendirmesini doğrudan etkileyebildiğinden bu iddia genellikle kabul görmez; dolayısıyla bu tür açıklamalarda şekil ve tutarlılık gözetilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında resmi rayiç bedel yerine daha düşük bir iş makinesi bedeli kullanmasının teklif değerlendirmesine etkisi nedir?
Cevap: Başvuru sahibinin resmi rayiç bedel yerine daha düşük bir tutar kullanması, teklifin esasını etkileyen tutarsızlık oluşturduğu için aşırı düşük açıklamasının kabul edilmemesine ve dolayısıyla teklifin reddedilmesine sebep olmuştur.
Soru: Açıklamalar ile yapılan analizlerde beyan edilen bilgiler arasındaki tutarsızlık hangi sonucu doğurmuştur?
Cevap: Açıklamalar ile analizlerdeki beyanlar arasında tutarsızlık bulunması, teklifin güvenilirliği ve tutarlılığı açısından önemli bir hata sayılmış ve açıklamaların reddedilmesini beraberinde getirmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin açıklamasının sadece bilgilendirme amaçlı olduğu iddiası nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin açıklamanın bilgilendirme amaçlı olduğu iddiası yerinde görülmemiştir çünkü iş makinesi girdisi için kullanılan rayiç bedelin ihale dokümanında belirtilen resmi rayiç bedel olması zorunludur ve sapma teklifin değerlendirilmesini olumsuz etkilemiştir.
Soru: Kurul, itirazen şikâyet başvurusunu hangi gerekçeyle reddetmiştir?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin aşırı düşük açıklamasında resmi rayiç bedel yerine düşük bir bedel kullanması ve açıklamalar arasında tutarsızlık bulunmasını mevzuata aykırı bularak, itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar vermiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen vakada, teklif değerlendirme aşamasında ortaya çıkan temel uyuşmazlık başvuru sahibinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, iş makinesi girdisine ilişkin olarak ihale dokümanında belirtilen resmi rayiç bedel yerine daha düşük bir tutarı esas almasıdır. İlgili iş kalemlerine dair açıklamalarda kullanılan bu düşük tutarın, dokümanla öngörülen mali çerçevenin altında kalması nedeniyle teklifin reddine karar verilmiştir. Başvuru sahibi ise bu bedelin sadece bilgilendirme amacıyla sunulduğunu ve teklifin esasını etkileyen bir hata oluşturmadığını ileri sürerek açıklamanın kabul edilmesi gerektiğini talep etmiştir.
Süreç boyunca en çok tartışma konusu olan husus, iş makinesi bedelinin hesaplanmasında hangi değere dayanılması gerektiğidir. Başvuru sahibi açıklamasında, sahip olduğu makineyi esas alarak rayiç bedelden daha düşük bir tutar beyan etmiş; ancak analizlerin diğer bölümleriyle bu açıklama arasında bütünlük arz etmeyen farklılıklar görülmüştür. Açıklamalardaki bu uyumsuzluk, değerlendirme makamlarınca teknik ve mali anlamda teklifin doğruluğunu sorgulatacak nitelikte bulunmuştur.
Bu çerçevede, teklifin “esasını etkileyen hata” olgusu gündeme gelmiş ve bu hata, rayiç bedel sapmasının yalnızca şekli değil, içeriğe dair ciddi bir yanılsama yarattığı sonucuna dayandırılmıştır. Açıklamanın yalnızca bilgilendirme amacı taşıdığı yönündeki sav, işin mali yapılabilirliğini etkileyen temel bir unsur olan makine bedeli gibi esaslı bir kalemle ilgili olduğundan, değerlendirme sürecinde kabul görmemiştir. Bu tür sapmalar teklifin genel doğruluğu ve gerçekçiliği açısından belirleyici olduğundan, dokümanla uyumlu bir çerçevede sunulmaları beklenmiştir.
Özellikle pilot ortağın beyan ettiği iş makinesi bedellerinin, ihale dokümanında belirtilen resmi rayiçten önemli ölçüde düşük olması ve bu değerlerin gerek açıklama notlarında gerekse analiz sayfalarında çelişkili biçimde yer alması, teklife olan güveni zayıflatmıştır. Sunulan değerlerin makinelerin işin niteliğine uygunluğu ve gerçeğe yakın maliyetlendirme açısından yeterli görülmemesi, bu durumun sadece sunum farklılığı değil, esaslı bir içerik sorunu olduğunu ortaya koymuştur. Bu yönüyle, pilot ortak bakımından açıklama sorumluluğunun gereği gibi yerine getirilmediği değerlendirilmiştir.
Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, resmi rayiç bedelin altında kalan beyanın ve açıklamalar arasındaki tutarsızlıkların teklifin esasını etkilediği sonucuna varılmıştır. Mevzuata aykırılık bu yönleriyle ortaya konmuş ve başvuru sahibinin açıklamalarının güvenilir ve tutarlı bulunmaması nedeniyle itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmiştir. Kurul, ihale dokümanında öngörülen sınırların mali açıklamalarda dikkate alınmasının zorunlu olduğu yaklaşımını sürdürmüştür.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.