KÜNYE
- Toplantı No: 2020/039
- Gündem No: 11
- Karar Tarihi: 09.09.2020
- Karar No: 2020/UY.II-1484
- Başvuru Sahibi: Stil Trafik İşaretleri San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanlığı
- İKN: 2020/135431
- İhale Adı: 2020 Yılı Gaziantep İli Sınırlarında Yatay Trafik İşaretlerin Yapılması Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmaması nedeniyle ihale üzerinde bırakılan teklifin reddi ve ihalenin yeniden yapılması
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığını ve teklifinin reddedilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdarece hazırlanan aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve eklerinde, yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemleri için sıralı iş kalemleri ve analiz girdileri listesi hazırlanmış, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri %3 altı tutarlarda belirlenmiş ve temel girdilerin cins ve miktarları gösterilmiştir. İstekli tarafından sunulan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin üzerinde olup, mazot fiyatı EPDK’nın yayımladığı il bazındaki en düşük fiyatın %90’ının üzerinde hesaplanmıştır. Ancak cam küreciği ve çift kompenant serme yol çizgi boyası için sunulan proforma faturaların tarihleri ve dayanak tespit tutanaklarının düzenlenme tarihleri mevzuata aykırı olup, faturaların dayanak tutanaklarından önce düzenlenmesi gerekirken sonrasında düzenlenmiştir. Bu durum, teklifin mevzuata uygunluğunu zedelemiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan proforma faturalar ile dayanak tespit tutanaklarının düzenlenme tarihleri arasındaki uyumsuzluk, teklifin değerlendirilmesinde hangi riskleri doğurur?
Cevap: Proforma faturaların dayanak tespit tutanaklarından sonra düzenlenmesi, belgelerin gerçekliği ve teklifin doğruluğunu şüpheli hale getirir. Çünkü dayanak tutanakları, fiyatların ve analiz girdilerinin esas alındığı tarihleri gösterir; faturaların onlardan sonra düzenlenmesi, belgelerin sonradan oluşturulduğu veya belgelendirmede usulsüzlük yapıldığı izlenimi verir. Bu durum, aşırı düşük teklif açıklamasının güvenilirliğini zayıflatarak teklifin reddini doğurabilir.
Soru: İhalenin yaklaşık maliyetinin önemli bir kısmını oluşturan iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken, temel analiz girdilerinin hangi şekilde belirlenmesi faydalı olur?
Cevap: Yaklaşık maliyetin önemli kısmını oluşturan iş kalemleri için, satın alma birimi tarafından sıralı iş kalemleri ve temel analiz girdilerinin cins ve miktarlarının ayrıntılı olarak belirlenmesi ve bunların dayanak belgelerle desteklenmesi gerekir. Bu yöntem, teklif fiyatlarının gerçekçi olup olmadığı konusunda net bir değerlendirme yapılmasını sağlar ve izlenebilirliği artırır.
Soru: İşçilik ve yakıt fiyatlarının aşırı düşük teklif açıklamasında değerlendirilirken nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: İşçilik fiyatlarının ihale tarihindeki geçerli asgari ücretin altında olmaması önemlidir; aksi takdirde teklif gerçekçi kabul edilmeyebilir. Yakıt fiyatlarında ise mesela mazot için resmi kaynaklardan (EPDK vb.) yayımlanan bölgesel en düşük fiyatların kıyaslanması, fiyatların piyasa ile uyumlu olup olmadığını tespit için gereklidir. Bu fiyatların mevzuata uygun seviyede olması, aşırı düşük teklif sorgulamasının kabulüne olumlu katkı sağlar.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında belgelerin düzenlenmesinde mevzuata uygunluk aranırken hangi tür usulsüzlükler teklifin reddine yol açabilir?
Cevap: Belgelerin tarihsel sıralaması bozukluğu (örneğin, proforma faturaların dayanak tutanaklarından sonra düzenlenmesi), belgede verilen bilgilerin doğruluğunun ve tutarlılığının tespiti açısından eksiklik veya usulsüzlük oluşturur. Ayrıca belgelerin açık ve anlaşılır olmaması, sahte veya yanıltıcı bilgi taşıması, belgelerin geçerliliğinin şüpheli olması da teklifin mevzuata uygun bulunmamasına neden olabilir.
Soru: İhale sürecinde aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesinde, dayanak belgelerin hazırlanma ve sunulma usulü ile ilgili en kritik dikkat noktası hangisidir?
Cevap: Dayanak belgelerin teklif tarihi itibarıyla geçerli, tutarlı ve sıralı olması esastır. Özellikle analiz girdilerinin dayanak tuttuğu proforma faturalar ve tespit tutanaklarının tarihleri birbirini destekler nitelikte düzenlenmeli, faturalar tespit tutanaklarından önceki tarihte olmalıdır. Bu kronolojik uyumsuzluklar, açıklamanın hukuki ve teknik açıdan kabulünü engeller ve teklifin reddi sonucunu doğurabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan cam küreciği ve çift kompenant serme yol çizgi boyası proforma faturalarının ve dayanak tespit tutanaklarının düzenlenme tarihlerinin mevzuata uygun olmaması teklifin neden reddilmesine yol açmıştır?
Cevap: Proforma faturaların dayanak tespit tutanaklarından sonra düzenlenmesi mevzuata aykırıdır; çünkü faturaların dayanak tutanaklarından önce düzenlenmesi gerekir. Bu usulsüzlük, teklifin doğruluğunu ve açıklama bütünlüğünü zedeleyerek aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığını göstermiştir. Sonuç olarak, bu belge düzenleme hatası nedeniyle teklif reddedilmiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının diğer analiz girdilerine ve işçilik ile mazot fiyatlarına ilişkin incelemesi sonucunda hangi hususlar tespit edilmiştir?
