KÜNYE
- Toplantı No: 2024/049
- Gündem No: 25
- Karar Tarihi: 25.12.2024
- Karar No: 2024/UY.I-1737
- Başvuru Sahibi: Hanazay İnş. Müh. Tic. A.Ş. - Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Tesis Mühendislik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2024/974983
- İhale Adı: Emet III Atık Barajı I Etap İnşaatı Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığını, malzeme ve işçilik fiyat tekliflerinin ve tutanaklarının mevzuata aykırı düzenlendiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, idarece belirlenen analiz formatına ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine göre, iş kaleminin malzeme ve işçilik fiyat tekliflerinin ve tutanaklarının mevzuata uygun düzenlendiğini, satış miktarlarının ihale süresince kullanılan miktarın 1/20’sinden az olmadığını, işçilik birim fiyatının saatlik asgari ücretin altında kalmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, işçilik girdisinin m2 cinsinden alınmasının idarece belirlenen formata uygun olduğu ve kullanılan analizlerin teknik şartname ve poz numaralarına uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında, malzeme ve işçilik fiyat tekliflerinin dayanaklarının mevzuata uygunluğu nasıl değerlendirilir?
Cevap: Malzeme ve işçilik fiyat tekliflerinin dayanakları, idarece önceden belirlenen fiyat analiz formatına ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygunluk açısından incelenir. Bu incelemede, kullanılan fiyatların piyasa gerçekleriyle uyumlu olması, teknik şartname ve poz numaralarına uygun gerekçelerin sunulması beklenir. Dayanak belgelerinin bu çerçevede düzenlenmemesi aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesine yol açabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılacak satış miktarları nasıl belirlenmelidir?
Cevap: Satış miktarlarının, ihalenin süresi boyunca kullanılan miktarın belli bir oranının (genellikle 1/20’si gibi) altında olmaması gerekir. Bu sınırlamanın altında kalan satış miktarları analizlerin güvenilirliğini zayıflatır ve açıklamanın reddine sebep olabilir. Satış miktarları somut ve ölçülebilir verilere dayanmalı, gerçekçi olmalıdır.
Soru: İşçilik birim fiyatları aşırı düşük teklif açıklamalarında nasıl bir yere sahiptir?
Cevap: İşçilik birim fiyatlarının, saatlik asgari ücretin altında kalmaması beklenir. Eğer işçilik fiyatları asgari ücretin altında tespit edilirse, bu durum aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun bulunmamasına neden olabilir. Bu, işçilik maliyetlerinin gerçekçi ve mevzuata uygun olduğunu göstermede kritik bir ölçüttür.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında belirlediği analiz formu ve yöntemlerine uyulmaması nasıl etkiler?
Cevap: İdarenin belirlediği analiz formu ve yöntemleri aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde esas alınır. Bu formata ve yönteme uyulmaması, açıklamanın mevzuata uygun sayılmaması sonucunu doğurabilir. Örneğin, işçilik girdisinin m2 gibi idarece belirlenmiş ölçü birimleri dışında hesaplanması, açıklamanın reddine neden olur.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun bulunmaması halinde başvuru bedelinin durumu nedir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun bulunmaması nedeniyle itirazen şikayet kabul edildiğinde, başvuru sahibinin başvuru bedelinin iadesi söz konusu olabilir. Ancak açıklama mevzuata uygun bulunduğunda itirazen şikayet reddedilir ve başvuru bedeli iade edilmez. Başvuru bedelinin iadesi, ihale sürecinde yargısal veya idari kararların sonucuna bağlı olarak verilen bir haktır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklifine ilişkin işçilik birim fiyatının asgari ücretin altında olması durumunda itirazen şikayet sonucu nasıl etkilenir?
Cevap: Bu vakada yapılan inceleme sonucunda işçilik birim fiyatının saatlik asgari ücretin altında kalmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, işçilik fiyatının asgari ücretin altında olmaması itirazen şikayetin reddedilmesinde etkili olmuştur. İşçilik birim fiyatı asgari ücretin altında olsaydı, aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunmayabilir ve itirazen şikayet kabul edilebilirdi.
Soru: İhale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan satış miktarlarının ihale süresince kullanılan miktarın 1/20’sinden az olması halinde durum ne olur?
Cevap: Kurul bu vakada, satış miktarlarının ihale süresince kullanılan miktarın 1/20’sinden az olmadığını tespit etmiştir. Eğer satış miktarları 1/20’den az olsaydı, aşırı düşük teklif açıklaması mevzuat şartlarına uymayacak ve itirazen şikayet başvurusu kabul edilebilirdi. Bu kriter, açıklamanın doğruluğunu ve gerçekçiliğini belirlemede önemlidir.
