KÜNYE
- Toplantı No: 2022/017
- Gündem No: 22
- Karar Tarihi: 16.03.2022
- Karar No: 2022/UY.II-373
- Başvuru Sahibi: Kayahan İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2019/548489
- İhale Adı: (Eskişehir-Sarıcakaya) Ayr Sakarıılıca-Mihalgazi İl Yolu Km: 0+000-24+500 Arası Yol Yapımı Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprüler ve Üstyapı Yapılması İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında teknik özelliklere uygun olmayan makine kullanımı nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasında kullandığı makinenin teknik özelliklerinin ihale şartnamesindekiyle uyumlu olduğunu, diğer isteklilere eşit muamele yapılmadığını ve bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale kapsamında aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemi için teknik özellikler 112 kW-152 HP-2500 rpm olarak belirlenmiş olup, başvuru sahibinin sunduğu makinenin motor gücü ve teknik özellikleri farklıdır. Diğer istekliler ise kamu kurumları tarafından yayımlanan birim fiyatları kullanmış veya teknik özelliklere uygun makine fiyat teklifleri sunmuştur. Teknik özelliklere uygun olmayan makine ile yapılan açıklamanın geçerli olmadığı, analiz formatlarında değişiklik yapılamayacağı ve bu durumun aşırı düşük teklif sorgulamasının amacına aykırı olduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında teknik şartnameye uygun olmayan ekipman kullanılması, teklifin tamamının değerlendirme dışı kalmasına neden olur mu?
Cevap: Teknik şartnamede istenen özelliklere uygun olmayan ekipmanla yapılan aşırı düşük teklif açıklaması, açıklamanın geçersiz sayılmasına yol açabilir. Bu durum, ihale sürecinde teklifin sağlıklı değerlendirilmesini engellediği için teklifin bütünüyle değerlendirme dışı bırakılması mümkün olabilir. Ancak sadece ekipmanın özellikleri değil, mevzuat ve şartnamede belirlenen tüm kurallar birlikte değerlendirilmelidir.
Soru: Diğer isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasında farklı usullerle (örneğin standart birim fiyat tabloları kullanarak) açıklama yapması, eşit muamele ilkesinin ihlali oluşturur mu?
Cevap: Eşit muamele ilkesi, benzer şartlardaki isteklilerin farklı muamele görmemesini gerektirir. Teknik şartlara uygunluk ve mevzuata uygunluk temelinde yapılan açıklamalar arasında farklılık olması, ihale makamının değerlendirmesinde eşit muamele ihlali sayılmayabilir. Tekliflerin teknik ve mevzuat kriterlerine uygunluk şarttır; uygun olmayan açıklamalar reddedilirken, mevzuata uygun yapılan açıklamaların geçerli sayılması ilkeye aykırı olmaz.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında, teknik şartnamede belirtilen özelliklerle uyuşmayan ekipman kullanılması nedeniyle açıklamanın geçersiz sayılması halinde, ihale komisyonu açıklama formatında değişiklik yapabilir mi?
Cevap: İhale mevzuatına göre aşırı düşük teklif açıklamalarında belirlenen analiz formatı değiştirilemez. Teknik özelliklere uygun olmayan ekipman kullanımı nedeniyle yapılan açıklamanın geçersiz görülmesi halinde, format açısından değişiklik yapılması mümkün olmaz ve teklifin reddi gerekebilir.
Soru: İtirazen şikayet başvurularında, teknik şartnameye uygun olmayan malzeme veya ekipman kullanılması şikayetin kabulü için yeterli bir gerekçe midir?
Cevap: Teknik şartnameye aykırı ekipman veya malzeme kullanımı, ihale sürecinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli bir gerekçe olarak kabul edilir. Bu tür durumlarda Kamu İhale Kurulu, şartnamenin uygunluğunu esas alarak itirazen şikayeti genellikle reddeder.
Soru: İhale şartnamesindeki teknik özelliklere uygun olmayan ekipmanın kullanılması aşırı düşük teklif açıklamasının amacına nasıl etkide bulunur?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasının amacı, teklifin gerçekçi ve dayanağı net olarak ortaya konmasıdır. Teknik şartlara uygun olmayan ekipman kullanılması, maliyet analizlerinin doğruluğunu ve güvenilirliğini zedelediği için açıklamanın bu amaca uygun olmaması sonucunu doğurur; böylece açıklama geçersiz sayılabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale kapsamında aşırı düşük teklif açıklamasında teknik özelliklere uygun olmayan makinenin kullanılması teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli midir?
Cevap: Evet, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında şartnamede belirtilen teknik özelliklere sahip olmayan makineyi kullanması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hukuken uygundur. İhale şartnamesindeki teknik kriterler ihlal edilmiştir ve bu durum aşırı düşük teklif açıklamasının amacına aykırıdır.
