KÜNYE
- Toplantı No: 2017/021
- Gündem No: 27
- Karar Tarihi: 26.04.2017
- Karar No: 2017/UY.III-1180
- Başvuru Sahibi: Özce İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2016/545412
- İhale Adı: Muğla-Kale-Tavas-Denizli Ayr. Yolu Km: 75+000 – 116+300 Kesiminin Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında idarece verilen ocak ve mesafe bilgilerine uyulmaması nedeniyle teklif reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu, özellikle analiz girdilerinde ‘sıfır’ tutarların yuvarlama kaynaklı olduğu, Güven Taşocağı’nın kullanımı ile maliyet avantajı sağlandığı ve bu nedenle açıklamalarının kabul edilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale dokümanı ve sözleşme tasarısı hükümlerine göre PMAT, PMT, bitümlü temel, binder ve sanat yapıları agregalarının temini için idare tarafından verilen taş ocağının kullanılması zorunlu olduğunu, başvuru sahibinin farklı ocak ve mesafe kullanmasının ihale dokümanına ve analiz formatına aykırı olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, analizlerde ‘sıfır’ olarak gösterilen tutarların miktar ve birim fiyat çarpımı sonucu yuvarlama kaynaklı olduğu, ancak toplam maliyete etkisinin bulunduğu belirtilmiştir. Nakliye mesafesi olarak idarece belirlenen yaklaşık 25,9 km mesafe yerine başvuru sahibinin 13,05 km mesafe kullanması teknik içerik ve işin yapım amacı açısından uygun görülmemiştir. Otokorkuluk iş kaleminde ise üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen iş kalemleri için analiz sunulmasının zorunlu olmadığı ancak başvuru sahibinin sunduğu analizlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, aşırı düşük teklif açıklamalarını, ihale dokümanı ve analiz formatlarına uygun olmadığı, özellikle idarece verilen ocak yerine farklı ocak kullanıldığı ve mesafe bilgilerinin uyumsuz olduğu gerekçesiyle reddetmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında idarece belirtilen taş ocağı zorunlu iken farklı bir ocak kullanılması halinde nasıl bir değerlendirme yapılır?
Cevap: İhale dokümanı ve sözleşme tasarısında belirlenen taş ocağının kullanılması genel olarak zorunludur. Bu durumda açıklama kapsamında farklı bir taş ocağı kullanılması, ihale şartlarına uyulmaması anlamına gelir ve aşırı düşük teklif açıklamasının reddine yol açabilir. İdare tarafından belirlenen kaynak dışındaki farklı kaynakların kullanılmasının maliyet analizinde kabul edilmesi beklenmez.
Soru: Nakliye mesafesinin aşırı düşük teklif açıklamasında idarece verilenden farklı gösterilmesi teklifin değerlendirilmesini nasıl etkiler?
Cevap: Nakliye mesafesi teklif maliyetini doğrudan etkileyen önemli bir unsurdur. İdarece belirlenen mesafeden farklı, özellikle daha kısa bir mesafe gösterilmesi, teklifin gerçekçi maliyet analizinden uzak olduğu şüphesini doğurur. Bu nedenle, aşırı düşük teklif açıklamalarında idarenin belirlediği nakliye mesafesine uyulmaması açıklamanın reddine neden olabilir.
Soru: Aşırı düşük tekliflerde analiz girdilerinde “sıfır” tutar gösterilmesi durumunda nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Analizlerde “sıfır” tutarın miktar ve birim fiyat çarpımı kaynaklı yuvarlama sonucu ortaya çıkması mümkündür. Ancak bu durumun toplam maliyet üzerindeki etkisi göz ardı edilmemeli ve açıklamanın bütüncül maliyet gerçekliğiyle uyumlu olması sağlanmalıdır. Sadece yuvarlamadan dolayı “sıfır” gösterildiği savunması, maliyet analizinin kabulüne tek başına yeterli olmayabilir.
Soru: İhalede belirlenen iş kalemlerinde (örneğin, otokorkuluk) üçüncü kişilerce imal edilen unsurlar için aşırı düşük teklif açıklaması yapılması zorunlu mudur?
Cevap: İhale mevzuatında, üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen iş kalemlerinde analiz sunma zorunluluğu her zaman bulunmayabilir. Ancak, sunulan analizlerin ihale dokümanı ile mevzuata uygun hazırlanması gerekir. Uygun olmayan veya mevzuatla çelişen açıklamalar kabul edilmeyebilir.
Soru: Teklif sonrası idare tarafından belirlenen teknik ve ekonomik parametrelere yönelik itirazlar teklif değerlendirmesini nasıl etkiler?
Cevap: İhale mevzuatında teklif sonrası ihale dokümanına ilişkin itirazların genel olarak kabul edilmediği benimsenmektedir. Başka bir deyişle, idarenin önceden belirlediği taş ocağı, mesafe gibi teknik ve ekonomik parametrelerin teklif sonrası değiştirilmesi veya bu parametrelere itiraz edilmesi, aşırı düşük teklif açıklamalarının geçerliliğini olumsuz etkileyebilir. Bu tür durumlarda mevzuata uygunluk esas alınır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında idarece verilen taş ocağı yerine farklı bir taş ocağı kullanması hangi gerekçeyle reddedilmiştir?
