KÜNYE
- Toplantı No: 2017/009
- Gündem No: 40
- Karar Tarihi: 15.02.2017
- Karar No: 2017/UY.III-574
- Başvuru Sahibi: İmta Proje İnş. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: DSİ 4. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/435191
- İhale Adı: Aksaray Gülağaç Demirci Kasabası Taşkın Koruma İnşaatı
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında hesaplama hatası nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının çeşitli yönlerden mevzuata aykırı olduğunu, özellikle analiz girdilerinin miktar ve birim fiyatlarının idarece verilen ve yayımlanmış rayiçlere aykırı değiştirildiğini, işçilik tutarlarının asgari ücret dikkate alınmadan hesaplandığını, makine ve ekipman giderlerinin analiz dışında bırakıldığını, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin uygun olmadığını, nakliye hesaplamalarının mevzuata aykırı yapıldığını, analizlerin teknik şartnameye uygun olmadığını ve açıklama istenmeyen girdilerde işçilik girdilerinin bulunduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını idarece verilen analiz formatına ve miktarlarına uygun şekilde sunduğunu, işçilik giderlerinin ihale tarihindeki saatlik asgari ücret olan 7,32 TL’nin altında olmadığını, makine ve ekipmanlar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2016 yılı rayiçlerinin kullanıldığını, nakliye hesaplamalarının idarece verilen formüllere uygun yapıldığını, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olmadığını ancak açıklama istenilmeyen analiz girdileri için bedel öngörülmesinin yeterli olduğunu tespit etmiştir. Analizlerde yapılan hesaplama hatalarının ihale komisyonunca re’sen düzeltileceği ve düzeltilmiş analiz fiyatının teklif fiyatının üzerinde olması durumunda teklifin reddedileceği hükmü uyarınca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bir iş kalemi için analiz fiyatı ile teklif fiyatı arasında 0,01 TL fark olduğu ve düzeltilmiş analiz fiyatının teklif fiyatının üzerinde kaldığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında idarece verilen format ve miktarların değiştirilmesi ihale sürecinde nasıl değerlendirilir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasında, analizler idarece belirlenen format ve miktarlara uygun olarak yapılmalıdır. İdarece yayımlanan standart rayiçlere ve analiz formatına aykırı değişiklikler yapılması durumunda açıklama reddedilebilir ya da inceleme dışı bırakılabilir. Kullanılan analizlerin idare tarafından belirlenen esaslarla tutarlı olması, hem şeffaflık hem de denetim açısından önem taşır.
Soru: Aşırı düşük teklif incelemesinde işçilik ve makine giderlerinin hesaplanmasında hangi temel kriterlere dikkat edilmelidir?
Cevap: İşçilik giderleri ihale tarihindeki geçerli asgari ücretin altında hesaplanmamalıdır; aksi halde gerçekçi olmayan düşük maliyet iddiası ortaya çıkar. Makine ve ekipman giderlerinde ise, kamu idareleri tarafından yayımlanan güncel rayiçlerin esas alınması gerekir. Bu kriterlere uyulduğunda, teklifin gerçekçi olup olmadığına ilişkin daha sağlıklı değerlendirme yapılabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında hesaplama hataları tespit edildiğinde, bu hataların etkisi nasıl belirlenir ve ne gibi yöntemler uygulanır?
Cevap: İhale komisyonu veya inceleme kurulu, hesaplama hatalarını tespit ettiğinde, hataları re’sen düzelterek düzeltilmiş analiz fiyatını hesaplar. Düzeltilmiş fiyat teklif fiyatını aşarsa, teklif reddedilir. Bu yöntem, tekliflerin ekonomik fizibilitesinin sağlıklı değerlendirilmesi için uygulanır ve hatalı hesaplamaların teklifin lehine kullanılmasının önüne geçer.
Soru: Açıklama istenmeyen analiz girdileri kapsamında yapılan değerlendirmelerde hangi ölçüler dikkate alınır?
Cevap: Açıklama istenilmeyen analiz girdileri için sadece ilgili kaleme yönelik makul bir bedel öngörülmesi yeterli bulunur. Bu girdilere ilişkin detaylı analiz ya da belgeler zorunlu olmayabilir. Bu durum, aşırı düşük teklif açıklamasında taleplerin kapsamını daraltmak ve süreci hızlandırmak için uygulanabilir.
Soru: Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri aşırı düşük teklif açıklamasında kullanıldığında hangi koşullar önemlidir?
Cevap: Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olarak alınması gerekir; aksi halde bu teklifler geçersiz sayılabilir. Ancak bu tür fiyat tekliflerinin örtülü veya usulsüz olması durumunda, idare tarafından bu bilgiler açıklama istenilmeyen girdiler kapsamında değerlendirilebileceği gibi, genel olarak bu tekliflerin uygunluğu ihale komisyonu tarafından dikkatle incelenmelidir. Yanlış veya uygunsuz kullanımı teklifin reddine yol açabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında hesaplama hatası yapılması durumunda ihale komisyonunun nasıl bir işlem yapması gerekir?
