KÜNYE
- Toplantı No: 2017/002
- Gündem No: 34
- Karar Tarihi: 04.01.2017
- Karar No: 2017/UY.III-47
- Başvuru Sahibi: Aga Enerji Nakliyat Madencilik İnş. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2016/247604
- İhale Adı: Antalya - Korkuteli - Söğüt - 2. Bölge Hududu Yolu Km: 39+500 - 77+ 300 ve Km: 82+200 - 143+579 Kesimlerinin Yapım İhalesi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında analiz formatına uygun birim miktar sunulmaması nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakıldı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasında idarenin analiz formatına uygun analizlerin sunulmasının zorunlu olmadığını, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin yeterli olduğunu ve idarenin avantajlı koşullarını kanıtlamasını sınırlandıran ihale komisyonu kararının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanı ve Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca, aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemleri için idarece verilen analiz formatına uygun olarak analizlerin sunulması zorunludur. Sunulan açıklamalarda analiz girdilerinin miktarlarının ve birim fiyatlarının yer almaması, analizlerin formatına aykırıdır. İdare tarafından sunulan analiz formatında her bir girdi için birim miktarların gösterilmesi gerekirken, başvuru sahibinin sunduğu tabloda bu bilgiler bulunmamıştır. Bu durum, teklifin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında mevzuata uygun şekilde açıklanmadığını göstermektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında idarenin verdiği analiz formatına neden mutlaka uyulmalıdır?
Cevap: İhale dokümanı ve ilgili düzenlemeler, aşırı düşük teklif açıklamalarının belirli formatlarda ve içerikte verilmesini şart koşar. Bu format, iş kalemlerine ilişkin birim miktar ve fiyat bilgilerini içermelidir. Formatın dışına çıkılması halinde idare, açıklamanın doğruluğunu ve gerekçesini sağlıklı olarak değerlendiremez. Bu yüzden analiz formatına uyulmaması, açıklamanın reddine ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında iş kalemlerine ilişkin birim miktarların belirtilmemesi hangi riskleri doğurur?
Cevap: Birim miktarların açıklanması, teklifin hesaplama ve maliyet analizinin somut, şeffaf ve denetlenebilir olmasını sağlar. Birim miktarların belirtilmemesi açıklamanın eksik ve format dışı kabul edilmesine; dolayısıyla teklifin aşırı düşük teklif sebebiyle reddedilmesine neden olabilir. Bu durum, idarenin teklifin gerçekçi olup olmadığını yeterince değerlendirememesine yol açar.
Soru: Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri aşırı düşük teklif açıklaması olarak kabul edilebilir mi?
Cevap: Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri aşırı düşük teklif açıklamasının bir parçası olabilir ancak tek başına yeterli değildir. İhale dokümanında veya Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen format ve içerik şartları yerine getirilmelidir. Yani sadece piyasa araştırması veya teklifler sunmak, özellikle istenilen analizlerde iş kalemleriyle ilişkilendirilmiş birim miktar ve fiyat detayları yoksa açıklama olarak kabul edilmeyebilir.
Soru: İdarenin hazırladığı aşırı düşük teklif açıklama formatında ne tür bilgiler mutlaka bulunmalıdır?
Cevap: İdarenin formatında, her iş kalemi için açıklanacak analiz girdilerinin birim miktarları ve birim fiyatları açıkça belirtilmelidir. Bu bilgiler olmadan yapılan aşırı düşük teklif açıklaması, eksik ve mevzuata aykırı kabul edilebilir. Bu nedenle analizlerde iş kalemlerine ilişkin girdilerin hem miktar hem de fiyat bazında şeffaf şekilde sunulması zorunludur.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında analiz formatına uygunluk sağlanmadığında idarenin hangi hukuki işlemi yapması doğrudur?
Cevap: İdare, analiz formatına uyulmadan yapılan açıklamayı mevzuata aykırı sayarak teklifin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin şartları taşımadığı sonucuna varabilir. Bu durumda teklif, ilgili mevzuata uygun olarak değerlendirme dışı bırakılabilir. Böyle bir karar mevzuata uygun kabul edilir ve iptali için yapılan itirazlar genellikle reddedilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında idarenin analiz formatına uymaması teklifinin neden değerlendirme dışı bırakılmasına sebep oldu?
Cevap: Başvuru sahibinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, idarenin belirttiği analiz formatında yer alan iş kalemlerine ilişkin birim miktarlar gösterilmediğinden, açıklama mevzuata uygun şekilde yapılmamış sayıldı ve bu nedenle teklif değerlendirme dışı bırakıldı.
Soru: Başvuru sahibinin üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerini aşırı düşük teklif açıklamasında sunması neden yeterli bulunmadı?