Cevap: Kurul, ihale dokümanı ve sözleşme tasarısındaki hükümler doğrultusunda belirlenen taş ocağının kullanımı zorunlu olduğu halde başvuru sahibinin farklı taş ocağı kullanmasının, ihale doküman ve analiz formatlarına aykırı olduğunu belirlemiş ve bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamasını reddetmiştir.
Soru: Başvuru sahibi nakliye mesafesini idarece belirtilen yaklaşık 25,9 km yerine 13,05 km olarak göstermiştir. Bu durumun reddedilmesinin gerekçesi nedir?
Cevap: Kurul, teklif analizlerindeki nakliye mesafesinin işin teknik içeriği ve yapım amacına uygun olması gerektiğini vurgulamış, idarece belirlenen mesafe yerine daha kısa bir mesafe kullanılmasını uygun bulmamış ve bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamasını reddetmiştir.
Soru: Analizlerde “sıfır” olarak gösterilen tutarların açıklamasında başvuru sahibinin iddiası nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, analizlerde yer alan “sıfır” tutarların miktar ve birim fiyat çarpımı sonucu yuvarlama kaynaklı olduğunu kabul etmiş, ancak bu durumun toplam maliyete etkisinin olduğunu ve bu etkilerin açıklanması gerektiğini belirtmiştir. Dolayısıyla sadece yuvarlama diye açıklamanın açıklamayı uygun kılmadığını tespit etmiştir.
Soru: Otokorkuluk iş kalemi için başvuru sahibinin sunduğu analizler neden mevzuata uygun bulunmamıştır?
Cevap: Kurul, otokorkuluk iş kaleminde üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen iş kalemleri için analiz sunulmasının zorunlu olmadığını, ancak başvuru sahibinin sunduğu analizlerin ihale dokümanına ve mevzuata uygun şekilde hazırlanmadığını tespit ederek bu açıklamayı da reddetmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi, yapım işine ilişkin ihalede sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, idarece belirlenmiş olan taş ocağı ve nakliye mesafesi gibi bazı temel parametreler yerine farklı kaynak ve değerler kullanmıştır. Bu tercih doğrultusunda, nakliye analizinde idarenin yaklaşık 25,9 kilometre olarak öngördüğü mesafe yerine 13,05 kilometrelik bir mesafe esas alınmış ve idarece belirtilen taş ocağı dışındaki bir ocaktan malzeme temini öngörülmüştür. Bu farklılıklar üzerine açıklama değerlendirmeye alınmış, ancak ihale dokümanındaki şartların karşılanmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Uyuşmazlığın merkezinde, teklif açıklamalarında dayanak gösterilen analizlerin ihale dokümanında öngörülen kriterlerle uyumlu olup olmadığı sorusu yer almaktadır. İdare tarafından açık şekilde kullanılması öngörülen taş ocağının yerine alternatif bir kaynak gösterilmesi, yalnızca farklı bir maliyet hesabı anlamına gelmemiş, aynı zamanda doküman hükümlerine aykırı bir davranış olarak değerlendirilmiştir. Benzer şekilde, taşınacak malzemelerin mesafesinin daha kısa bir güzergâh üzerinden hesaplanmış olması da, işin teknik içeriği ve amaçları açısından gerçekçi bulunmamıştır.
Bu çerçevede değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin açıklamalarında dayandığı parametrelerin ihale sürecinde esas teşkil eden teknik verilerle örtüşmemesinin, açıklamanın geçerliliğini doğrudan etkileyen nitelikte unsurlar olduğu görülmektedir. Kullanılan taş ocağı verisi ve nakliye mesafesi sadece ikincil detaylar olarak değil, işin maliyet yapısını belirleyen esaslı öğeler olarak kabul edilmiş ve idarenin belirlemelerine uygun davranılmaması açıklamaların geçersizliğine yol açmıştır. Bu hususlar, teklifin gerçekçilikten uzaklaştığını ve maliyet analizlerinin ihale gereklerine göre yapılandırılmadığını göstermiştir.
Ayrıca, analizlerde bazı iş kalemlerine ilişkin tutarların “sıfır” olarak gösterilmesine ilişkin başvuru sahibinin yuvarlama savunmasına rağmen Kurul, bu durumun toplam maliyet üzerinde etkili olduğunu ve açıklanması gerektiğini vurgulamıştır. Öte yandan, otokorkuluk iş kalemine dair üçüncü bir tarafça üretim yapılacak olması nedeniyle analiz sunma zorunluluğu aranmazken, gönüllü olarak sunulan analizlerin bile mevzuata ve dokümana uygun olması gerektiği ifade edilmiştir. Bu iş kalemine dair açıklamalar da, sunuluş şekli itibarıyla mevzuata uygun görülmemiştir.
Sonuç olarak, Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, başvuru sahibinin teklif açıklamasında, ihale dokümanında bağlayıcı nitelikte belirlenmiş taş ocağı ve nakliye mesafesi gibi teknik parametrelere riayet etmemesi ve bazı analiz kalemlerinde mevzuata uygunluk sorunu görülmesi, teklifin geçerli bir maliyet açıklaması olarak kabul edilmemesine sebep olmuştur. Tüm bu gerekçelerle başvuru reddedilmiş ve yapılan açıklamaların yeterli bulunmadığı yönünde oybirliğiyle karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.