KÜNYE
- Toplantı No: 2021/002
- Gündem No: 56
- Karar Tarihi: 13.01.2021
- Karar No: 2021/UY.II-103
- Başvuru Sahibi: Gkm Yol Yapı İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi - Türütler İnşaat Turizm Tem. Nak. Enerji Orman Ür. Gıda Hayv. Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/192680
- İhale Adı: (Rize–Güneysu) Ayrım–Küçükçayır İl Yolu (By) Km: 3+900–4+286,87G/6+365İ–12+700 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri, Üstyapı İşleri ve Tünel İşleri (Bsk) Yapılması İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması ve teknik yeterlik belgeleri eksikliği nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında dayanak olarak sundukları motorin fiyatlarının gerçeği yansıtmadığını, ayrıca teknik yeterlik belgelerini mevzuata uygun şekilde tevsik etmediklerini, bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, iddiaların daha önceki Kamu İhale Kurulu kararları kapsamında incelendiğini ve bu kararların iptaline ilişkin mahkeme kararları bulunduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, teknik yeterlik belgelerinin sunulma şeklinin ve aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu hususunun ihale komisyonu kararları ve Kurul kararlarıyla değerlendirildiğini belirtmiştir. İdari Şartname ve ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, teknik belgelerin noter onaylı olması gerektiği, faturaların teknik belge olarak kabul edilmediği ve bayisi bulunmayan firmanın fiyatlarının dayanak olarak kullanılamayacağı vurgulanmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan fiyatların dayanağı olan firmanın teklif edilen bölgede bayi bulunmaması, tek başına teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli bir neden midir?
Cevap: Genel uygulamada, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan dayanak fiyatların dayanağı olan firmanın teklif edilen il veya bölgede bayisinin olmamasının, tek başına teklifin reddi için yeterli olduğu sonucuna varılamaz. Bu konu daha önce Kurul kararları ve idari yargı sürecinde incelenmiş ve somut şartlara göre değerlendirme yapılması gerektiği vurgulanmıştır. Dolayısıyla, bayi bulunmaması durumunda teklifin doğrudan elenmesi usul açısından tartışmalıdır.
Soru: Teknik yeterlik belgelerinin sadece fatura gibi belgelerle kanıtlanması yeterli midir, yoksa belgelerin noterden veya yetkili merciilerden onaylı olması gerekir mi?
Cevap: Teknik yeterlik belgelerinin kanıtlanmasında faturalar genellikle yeterli kabul edilmez. İdari şartname ve mevzuat doğrultusunda, bu belgelerin noter onaylı veya benzeri resmi onaylara sahip olması beklenir. Eksik veya usulüne uygun olmayan teknik belgeler nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması, uygulamada sık rastlanan ve yerinde görülen bir uygulamadır.
Soru: İhale komisyonlarının ve Kamu İhale Kurulu’nun aşırı düşük teklif açıklamasındaki teknik yeterlik belgelerine ilişkin değerlendirmelerinde tereddütler yaşanması durumunda hangi hususlara dikkat edilmelidir?
Cevap: Değerlendirmede, teknik belgelerin usulüne uygunluğu, yetkili merciden onay alınmış olması ve dayanak belgelerin somut, güvenilir ve mevzuata uygun olup olmadığı dikkate alınmalıdır. Daha önceki Kurul kararları ve yargı içtihatları, teknik yeterlik belgelerinin sadece şeklen değil, esas yönünden de uygunluğunun aranması gerektiğini ortaya koyar. Belirsiz veya mevzuata aykırı belgeler teklifin reddi için gerekçe oluşturabilir.
Soru: İtiraz sürecinde, daha önce aynı konuda Mahkeme kararları mevcutsa Kamu İhale Kurulu bu itirazları yeniden incelemek zorunda mıdır?
Cevap: Kamu İhale Kurulu, aynı konuda daha önceki kararların iptali için mahkemeye başvurulduğunu ve yargı kararlarının bulunduğunu tespit ederse, bu hususların yeniden değerlendirilmesi yapmayabilir. Böyle durumlarda Kurul, söz konusu itirazların Kurum nezdinde yeniden incelenmesini görev yönünden reddeder. Bu uygulama, idari merci ve yargı arasındaki görev ve yetki sınırlarının korunması amacını taşır.
Soru: Teknik yeterlik belgeleri ve aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik itirazlar sonucu idarece verilen değerlendirme dışı bırakma kararlarına karşı yapılacak itirazlarda hangi yol izlenmelidir?
Cevap: Bu tür itirazlarda başvuru sahibi, öncelikle idari şartnamede belirtilen belgelerin usulüne uygun olarak sunulup sunulmadığına dikkat etmeli, itirazlarını ihale komisyonu ve Kurula taşımalıdır. Kararın idari yargı yoluyla iptali için ise mahkeme mercilerine başvurulmalıdır. Kurul, içtihatları doğrultusunda teknik yeterlik belgesi eksikliği ve usulsüzlüklerine dayanan değerlendirme dışı bırakma kararlarını usul ve esas yönünden bağlayıcı görme eğilimindedir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasında sundukları motorin fiyatlarının dayanağı olan firmanın Rize ilinde bayisi olmaması, tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli midir?