Cevap: Çünkü ihale dokümanı ve Kamu İhale Genel Tebliği, aşırı düşük teklif açıklamasında idarenin verdiği analiz formatına ve iş kalemlerine uygun, özellikle birim miktarların belirtilmiş olduğu analizlerin sunulmasını zorunlu kılmıştır; sadece üçüncü kişilerden fiyat teklifi sunmak bu zorunluluğu karşılamadığı için yeterli bulunmadı.
Soru: İdarenin analiz formatında özellikle hangi unsurların yer alması gerektiği ve başvuru sahibinin bu unsurları sunmamasının etkisi nedir?
Cevap: Analiz formatında her bir girdi için birim miktarların belirtilmesi zorunludur. Başvuru sahibinin sunduğu tabloda bu birim miktarlar yer almadığı için, aşırı düşük teklif açıklaması format şartlarına uymamış ve dolayısıyla açıklama gereklerinin yerine getirilmemesi nedeniyle teklif değerlendirme dışında bırakılmıştır.
Soru: Kamu İhale Kurulu bu vakada idarenin analiz formatına uygun açıklama talebinin zorunluluğu hakkında nasıl bir değerlendirme yapmıştır?
Cevap: Kurul, ihale dokümanı ve Tebliğ hükümlerine dayanarak, aşırı düşük teklif açıklamasında analizlerin idarenin belirttiği formatta, özellikle birim miktarların gösterilerek sunulmasının zorunlu olduğuna hükmetmiş; başvuru sahibinin bu zorunluluğu yerine getirmediğini tespit ederek teklifin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığına karar vermiştir.
Detaylı Analiz
Uyuşmazlık, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idarenin sunduğu analiz formatında yer alan iş kalemlerine ilişkin birim miktarların başvuru sahibi tarafından sunulmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkindir. Başvuru sahibi, sadece üçüncü kişilerden alınmış fiyat tekliflerini sunmanın yeterli olduğunu ileri sürmüş; ayrıca analiz formatına birebir uyulmasının zorunlu tutulmasını, kendisinin idarenin avantajlı koşullarını açıklama imkânını sınırlayan bir yaklaşım olarak değerlendirmiştir. Ancak ihaleye ilişkin düzenlemeler ve uygulama esaslarının bu hususta bağlayıcı olduğu noktasında taraflar arasında uyuşmazlık oluşmuştur.
İhale sürecinde taraflar arasındaki temel tartışma, açıklamaların idare tarafından verilen analiz formatına uygun şekilde sunulup sunulmadığı üzerinde yoğunlaşmıştır. Başvuru sahibi, açıklamalarında iş kalemlerine dair analiz girdilerinin miktarlarını içermemiş; dolayısıyla yapılan açıklamada birim miktar bilgilerine yer verilmediği tespit edilmiştir. Oysa ilgili düzenlemeler, aşırı düşük teklif açıklamasının anlaşılır, denetlenebilir ve hesaplanabilir olmasını sağlamak amacıyla, açıklamaların idarenin sunduğu formatta verilmesini gerekli kılmaktadır. Bu nedenle açıklamada birim miktarların yer almaması, açıklamanın şekil ve içerik açısından yetersiz görülmesine sebep olmuştur.
Bu vakada esas tartışma unsuru, birim miktar bilgilerinin açıklamalarda yer alıp almadığıdır. İhale dokümanı ve ilgili düzenlemeler, açıklamada her bir analiz girdisine karşılık gelen birim miktarların mutlaka belirtilmesini ön koşul olarak getirmiştir. Bu gereklilik, açıklamanın doğruluğunun ve gerekçesinin idare tarafından değerlendirilebilmesini sağlamaya yöneliktir. Dolayısıyla, yalnızca piyasa araştırması kapsamında temin edilen fiyat tekliflerinin sunulması, detaylı analiz gerektiren iş kalemleri için başlı başına yeterli kabul edilmemiştir. Açıklamanın idarenin belirlediği esaslı unsuru içermediği bu bağlamda ortaya konulmuştur.
Kurul değerlendirmesinde, başvuru sahibinin analiz formatındaki yükümlülüğü görmezden gelerek sadece fiyat teklifleriyle açıklama yapmasının yeterli bulunmadığı açık şekilde belirtilmiştir. Analiz tablosunda iş kalemleriyle uyumlu şekilde birim miktarların gösterilmesi gerektiği ve bu bilgilerin sunulmamasının, açıklamanın bütünlük ve yeterlilik açısından eksik kalmasına neden olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak Kurul, ihale kapsamında sunulan analizlerin, idarece belirlenmiş formatta ve özellikle birim miktarları içerecek şekilde hazırlanmasının zorunlu olduğunu vurgulamış; başvuru sahibinin bu noktadaki eksikliği nedeniyle açıklamasının geçerli sayılmadığına ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında hukukî bir aykırılık bulunmadığına karar vermiştir. Bu çerçevede yapılan başvuru reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.