KÜNYE
- Toplantı No: 2017/004
- Gündem No: 34
- Karar Tarihi: 18.01.2017
- Karar No: 2017/UY.II-293
- Başvuru Sahibi: Enam Mad. Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Elazığ Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2016/422971
- İhale Adı: Bosna Hersek Bulvarı Cahit Dalokay Kavşağında Köprülü Alt Geçit Yapımı İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının baştan sona yeniden incelenemeyeceği kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun şekilde incelenmediğini, teklifin bazı giderleri içermediğini iddia ederek itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.10, 45.1.13 ve 45.1.14 maddeleri kapsamında ihale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklamalarını değerlendirme ve sonuçlandırma yetkisi olduğu, Kurumun ise ihale komisyonunun yerine geçip işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, aşırı düşük teklif sorgulamasında KİK payı, karar pulu, damga vergisi, teminat mektubu masrafları, sigorta masrafları, SGK giderleri ve stopaj kalemlerinin incelenmediği, ancak bunların sorgulama kapsamına alınmasının zorunlu olmadığı anlaşılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, aşırı düşük teklif sorgulamasını yapmış ve başvuru sahibinin iddialarını reddetmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasının baştan sona yeniden incelenmesi talebi hangi durumlarda mümkün olmamaktadır?
Cevap: Kamu İhale mevzuatına göre, aşırı düşük teklif açıklamalarını değerlendirme ve sonuçlandırma yetkisi ihale komisyonundadır. Kamu İhale Kurulu veya diğer denetim mercileri, ihale komisyonunun yerine geçip işlemi baştan sona yeniden inceleme yetkisine genellikle sahip değildir. Dolayısıyla, idare veya denetim organlarının doğrudan kapsamlı tekrar inceleme talepleri, yetki sınırları içinde olmadığı için reddedilebilmektedir. Ancak mevzuata aykırılık tespiti varsa, Kurulun müdahale alanı oluşabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında hangi gider kalemlerinin değerlendirilmesi zorunlu olmayabilir?
Cevap: İhale komisyonları aşırı düşük teklif sorgulaması yaparken tüm gider kalemlerini detaylıca incelemek zorunda değildir. Özellikle KİK payı, karar pulu, damga vergisi, teminat mektubu masrafları, sigorta masrafları, SGK giderleri ve stopaj gibi bazı maliyetlerin sorgulama kapsamına dahil edilmesi zorunlu görülmemektedir. Bu nedenle, bu kalemlere ilişkin iddialar, aşırı düşük teklif açıklamasının iptal edilmesini gerektirecek kadar önemli ve kapsamlı bir inceleme sebebi oluşturmayabilir.
Soru: İhale komisyonları aşırı düşük teklif açıklamalarını değerlendirirken hangi sınırlar içinde hareket etmelidir?
Cevap: İhale komisyonları, aşırı düşük teklif açıklamalarını değerlendirirken mevzuatta belirlenen çerçeveye uygun hareket etmeli, teklifin gerçekçi ve maliyetlerle uyumlu olup olmadığını makul ölçüde tespit edecek şekilde açıklamaların yeterliliğini ve doğruluğunu sınamalıdır. Ancak komisyonun, teklifin tamamını veya bütün unsurlarını baştan sona yeniden analiz etme ve kapsamlı bir yeniden inceleme yapma yetkisi bulunmamaktadır. Bu sınır, komisyon işleminin değerlendirilmesinde önemli bir ölçüttür.
Soru: Kamu İhale Kurulu, aşırı düşük teklif sorgulaması konusunda idare kararına müdahalede nasıl bir yetki kullanır?
Cevap: Kamu İhale Kurulu, idarenin aşırı düşük teklif sorgulaması sürecinde mevzuata uygun davranıp davranmadığını denetler; ancak ihale komisyonunun takdir yetkisine doğrudan müdahale edip işlemi baştan sona yeniden inceleme yetkisine sahip değildir. Kurulun değerlendirmesi esas olarak idari işlemin uygunluk denetimiyle sınırlıdır; bu nedenle Kurul, yeni bir değerlendirme yerine idarenin kararına bağlı kalma eğilimindedir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında değerlendirilmeyen bazı gider kalemleri, teklifin reddi veya elenmesi için yeterli delil teşkil eder mi?
Cevap: Genel uygulamada, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında standart olarak değerlendirilmeyen gider kalemlerinde eksiklik tespit edilmesi, teklifin doğrudan reddi için tek başına yeterli görülmeyebilir. İdare ve ihale komisyonları, teklifin genel ekonomik gerçekleri ve maliyet yapısını dikkate alarak karar verir; bazı küçük gider kalemlerinin sorgulama kapsamında olmaması, teklifin hukuka aykırı olduğu anlamına gelmeyebilir. Bu nedenle, gider kalemlerinin sorgulama dışı bırakılması mevzuata aykırılık oluşturmaz.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden ve kapsamlı şekilde incelenmesi talebi neden reddedilmiştir?
