KÜNYE
- Toplantı No: 2017/008
- Gündem No: 28
- Karar Tarihi: 08.02.2017
- Karar No: 2017/UY.II-487
- Başvuru Sahibi: Kabil Bozyiğit-Sun Kardeşler İnş. Nak. Gıda Tem. ve Orm. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Siirt İl Özel İdaresi Destek Hizmetler Müdürlüğü
- İKN: 2016/413792
- İhale Adı: Merkez Halk Eğitim Merkezi ve ASO Müdürlüğü Binası yapımı
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun bulunması nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının iş kalemlerinde miktar azaltılması, nakliye hesaplamalarında eksiklik, özel poz analizlerinin mevzuata uygun olmaması, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olması ve matematiksel hatalar nedeniyle uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin %80’ine giren 84 iş kalemi/grubu sorgulanmış, iş ortaklığının açıklamaları; 52 iş kalemi/grubunun kamu kurum fiyatları ile uyumlu olduğu, 6 iş kalemi/grubunun analizlerinin uygun olduğu, nakliye formüllerinin mevzuata uygun ve aritmetik hatasız olduğu, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, iş ortaklığının fiyat tekliflerinin mevzuata uygun şekilde hazırlanıp meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının idarece gerekli görülmediği, metraj farklarının teklif fiyatını önemli ölçüde etkilemediği belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olup olmadığı nasıl ve hangi kriterlerle değerlendirilir?
Cevap: İşçilik ücretlerinin mevzuata uygunluğu, teklif edilen ücretlerin güncel asgari ücret ve ilgili çalışma mevzuatı kapsamında karşılaştırılmasıyla analiz edilir. İhale komisyonu, işçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında olduğuna dair somut bir veri veya belge bulamazsa, bu hususu eleştiri konusu yapmaz. Ancak sadece ücret oranları değil, işçilik analizinde kullanılan hesaplama yöntemlerinin ve dayanaklarının mevzuata uygunluğu da önemsenir.
Soru: İhalelerde aşırı düşük teklif açıklamalarında iş kalemlerinin miktar azaltılması veya metraj farklılıkları hangi ölçüde kabul edilir?
Cevap: Metrajlarda veya iş kalemlerinde ufak tefek farklılıklar olması, teklif fiyatını önemli ölçüde değiştirmediği sürece aşırı düşük açıklamasının reddedilmesine engel olmaz. Burada, yaklaşık maliyetin önemli kısmını oluşturan iş kalemlerinin sağlıklı ve mevzuata uygun olarak açıklanması esas alınır. Metraj farklılıkları ancak teklifin anlamlı biçimde etkilenmesi halinde değerlendirmeye alınır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesinde kamu kurum fiyatları ve özel poz analizleri ne şekilde dikkate alınır?
Cevap: İhale komisyonları, aşırı düşük fiyat açıklamalarında kullanılan fiyat analizlerinin ve hesaplamaların, benzer işlerin kamu kurumları tarafından belirlenen fiyatlarıyla tutarlı olmasına önem verir. Özel poz analizlerinin ise mevzuata uygun yöntemle hazırlandığı, hesaplamalarda aritmetik hata bulunmadığı ve teklifin gerçekçi dayanaklara sahip olduğu tespit edilirse, açıklamalar uygun kabul edilir.
Soru: İlave maliyet/satış tutarı tespit tutanağı hangi durumlarda zorunlu kabul edilir ve hangi durumlarda tutulması gerekmez?
Cevap: İlave maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, ihale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklamalarını yeterli belge ve somut verilerle değerlendiremediği durumlarda zorunlu hale gelir. Eğer teklif sahipleri tarafından sunulan açıklamalar, analizler ve belgeler açık, tutarlı ve mevzuata uygunsa, komisyon ilave tutanak tutulmasına gerek duymayabilir.
Soru: Nakliye hesaplamalarının aşırı düşük teklif açıklamalarında mevzuata uygunluğu nasıl tespit edilir?
Cevap: Nakliye hesaplamalarının mevzuata uygunluğu, kullanılan formüllerin doğru olması ve teklifin ekonomik açıdan gerçekçi dayanaklarla desteklenmesi ile tespit edilir. İhale komisyonları, hesaplamalarda aritmetik hata olmamasına, açıklamaların ölçülebilir ve karşılaştırılabilir verilere dayanmasına dikkat eder. Bu şartlar sağlandığında nakliye ile ilgili açıklamalar kabul edilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğu iddiası bu vakada nasıl değerlendirildi?