Soru: İşçilik girdisinin m2 cinsinden alınması idarece belirlenen analize uygunluğunu nasıl etkiler?
Cevap: İncelemede işçilik girdisinin m2 cinsinden alınmasının idarece belirlenen forma ve usule uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, işçilik girdisinin m2 cinsinden hesaplanması aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesinde engel teşkil etmemiştir. İdare tarafından belirlenen analiz biçimine uyulması açıklamanın mevzuata uygun sayılmasında kritik olmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı yönündeki tüm iddialarının reddi itirazen şikayet başvurusunun sonuçlanmasını nasıl etkiler?
Cevap: Başvuru sahibinin tüm iddialarının yerinde bulunmaması sebebiyle itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir ve başvuru bedelinin iadesi mümkün olmamıştır. Yani, aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunduğunda, şikayet sahibi başvuru bedelini geri alamamakta, itirazen şikayet reddedilerek işin verilmiş olduğu isteklinin ihale sonuçları kesinleşmektedir.
Detaylı Analiz
İhalede aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin yapılan itirazen şikâyet başvurusunda, uyuşmazlığın temelini ihale üzerinde kalan isteklinin sunduğu fiyat açıklamalarının, özelikle belirli bir iş kalemi kapsamında dayanak belgelerinin ve analiz tutanaklarının mevzuata uygun olup olmadığı oluşturmuştur. Başvuru sahibi, kullanılan malzeme ve işçilik fiyat tekliflerinin gerçekçi olmadığını, bu belgelerin hem içerik hem şekil açısından kamu ihale düzenlemelerine aykırı biçimde düzenlendiğini ileri sürerek, ihale kararının iptalini talep etmiştir.
Söz konusu ihale sürecinde, belirli bir yapım kalemine ilişkin olarak sunulan fiyat teklifleri ve bunlara dayanak olarak gösterilen belgelerdeki tutarlılık, açıklamanın esasını oluşturmuştur. Özellikle işçilik giderlerinin değerlendirilmesinde, kullanılan ölçü birimine ve belirlenen asgari limitlere dikkat çekilmiştir. Malzeme alımlarında gösterilen satış miktarlarının da ihale süresiyle orantılı biçimde yeterli seviyede olup olmadığı konusu, açıklamanın sağlam temellere dayanıp dayanmadığının tespiti açısından önem kazanmıştır.
Bu değerlendirmede “esaslı unsur” kavramı, açıklamada sunulan fiyatların dayanaklarının yalnızca şeklen değil, aynı zamanda içeriği itibariyle de kamu ihale sistematiğine uygun olup olmadığını ifade edecek şekilde ele alınmıştır. Kullanılan birimin (örneğin işçilik için m²), satış miktarlarının asgari düzeyi ve fiyatların piyasa gerçekliğine uygunluğu, açıklamanın esaslı unsurları olarak değerlendirilmiş; bu unsurlarda herhangi bir aykırılık tespit edilmemesi durumunda, açıklamanın geçerli kabul edilmesi mümkün olmuştur.
Pilot ortağın deneyimi veya katkısı bu vakada esas tartışma konusu olmamakla birlikte, işçilik birim fiyatlarının değerlendirilmesi bakımından açıklamaların doğru yapılandığı ve teklifin gerçek maliyet unsurlarını yansıtacak ölçüde hazırlandığı ortaya konmuştur. Yapılan incelemede, işçilik birim fiyatının saatlik asgari ücretin altında kalmadığı ve kullanılan analizlerde idarece belirlenen yöntemlere uygun hareket edildiği tespit edilmiştir. Bu yönüyle pilot ortağın veya diğer ortakların işleve dayalı katkıları üzerinden bir olumsuzluk ortaya çıkmamıştır.
Kamu İhale Kurulu, aşırı düşük teklif açıklamasında usul ve içerik yönünden herhangi bir eksiklik ya da mevzuata aykırılık tespit etmemiştir. Fiyat tekliflerinin dayandığı belgelerin yeterli düzeyde olduğu, miktarların yerindelik taşıdığı ve açıklamanın genel olarak teknik şartnameye uygun biçimde hazırlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle itirazen şikâyetin reddine karar verilmiş ve başvuru bedelinin iadesi de söz konusu olmamıştır. Kurulun yaklaşımı, açıklamaların değerlendirilmesinde hem şekli hem de maddi esaslara odaklanılması gerektiğini bir kez daha göstermiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.