Cevap: İhale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklamalarını değerlendirme ve sonuçlandırma yetkisi kanun ve genel tebliğlerle açıkça belirlenmiş olup, Kamu İhale Kurulu’nun bu yetkinin yerine geçerek işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisi yoktur. Bu nedenle başvuru sahibinin talebi, yetki sınırları nedeniyle reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin, teklifin bazı giderleri içermediği iddiası aşırı düşük teklif sorgulamasında neden değerlendirilmeye alınmamıştır?
Cevap: İhale komisyonunun aşırı düşük teklif sorgulamasında KİK payı, karar pulu, damga vergisi, teminat mektubu masrafları, sigorta masrafları, SGK giderleri ve stopaj gibi bazı gider kalemlerini incelemek zorunluluğu bulunmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, bu kalemlerde eksiklik olduğu yönündeki iddia sorgulama kapsamına alınmamıştır.
Soru: İhale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklaması sırasında kapsamlı olarak hangi unsurları inceleme yetkisi vardır?
Cevap: İhale komisyonu, aşırı düşük teklif açıklamasını Kamu İhale Genel Tebliği çerçevesinde açıklamaların yeterliliğini, doğruluğunu ve teklifin gerçek maliyetlerle ilişkilendirilmesini değerlendirecek şekilde sınırlandırılmış yetkiye sahiptir; işlemi baştan sona ve tüm unsurlarıyla yeniden inceleme gibi bir geniş yetkisi yoktur.
Soru: Kamu İhale Kurulu, aşırı düşük teklif incelemesinde nasıl bir yöntem izlemektedir?
Cevap: Kurul, ihale komisyonunun takdir ve değerlendirmesine müdahale ederek süreci baştan sona yeniden incelememekte, sadece idarenin işleminin mevzuat ve usul kurallarına uygunluğunu denetlemektedir. Bu nedenle doğrudan yeni bir inceleme ve değerlendirme yapmayarak, ihale komisyonunun kararını esas almaktadır.
Detaylı Analiz
Başvuru konusu uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak değerlendirilip değerlendirilmediğine ilişkindir. Başvuru sahibi, açıklamada bazı maliyet unsurlarının bulunmadığını, bu nedenle açıklamanın eksik olduğunu ve teklifin kabul edilmemesi gerektiğini ileri sürmüştür. Bu gerekçeyle, açıklamanın baştan sona yeniden ve kapsamlı şekilde incelenmesini talep etmiştir. Bu talebe karşılık, idare mevcut açıklamayı yeterli bulmuş ve başvuruyu reddetmiştir.
İhale sürecine konu olan temel tartışma, açıklamada bazı gider kalemlerinin yer alıp almadığıdır. Başvuru sahibi, teklifin önemli maliyet unsurlarını içermediğini belirtirken, idare bu giderlerin değerlendirme kapsamında bulunmadığını belirtmiştir. İdari değerlendirme sonucunda dikkate alınmadığı anlaşılan kalemler arasında KİK payı, karar pulu, damga vergisi, teminat mektubu masrafları, sigorta masrafları, SGK giderleri ve stopaj gibi unsurlar yer almaktadır. Kurul, yapılan incelemede bu kalemlerin sorgulama kapsamına dahil edilmesinin zorunlu olmadığını tespit etmiştir.
Uyuşmazlıkta, bu maddi unsurların açıklamada bulunmaması Kurul tarafından esaslı bir eksiklik olarak nitelendirilmemiştir. Kurum, ihale komisyonunun açıklamayı hangi unsurlar çerçevesinde incelediğini ve belirli kalemlerin kapsam dışında tutulmasının teklifin değerlendirilmesini etkileyip etkilemeyeceğini göz önünde bulundurmuştur. Sonuç olarak, dokümantasyonun mevzuatta öngörülen kapsam dahilinde yeterli bulunduğu ve bu çerçevede belirli giderlerin değerlendirme dışında bırakılmasının açıklamanın tamamını geçersiz hale getirmeyeceği yönünde bir sonuca ulaşılmıştır.
İnceleme kapsamında ihale sürecindeki tarafların iş deneyimleri, ortaklık yapısı ya da yüklenici sıfatları bakımından herhangi bir değerlendirmeye yer verilmemiştir.
Sonuç itibarıyla, Kamu İhale Kurulu, ihale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklamasını değerlendirme yetkisinin kendi görev alanıyla sınırlandığını belirterek, başvuru sahibinin “tüm açıklamanın yeniden ve kapsamlı incelenmesi” yönündeki talebini reddetmiştir. Kurul, kendisinin ihale komisyonu yerine geçerek teklifin tüm unsurlarını baştan sona yeniden değerlendirme yetkisine sahip olmadığını vurgulamış, ayrıca başvuru sahibinin belirttiği gider kalemlerinin açıklamada yer almamasının da teklifin uygun olmadığı anlamına gelmeyeceğine karar vermiştir. Bu çerçevede, başvuru sahibinin tüm iddiaları reddedilerek işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.