Cevap: İnceleme sonucunda iş ortaklığının işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olmadığı ortaya konuldu, dolayısıyla bu iddia kabul edilmedi.
Soru: İhale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklamalarını değerlendirirken hangi ölçütler esas alındı ve hangi sonuçlara varıldı?
Cevap: İhale komisyonu yaklaşık maliyetin %80’ine giren 84 iş kalemi konusunda açıklamaları sorguladı; kamu kurum fiyatları ile uyumlu olan, mevzuata uygun analiz ve nakliye hesaplamaları ile hatasız aritmetik işlemler tespit edildi. Bu değerlendirme sonucunda açıklamalar uygun bulundu.
Soru: Metraj farklarının aşırı düşük teklif üzerinde etkisi bu vakada ne şekilde değerlendirildi?
Cevap: Metraj farklılıklarının teklif fiyatını önemli ölçüde etkilemediği, dolayısıyla açıklamayı bozacak nitelikte olmadığı belirlendi.
Soru: İhale komisyonunun ilave maliyet/satış tutarı tespit tutanağına ihtiyaç duyup duymaması neden sonuçlandı?
Cevap: Komisyon, açıklamaların ve belgelerin yeterli olduğunu belirleyerek maliyet/satış tutarı tespit tutanağı tutulmasını gerekli görmedi.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, yapılan bir yapım işi ihalesinde, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının geçerliliğine ilişkindir. Başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikâyette, bu açıklamaların bazı iş kalemlerinde miktar azaltılması suretiyle gerçek dışı hale getirildiği, nakliye hesaplamalarında eksiklik bulunduğu, özel poz analizlerinin uygunsuz olduğu, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğu ve çeşitli matematiksel tutarsızlıklar içerdiği yönünde iddialar ileri sürülmüştür. Uyuşmazlık, bu iddiaların ihale komisyonu ve Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan değerlendirmeyle nasıl ele alındığına odaklanmaktadır.
Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yapılan değerlendirmede, ihale komisyonu yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan 84 iş kalemi ve kalem grubu üzerinde durmuştur. Buna göre, 52 kalem/gruptaki fiyatların kamu kurumlarınca belirlenmiş fiyatlarla uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, 6 kaleme ilişkin analizlerin mevzuata uygun olduğu, nakliye hesaplamalarında kullanılan yöntemlerin ise teknik doğruluk taşıdığı ve aritmetik olarak hatasız olduğu belirlenmiştir. Tüm bu unsurların bir bütün olarak ele alınması sonucunda, açıklamaların teklifin aşırı düşük olmadığına ikna edici dayanaklar sunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Başvuru konusu iddialardan biri de işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğu yönündedir. Ancak ihale komisyonu bu hususu özel olarak incelemiş ve yapılan hesaplamalarda teklif edilen bedelin güncel asgari ücretin altında kalmadığını, dolayısıyla teklifin bu yönüyle de kabul edilebilir nitelikte olduğunu belirtmiştir. İddia, somut verilere dayanmaması ve hesaplama yöntemlerinin mevzuata aykırı olmaması sebebiyle yerinde görülmemiştir.
İddialar arasında yer alan metraj farklılıklarının değerlendirilmesinde ise önemli olan nokta, bu farkların teklif edilen toplam fiyatı anlamlı şekilde etkileyip etkilemediğidir. Komisyon bu açıdan yaptığı incelemede, metrajlara ilişkin farkların teklifin genel tutarına önemli bir etki oluşturmadığını görmüş, bu nedenle iş ortaklığının açıklamalarının geçerliliğini zedeleyecek bir unsur olarak kabul etmemiştir. Benzer şekilde, komisyon iş ortaklığı tarafından sunulan fiyat tekliflerinin usule uygun hazırlandığını ve gerekli belgelerle desteklendiğini tespit etmiş, bu çerçevede ilave bir belge düzenlenmesine gerek olmadığını belirtmiştir.
Kamu İhale Kurulu, ihale komisyonunun yaptığı teknik ve mali değerlendirmeleri yerinde bulmuş ve yapılan açıklamaların genel olarak kamu ihale mevzuatına uygun olduğu sonucuna ulaşmıştır. Tüm açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin dile getirdiği teknik ve mali usulsüzlük iddialarının somut şekilde doğrulanamadığı, açıklamaların gerektiği gibi yapıldığı ve belgelerin yeterli olduğu kanaatine varılmıştır. Bu değerlendirme sonucunda itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.