Cevap: İhale komisyonu, aşırı düşük teklif açıklamasında tespit ettiği hesaplama hatalarını re’sen düzeltir. Düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatının üzerinde kalıyorsa, bu durumda teklifin reddi gerekir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan işçilik giderlerinin ihale tarihindeki saatlik asgari ücretin altında olması halinde ne olur?
Cevap: Bu vakada işçilik giderlerinin ihale tarihindeki saatlik asgari ücretin altında olmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla işçilik giderlerinin asgari ücretin altında olması nedeniyle bir olumsuzluk oluşmamıştır ve bu iddia reddedilmiştir.
Soru: Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuata aykırı olduğunun tespiti halinde Kurul’un değerlendirmesi nasıl olmuştur?
Cevap: Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olmaması tespit edilmiştir ancak bu tespit, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinde bedel öngörülmesi nedeniyle teklifin reddi için yeterli bulunmamıştır.
Soru: Nakliye hesaplamalarının idarece verilen formüllere uygun olmaması halinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin durumu nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Nakliye hesaplamalarının idarece verilen formüllere uygun yapıldığı Kurul tarafından tespit edilmiştir. Bu nedenle nakliye hesaplamalarına ilişkin herhangi bir olumsuzluk söz konusu olmamıştır.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin uyuşmazlık, üzerine ihale bırakılmış olan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında yaptığı hesaplama hatası nedeniyle odaklanmaktadır. Başvuru sahibi, söz konusu isteklinin teklif açıklamalarında çeşitli yönlerden mevzuata aykırılıklar bulunduğunu ileri sürmüş; özellikle analizlerde yer alan fiyatların, işçilik ve nakliyeye ilişkin hesaplamaların, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ve teknik şartnamede açıklama istenmeyen girdilerdeki bedel öngörülerinin belirlenen kuralların dışında olduğunu iddia etmiştir. Kurulun yaptığı değerlendirmede ise, asıl uyuşmazlığın isteklinin sunduğu analizlerdeki hesaplama hatasının, teklif fiyatını aşan bir düzeltilmiş analiz fiyatı sonucunu doğurması olduğu anlaşılmaktadır.
İhale üzerinde bırakılan istekli, aşırı düşük teklif açıklamasını idarece belirlenmiş analiz formatına ve miktarlarına uygun olarak sunmuştur. İşçilik giderlerinin, ihale tarihindeki saatlik asgari ücretin altına düşmediği tespit edilmiş; makine ve ekipman fiyatları bakımından kamu otoritesi tarafından yayımlanmış rayiçlerin kullanıldığı görülmüştür. Ayrıca nakliye giderleri idarece verilmiş formüllere uygun biçimde açıklanmıştır. Tüm bu tespitler, belirli gider kalemlerinin mevzuata uygun şekilde değerlendirildiğini göstermekte olsa da, analizlerde yer alan hesaplama hatası bu uyumluluğun ötesinde bir sonuç doğurmuştur. Hesaplama hatası nedeniyle, ilgili kalemde analiz çıktısının teklif fiyatını 0,01 TL oranında aşması, teklifin geçersizliğine neden olmuştur.
Açıklamalarda yer alan unsurlardan bazıları, Kurulun esaslı değerlendirme kapsamına alınmıştır. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olmaması tespit edilmişse de, bunların açıklama istenmeyen girdilere ilişkin olduğu dikkate alınarak, bu durum teklifin reddi açısından belirleyici görülmemiştir. Bu çerçevede Kurul, yalnızca analizlerde yapılan hesaplama hatasına ilişkin sonucu esas almış ve bu hatayı teklifin geçerliliği bakımından belirleyici nitelikte değerlendirmiştir.
Kurulun yaklaşımında, analizde tespit edilen hesaplama hatasının teklifin bütünlüğünü etkilemeyecek küçük bir fark doğurmuş olmasına rağmen, bu farkın dahi teklifin reddine yol açacak nitelikte olduğuna kanaat getirilmiştir. Özellikle iş kaleminin analiz fiyatının, teklif edilen fiyatı aşması, bu teklifin ekonomik anlamda karşılanabilir olmadığı sonucuna bağlanmıştır. Diğer tüm unsurların uygunluğu, bu temel hatanın doğurduğu sonucu değiştirmemiştir.
Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi, analizlerdeki hesaplama hatasının doğurduğu fark nedeniyle reddedilmiş, Kurul ihale işlemlerinin mevzuata uygun biçimde yeniden gerçekleştirilmesine karar vermiştir. Bu karar, teklif değerlendirmesinde küçük görülebilecek farkların dahi ihale hukuku bakımından ciddi sonuçlar yaratabildiğini ortaya koymaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.