Cevap: Hayır, bu husus daha önceki Kamu İhale Kurulu kararlarında detaylı incelenmiş ve mahkeme kararıyla iptal edilen bir konu olduğundan Kurul tarafından yeniden değerlendirilemez. Dolayısıyla, sadece bayisinin bulunmadığı gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması bu aşamada mümkün değildir.
Soru: Teknik yeterlik belgelerinin noter onaylı olmaması ve teklif sahibinin bu belgeleri sadece fatura gibi belgelerle sağlaması teklifi değerlendirme dışı bırakmak için yeterli bir sebep midir?
Cevap: Evet, idari şartname ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca teknik yeterlik belgelerinin noter onaylı olması zorunludur ve faturalar teknik yeterlik belgesi olarak kabul edilmez. Bu nedenle, teknik yeterlik belgelerinin mevzuata uygun olmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mümkündür.
Soru: Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasına ve teknik yeterlik belgelerine yönelik itirazlarının Kurum tarafından yeniden incelenmesi mümkün müdür?
Cevap: Hayır, Kurul, söz konusu itirazların daha önceki kararlar kapsamında değerlendirilmiş ve iptal edilmiş mahkeme kararları bulunduğunu tespit ettiği için, aynı hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesi mümkün değildir. Bu nedenle başvurunun görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Soru: Başvuru sahibi teknik yeterlik belgeleri ve aşırı düşük teklif açıklaması konusundaki iddialarını hangi yolla mahkemeye taşıyabilir?
Cevap: Başvuru sahibi, Kurul kararlarının iptali için idari yargıya başvurarak söz konusu teknik yeterlik belgeleri ve aşırı düşük teklif açıklaması konularındaki itirazlarını mahkeme önünde dile getirebilir. Kurum, bu kararların iptali için mahkemeye gidilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Detaylı Analiz
İnceleme konusu vakada, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin sundukları aşırı düşük teklif açıklamaları ve bu açıklamalara dayanak olan belgelerin yeterliliği tartışma konusu olmuştur. Başvuru sahibi, teklif açıklamalarında dayanak alınan motorin fiyatlarının alındığı akaryakıt firmasının ilgili ilde bayisinin bulunmadığını, ayrıca teknik yeterlik belgelerinin usulüne uygun şekilde sunulmadığını ileri sürerek, bu gerekçelerle söz konusu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasını talep etmiştir. Uyuşmazlık esasen, bu unsurların teklif geçerliliğini etkileyip etkilemeyeceği noktasında yoğunlaşmaktadır.
Vakada tartışılan temel hususlardan biri, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan motorin fiyatlarının alınmış olduğu firmanın fiziken ilgili ilde bayisinin bulunup bulunmadığıdır. Başvuru sahibi, bayi bulunmadığından bu fiyatların piyasa gerçekliğini yansıtmadığını iddia etmiş olsa da, Kurul bu konunun daha önce benzer bir işlemde değerlendirilip yargı kararları ile sonuçlandığını belirlemiş; dolayısıyla aynı iddianın Kurumda yeniden incelenmesi mümkün görülmemiştir. Bu bağlamda başvurunun içeriği, tekrarlanan bir değerlendirmenin konusu olarak kabul edilmediğinden esasa girilmemiştir.
Teknik yeterlik belgeleri açısından ise Kurul, bu belgelerin yalnızca fatura gibi ticari evraklarla desteklenmiş olmasının yeterli olmayacağını, belgelerin usule ve şartname hükümlerine uygun biçimde sunulması gerektiğini ortaya koymuştur. Özellikle noter onayı gibi biçimsel gereklikler bu noktada önem kazanmıştır. Dayanak belgelerin yalnızca içerik anlamında değil, şekil açısından da mevzuata uygun olması gerektiği unutulmamalıdır. Dolayısıyla bu yönüyle teknik yeterlik eksiklikleri, esasa ilişkin ve teklifin değerlendirme dışında bırakılmasını gündeme getirebilecek nitelikte görülmüştür.
Esaslı unsur kavramının bu vakadaki görünümü, başvurunun hangi noktalarının teklifin geçerliliğini etkileyebilecek mahiyette olduğu belirlenerek netleşmiştir. Motorin teminiyle ilgili bayi sorgulaması Kurul açısından artık işlemden kaldırılmış bir konu olarak değerlendirilmişken, teknik yeterlik belgelerinde usule ilişkin uygunsuzlukların esasa etki eden, yani esaslı sayılabilecek nitelikte olduğu değerlendirilmiştir. Ancak ilgili itiraz önceden Kurul kararına konu olduğundan, bu esaslı unsurun içeriği bu dosyada tekrar ele alınamamıştır.
Sonuç olarak Kurul, başvuru sahibinin iddialarını daha önce karara bağlanmış ve idari yargıya taşınmış bir sürecin tekrarı niteliğinde görmüş, bu nedenle başvurunun görev yönünden reddine karar vermiştir. Ortaya çıkan tablo, teknik yeterlik belgeleri ile ilgili mevzuata uygunluğun önemli olduğunu ortaya koymakla birlikte, bu uygunluğa dair tartışmanın yeniden incelenebilirliği idari merci sınırları içinde sınırlanmıştır. Başvuru sahibinin iddialarının tekrar değerlendirilmesi ancak yargı yolu ile mümkündür.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.