KÜNYE
- Toplantı No: 2018/010
- Gündem No: 19
- Karar Tarihi: 21.02.2018
- Karar No: 2018/UY.I-473
- Başvuru Sahibi: Tanmak Yol Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2017/583389
- İhale Adı: İzmit-Kandıra Yolu Yeni Başiskele (Sarıdere) Köprülü Kavşağı ve Bağlantı Yolları
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının teknik ve mevzuata uygunluğu nedeniyle reddedilmemesi gerektiği kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, idarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını reddetmesinin hukuka aykırı olduğunu, özellikle mazot iş kalemi için tevsik edici belge sunma zorunluluğunun bulunmadığını, beton çelik çubuğu iş kalemleri için sunulan satış tutanağının mevzuata uygun olduğunu ve beton harcı iş kaleminde nakliye dahil ifadesi ve mesafe nedeniyle reddedilmenin haksız olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale mevzuatına göre aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemlerine ilişkin fiyat tekliflerinin teknik ve mevzuata uygunluğunu değerlendirmiştir. Mazot iş kaleminde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerinin kullanılması nedeniyle ek belge sunma zorunluluğu bulunmadığı, beton çelik çubuğu iş kalemlerinde sunulan satış tutanağının son veya bir önceki geçici vergi dönemine ait olması gerektiği ve başvuru sahibinin bunu sağladığı, beton harcı iş kaleminde ise nakliye dahil ifadesinin tekliflerde yer aldığı ve analiz formatına uygun olduğu tespit edilmiştir. Ancak beton harcının nakliyesi teknik olarak yaklaşık 2 saat içinde yapılmalı olup, fiyat teklifi alınan firmanın iş yeri ile işin yapılacağı yer arasındaki mesafenin (153-157 km) bu süreyi aşması nedeniyle taze betonun teknik özelliklerinin korunarak naklinin mümkün olmadığı değerlendirilmiştir. İhale mevzuatı, fiyat tekliflerinin işin yapıldığı yerde alınması veya malzemenin sadece fiyat teklifi alınan firmadan temin edilmesi zorunluluğu getirmemekte, malzemenin teknik uygunluğunun ise sözleşmenin uygulanması aşamasında kontrol edilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması istenirken, mazot gibi rayiç bedeli belirlenmiş iş kalemlerinde ek belge sunma zorunluluğu var mıdır?
Cevap: İhale mevzuatı ve uygulamaları çerçevesinde, mazot gibi rayiç bedeli bakanlık veya ilgili resmi kurum tarafından belirlenmiş iş kalemleri için idarece belirlenen rayiç bedel kullanılabilir. Bu durumda isteklinin ayrıca ek belge sunması zorunlu olmayabilir. Ancak idare farklı değerlendirme yapabilir ve açıklamanın yeterliğini somut şartlara göre inceleyebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında, kullanılan satış tutanaklarının dönem ve içerik açısından hangi kriterlere uygun olması gerekir?
Cevap: Satış tutanaklarının aşırı düşük teklif açıklamasının dayanağı olması için genellikle en son veya bir önceki geçici vergi dönemine ait olması gerekir. Bu tutanak içeriğinin ise teklif edilen mal veya hizmetle doğrudan ilgili ve tutarlı olması beklenir. Bu şartlara uygun olmayan tutanaklar açıklama olarak kabul edilmez.
Soru: Tekliflerde yer alan “nakliye dahil” ifadesi, aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye aşamasındaki teknik uygunluğun tartışılmasını ortadan kaldırır mı?
Cevap: “Nakliye dahil” ifadesi, teklif bedeline nakliye giderlerinin de dahil olduğunu gösterir ve açıklama formatına uygunluk sağlar. Ancak teknik açıdan naklin mümkün olup olmadığı, malın özelliklerinin korunup korunmadığı ayrı bir değerlendirme konusudur. Nakliye süresi ve mesafe gibi unsurlar, teknik uygunluk açısından dikkate alınabilir ve teknik gerekçelerle açıklama reddedilebilir.
Soru: İhale mevzuatı, malzemenin temin edildiği yer ile işin yapıldığı yer arasındaki mesafenin aşırı düşük teklif açıklamalarında değerlendirilmesini nasıl düzenler?
Cevap: Mevzuat, fiyat tekliflerinin malzemenin temin edildiği yerle sınırlandırılmasını veya işin yapıldığı yerde fiyat alınmasını zorunlu kılmaz. Ancak uygulamada, malzemenin teknik özelliklerini koruyarak naklinin yapılması gerekliliği nedeniyle, aşırı düşük teklif açıklamalarında mesafenin teknik bir engel oluşturup oluşturmadığı incelenebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının reddi hakkında idari bir değerlendirme ile teknik uygunluğa dayalı değerlendirme arasındaki ayrım nasıl yapılmalıdır?
Cevap: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını reddetmesi genellikle hem mevzuata uygunluk hem de sunulan açıklamanın teknik gerçeklerle tutarlılığına bağlıdır. Mevzuat kurallarına uygun fakat teknik açıdan mümkün olmayan bir teklif açıklaması reddedilebilir. Ancak bu reddin dayanağı somut teknik verilerle desteklenmeli, keyfi veya soyut gerekçelere dayanmamalıdır. Bu alanda yapılan hatalar uygulamada itiraz ve uyuşmazlık konusu olmaktadır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin mazot iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasını desteklemek için ek belge sunması zorunlu mudur?