Soru: Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması eşit muamele ilkesine aykırı sayılabilir mi?
Cevap: Hayır, diğer isteklilerin teknik şartlara uygun makine kullanarak ve mevzuata uygun açıklamalar yaparak tekliflerini sundukları tespit edildiği için başvuru sahibinin eşit muamele iddiası yerinde değildir. Başvuran, teknik şartlara uymadığı için farklı bir durumdadır.
Soru: İtirazen şikayet yoluyla yapılan başvuruda, aşırı düşük teklif açıklamasında makinenin teknik özelliklerinin uygunsuz olması Kurul tarafından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kamu İhale Kurulu, teknik özellikleri farklı olan makine ile yapılan açıklamayı geçersiz bulmuş ve bu nedenle teklifi değerlendirme dışı bırakılmasını hukuka uygun görmüştür. İtirazen şikayet reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında teknik özelliklere uygun olmayan makinenin kullanılması, açıklama formatında değişiklik yapmayı gerektirir mi?
Cevap: Hayır, ihale kapsamında aşırı düşük teklif açıklamalarında analiz formatlarında değişiklik yapılamaz. Teknik özelliklere uygun olmayan makine kullanımı, doğrudan açıklamanın geçersiz sayılmasına neden olur.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin uyuşmazlık, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında başvuru sahibinin teklifinde kullandığı paletli delgi makinesinin, şartnamede belirtilen teknik özellikleri taşımadığı gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması üzerine şekillenmiştir. Başvuru sahibi, sunduğu ekipmanın şartnamedeki nitelikleri taşıdığını ve teknik değerlendirmede eşit muamele ilkesine uyulmadığını öne sürerek, teklifin geçerli sayılması gerektiğini savunmuştur. Kurul ise teknik yeterliliğin sağlanmaması ve açıklamanın bu haliyle kabul edilemeyeceğini belirterek başvuruyu reddetmiştir.
Uyuşmazlık çerçevesinde en çok tartışılan husus, delgi makinesinin sözleşmeye esas iş kaleminde talep edilen motor gücü, beygir gücü ve devri gibi teknik kriterlerle örtüşüp örtüşmediğidir. Kurul tespiti, başvuru sahibinin sunduğu makinenin teknik değerlerinin, şartnamede öngörülen aralık dışında kaldığı yönündedir. Diğer isteklilerin ise ya teknik şartlara uyumlu ekipman için fiyat teklifi sundukları ya da kamu kurumlarının belirlediği birim fiyatları esas aldıkları görülmüştür. Bu durum, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının teknik yönüyle gerekçelendirilmediğini ortaya koymuştur.
Esaslı unsur değerlendirmesi bakımından, delgi makinesinin teknik özellikleri, işin ifasına doğrudan etki eden belirleyici unsurlardan sayılmıştır. Söz konusu ekipmanın performans kriterlerinin şartnameye uygun olmaması, açıklamanın içeriğini doğrudan geçersiz hale getirmiştir. Teknik yeterliliğe ilişkin unsurların bu şekilde ihlal edilmesi, teklifin maliyet analizini bütünüyle zedelediği için, açıklama üzerinde yüzeysel bir düzeltme ya da format değişikliği yapılmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, esaslı unsurun karşılanmaması, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını zorunlu kılmasa da meşru ve hukuka uygun hale getirmiştir.
Başvuruda ayrıca eşit muamele ilkesinin ihlal edildiği iddia edilse de, diğer isteklilerin kamu kurumlarınca belirlenen standart kalemleri veya şartnameye tamamen uygun makineleri esas alarak açıklama yaptığı görülmüştür. Bu nedenle, aynı konumda olmayan istekliler arasında farklı muamelede bulunulduğu yönündeki iddianın dayanaktan yoksun olduğu değerlendirilmiştir. Kurul, teknik şartlara uymayan bir açıklamanın, eşitlik firstesi çerçevesinde değerlendirme kapsamına alınamayacağını açıkça ortaya koymuştur.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, ihale dokümanlarında belirlenen teknik kriterlerin dışına çıkan bir ekipmanla yapılan aşırı düşük teklif açıklamasını yeterli görmeyerek, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını yerinde bulmuştur. Açıklamanın geçersiz sayılması, analiz formatında değişiklik yapılmaksızın, açık teknik uyumsuzluk gerekçesiyle yapılmış; başvurunun reddinde usule ve hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir. Böylece ihale sürecinde teknik gerekliliklerin ihmal edilmeyeceği ve açıklamaların yalnızca şeklen değil, esasen uygun olması gerektiği yönündeki yaklaşım bir kez daha pekiştirilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.