Cevap: İdarenin yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemleri ve analiz girdileri mevzuata uygun şekilde sorgulanmış; işçilik fiyatları ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin üzerinde, mazot fiyatları ise EPDK tarafından yayımlanan il bazındaki en düşük fiyatın %90’ının üzerinde hesaplanmıştır. Bu durum, diğer analiz girdileri ve fiyatların mevzuata uygunluğunu göstermektedir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının proforma faturalar ve dayanak tespit tutanakları açısından mevzuata uygun olmamasının ihalenin sonucuna etkisi nedir?
Cevap: Bu belgelerin mevzuata uygun düzenlenmemesi, aşırı düşük teklif açıklamasının güvenilirliğini ortadan kaldırmıştır. Dolayısıyla bu teklif mevzuata aykırı bulunmuş, reddedilmiş ve ihalenin yeniden yapılmasına karar verilmiştir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında fiyat analizinde hangi yöntem uygulanmış ve bu yöntem ihale üzerindeki teklif açısından neden önemlidir?
Cevap: İdare yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemleri için sıralı iş kalemi ve analiz girdileri listesi hazırlayarak temel girdilerin cins ve miktarlarını belirlemiştir. Bu yöntemle fiyatlar detaylıca ve kontrollü olarak incelenmiş; işçilik ve mazot gibi temel girdiler mevzuata uygun bulunmuştur. Ancak sadece belge düzenleme usulsüzlükleri nedeniyle teklifin bütünü reddedilmiştir. Bu yöntem, teklif fiyatının gerçekçi ve mevzuata uygun olup olmadığını net şekilde ortaya koymak için önem arz etmiştir.
Detaylı Analiz
İhaledeki uyuşmazlık, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bazı analiz girdilerine ilişkin belgelerin mevzuata uygun şekilde düzenlenip düzenlenmediği hususunda yoğunlaşmaktadır. Özellikle, ekonomik bakımdan en avantajlı teklif olarak belirlenen istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan cam küreciği ve çift kompenant serme yol çizgi boyası girdilerine ilişkin belgelerin geçerliliği tartışma konusu olmuştur. Başvuru sahibi, bu belgelerin düzenlenme tarihlerinin mevzuata aykırı olduğunu belirterek teklifin reddedilmesi talebinde bulunmuştur. Uyuşmazlığın esasını, bu belgelerle açıklama yapan isteklinin verdiği fiyatın doğruluğu ve belgelerle desteklenip desteklenmediği oluşturmaktadır.
İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında, yaklaşık maliyetin yüksek kısmını oluşturan iş kalemleri ve analiz girdileri ayrıntılı olarak belirlenmiş, temel girdiler üzerinden açıklama talep edilmiştir. Yapılan incelemede işçilik fiyatlarının ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin üzerinde, mazot fiyatlarının ise kamu kaynaklarında yer alan fiyatların altında kalmadığı görülmüş; bu kalemlerde bir uyumsuzluk ya da mevzuata aykırılık tespiti yapılmamıştır. Ancak, cam küreciği ve çift kompenant serme yol çizgi boyası girdilerine ilişkin belgelerde sunulan faturalarda, dayanak tutanakların düzenlenme tarihinden sonra belge düzenlenmesi gibi zamanlamaya ilişkin açık bir hata olduğu saptanmıştır.
Uyuşmazlığın kritik unsuru, bu iki analiz girdisine ait proforma faturaların dayanak gösterilen tespit tutanaklarından sonra tarihli olmasıdır. Bu durum, belgelerde ileri sürülen bilgilerin o tarihte gerçekten var olup olmadığının belirlenmesini güçleştirmektedir. Esaslı unsur olarak kabul edilen analiz girdilerinde ortaya çıkan bu sıralama hatası, belgelendirme sistematiğini tamamen zedelemektedir. Çünkü açıklama belgelerinin güvenilirliği yalnızca içeriğiyle değil aynı zamanda belgelendirme sürecinin teknik doğruluğuyla da ilgilidir. Anılan tarih uyumsuzluğu, teklife esas fiyatların dayandırıldığı kaynakların güvenilirliğini ortadan kaldırmakta ve tüm açıklamanın geçerliliğini sorgulatmaktadır.
İhalede pilot ortağın iş deneyiminden ziyade, açıklamasını sunduğu teknik analizlerin dayanak belgeleri esas alınarak değerlendirme yapılmıştır. Bu bağlamda, anılan iş kalemleriyle ilgili olarak yüklenicinin yeterliliğinde yahut geçmiş deneyiminde değil, fiyat açıklamasının yapısal uygunluğunda bir eksiklik tespit edilmiştir. Bu da gösteriyor ki değerlendirme, istekli ortakların geçmiş performansından bağımsız olarak, açıklama belgelerinin kendi iç tutarlılığı ve mevzuatla uyumuna göre şekillenmiştir.
Kamu İhale Kurulu, açıklamada sunulan diğer girdilerin, örneğin işçilik ve mazot fiyatlarının usule uygunluğunu teslim etmiş ancak cam küreciği ve yol çizgi boyası analizlerinde yapılan belge düzenleme sırasına dair hatayı açıklamanın geneline sirayet ettirecek kadar ciddi bir eksiklik olarak görmüştür. Bu yaklaşımıyla Kurul, mevzuata uygun şekilde oluşturulmayan belgelerin tüm teklifi geçersiz kılabileceği yönünde değerlendirme yapmış; neticede ilgili isteklinin teklifi reddedilmiş ve ihalenin yeniden yapılmasına karar verilmiştir. Böylelikle yalnızca fiyat düzeyinin değil, fiyatın belgelendirilme biçiminin de ihale sonucunu doğrudan etkileyen bir unsur olduğuna dikkat çekilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.