Cevap: Kurul, mazot iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında ek belge sunulmasının zorunlu olmadığına, çünkü idare tarafından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerinin kullanıldığına karar vermiştir. Bu durumda, mazot için sunulan aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: Beton çelik çubuğu iş kalemi için sunulan satış tutanağının niteliği ve dönemi nasıl olmalıdır ve başvuru sahibinin durumu bu koşullara uygun mudur?
Cevap: Beton çelik çubuğu iş kalemi için aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan satış tutanağının son veya bir önceki geçici vergi dönemine ait olması gerekmektedir. Başvuru sahibinin sunduğu satış tutanağı bu şartları sağladığı için, açıklama mevzuata uygundur ve reddedilmemelidir.
Soru: Beton harcı iş kalemi için “nakliye dahil” ifadesinin tekliflerde yer alması aşırı düşük teklif açıklamasının kabulü için yeterli midir?
Cevap: Tekliflerde “nakliye dahil” ifadesi yer almakta ve analiz formatına uygunluk sağlanmaktadır. Ancak beton harcının teknik özelliklerinin nakil süresince korunabilmesi gerekmekte olup, mesafenin (153-157 km) yaklaşık 2 saatlik teknik süreyi aşması nedeniyle naklin mümkün olmaması, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesini gerektirmiştir.
Soru: Beton harcı iş kalemi için teklifin değerlendirilmemesi yönündeki karara ilişkin karşı oyda hangi gerekçe belirtilmiştir?
Cevap: Karşı oyda, beton harcı iş kaleminde aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu ve bu nedenle teklifin değerlendirmeye alınması gerektiği ifade edilmiştir. Buna göre, nakliye mesafesine dayalı teknik gerekçeyle reddedilmesinin usule uygun olmadığı savunulmuştur.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu olayda, ihale sürecinde tekliflerin aşırı düşük bulunması üzerine yapılan açıklamaların yeterliliği ve teknik olarak kabul edilebilir olup olmadığı tartışılmıştır. Başvuru sahibinin idare tarafından yapılan değerlendirmeye itirazı, özellikle sunulan tevsik edici belgelerin hukuki niteliği ve teklif edilen fiyatların teknik gerekliliklere uygunluğu etrafında şekillenmektedir. Uyuşmazlığın merkezinde, beton harcının nakliyesiyle ilgili mesafe ve süre sorunu yer almakta olup, bu durumun aşırı düşük açıklamasının kabul edilip edilmemesi üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir.
İhale sürecinde üç iş kalemi bakımından farklı değerlendirmeler yapılmıştır. Mazot kalemi için idarenin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerini esas alarak hareket etmesi nedeniyle başvuru sahibinin ek belge sunmaması sorun olarak görülmemiştir. Beton çelik çubuğu kaleminde sunulan satış tutanağı, mevzuatta belirtilen geçici vergi dönemi koşulunu karşıladığı için açıklama yeterli kabul edilmiştir. Ancak beton harcı iş kalemi için yapılan açıklamada, tekliflerdeki “nakliye dahil” ifadesi uygun olmakla birlikte, teknik taşıma süresi dikkate alınarak yapılan değerlendirme açıklamanın reddine neden olmuştur.
Taşımaya konu olan beton harcında, yaklaşık iki saat içinde nakliyenin tamamlanması gerekliliği teknik bir gereklilik olarak ortaya konmuştur. Mesafenin 153-157 km olması nedeniyle taşımanın bu sürede tamamlanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmiş ve betonun taze kalma koşullarının sağlanamayacağı yönünde görüş bildirilmiştir. Bu çerçevede açıklamanın analiz formatına uygun olduğu kabul edilse de, malzemenin teknik özelliklerinin korunamayacağı sonucuna varılmıştır. Böylece teknik uygunluk, açıklamanın esaslı bir unsuru olarak değerlendirilmiş ve açıklamanın bu nedenle reddedilmesi yönünde karar verilmiştir.
Kurul, yapılan değerlendirmede beton harcı dışındaki iş kalemlerine ilişkin açıklamaların hem biçimsel hem de içeriğe ilişkin açıdan yeterli olduğunu, dolayısıyla reddedilmemesi gerektiğini belirtmiştir. Ancak beton harcıyla ilgili açıklamada, mesafe ve süre faktörleri nedeniyle nakliyenin teknik kriterleri sağlayamayacağını söyleyerek bu kısmın uygun bulunmadığını oy çokluğuyla karara bağlamıştır. Fakat karşı oyda, tekliflerde yer alan ifadenin analiz formatına uygun olduğu ve taşıma mesafesinin bu aşamada dikkate alınmaması gerektiği yönünde bir değerlendirme yapılmış; dolayısıyla teklifin reddine değil, kabulüne karar verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak Kurul; mazot ve beton çelik çubuğu iş kalemleri bakımından açıklamaların kabul edilebilir olduğuna, beton harcı kalemi açısından ise teknik taşıma süresinin aşıldığı gerekçesiyle açıklamanın reddedilmesinin yerinde olduğuna hükmetmiştir. Ancak çoğunluk kararına katılmayan kurul üyesi teknik taşıma şartlarının bu aşamada değerlendirilmesinin mevzuata uygun olmadığını savunarak, teklif sahibi firmanın değerlendirmeye alınması gerektiğini belirtmiştir. Bu farklı değerlendirmeler, özellikle teknik gerekçelere dayalı ret kararlarının sınırlarını ortaya koyması bakımından dikkat çekicidir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.