KÜNYE
- Toplantı No: 2020/047
- Gündem No: 30
- Karar Tarihi: 21.10.2020
- Karar No: 2020/UY.I-1702
- Başvuru Sahibi: Seydaloğlu Yapı Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Altek Müh. Hizm. Mak. Otom. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı İSU Genel Müdürlüğü
- İKN: 2020/196492
- İhale Adı: Kocaeli İli Gebze İlçesi İçme Suyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu Hatlarının Onarım ve Yenileme İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarında analiz formatlarındaki hatalar tespit edilmesine rağmen, geçici teminat ve teklif geçerlik süresi uzatılmadığı için itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasında istenen iş kalemlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun belirlenmediğini, analiz formatlarının işin yapım tekniği ve birim fiyat tarifleriyle uyumsuz olduğunu, bazı girdilerin resmi rayiçlerinin olmadığını ve analizlerde hatalar bulunduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İncelemede; kazı ve moloz nakli girdisinde yoğunluk katsayısının hem mükerrer hem de teknik olarak fazla verilmesi nedeniyle nakliye girdisinin fazla hesaplandığı, birim fiyat tarifine göre makine girdisinin olması gereken iş kaleminde makine girdisinin analizde yer almadığı, bazı analizlerde kapasitesi daha düşük vinç kullanılması mümkün olsa da makine seçiminin idarenin takdirinde olduğu, analizlerdeki bazı değerlerin diğer ihalelerle karşılaştırılarak afaki olduğu iddiasının yerinde olmadığı, bazı analiz girdilerinin hem açıklama istenen hem istenmeyen listelerde yer almasının açıklamayı zorlaştırdığı tespit edilmiştir. Yaklaşık maliyet itirazının ise süresinde yapılmadığı belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında analiz formatlarında tespit edilen hatalar veya eksiklikler teklifin değerlendirme dışı bırakılması için tek başına yeterli midir?
Cevap: Analiz formatlarında hatalar veya eksiklikler tespit edilmesi halinde idari merciler bu eksiklikleri dikkate almakla birlikte, teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararında diğer unsurlar da etkili olabilir. Özellikle diğer aşırı düşük teklif sahiplerinin geçici teminat ve teklif geçerlik süresini uzatmamış olmaları halinde, hatalar tek başına değerlendirme dışı bırakmayı gerektirmeyebilir. Bu nedenle, analiz formatındaki hatalar teklifin doğrudan elenmesi için otomatik ve mutlak bir sebep sayılmayabilir.
Soru: İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması için belirlenen iş kalemlerinin uygunluğuna ilişkin itirazların süresi ve zamanı neden önemlidir?
Cevap: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılacak iş kalemlerini belirleme yetkisi bulunmakla birlikte, bu belirlemeye itirazların süresi içinde yapılması gerekir. Süre geçtikten sonra yapılan iş kalemi seçimlerine itirazlar değerlendirme dışı bırakılır. Böylece, ihalede süreler kritik önem taşır ve ilgililerin itirazlarını zamanında yapmaları gerekir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında resmi rayiç bulunmayan girdilere ilişkin açıklamalar nasıl yapılabilir ve bu durum iddia edilen eksiklik sayılır mı?
Cevap: Resmi rayiç olmaması tek başına açıklamanın eksik sayılması anlamına gelmez. Kamu İhale Genel Tebliği’nde resmi rayiç bulunmayan girdiler için alternatif yöntemlerle açıklama yapılabileceği öngörülmüştür. Dolayısıyla, resmi rayiç olmaması bu açıklamaların reddi veya teklifin elenmesi için yeterli bir neden olmayabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif analizlerinde kullanılan makine ve ekipman seçimleri hangi ölçütlere göre değerlendirilir ve bu seçimlerin doğruluğunu kim belirler?
Cevap: Makine ve ekipman seçimleri teknik gereklilikler ve işin niteliği göz önünde bulundurularak idarenin takdirinde sayılır. İdarenin uygun gördüğü makine kapasitesi veya türü, teknik şartnamelerde belirtilen standartlara uygun olduğu sürece geçerli kabul edilir. Analizlerde farklı makine tercihleri olması halinde bu durum idari takdir kapsamında değerlendirilir.
Soru: Aşırı düşük tekliflere itirazlarda, başvurunun süresi geçtikten sonra yapıldığı tespit edilirse nasıl bir sonuç ortaya çıkar?
Cevap: İtirazların belirlenen yasal süreler içinde yapılması zorunludur. Süresi geçtiği tespit edilen başvurular kabul edilmez ve reddedilir. Bu nedenle, başvurucuların itirazlarını süresinde ve mevzuata uygun biçimde yapmaları uygulamada çok kritik bir husustur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki analiz formatlarında tespit edilen yoğunluk katsayısı fazlalığı ve makine girdisinin eksikliği iddiaları sonucunda Kamu İhale Kurulu nasıl bir karar vermiştir?
Cevap: Kurul, bu iddiaları yerinde bularak analiz formatlarındaki hata ve eksikliklerin varlığını kabul etmiştir.
Soru: Aşırı düşük teklif sahibinin geçici teminat ve teklif geçerlik süresini uzatmaması, başvuru sahibinin şikayetinin sonucunu nasıl etkilemiştir?
Cevap: Diğer aşırı düşük teklif sahiplerinin geçici teminat ve teklif geçerlik süresini uzatmaması nedeniyle başvuru sahibinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmış, bu yüzden Kurul düzeltici işlem yapmayı gerekli görmemiştir ve itirazen şikayet reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında istenen iş kalemlerinin belirlenmesine ilişkin itirazı neden reddedilmiştir?
Cevap: Bu itiraz, idarece belirlenen iş kalemlerine yönelik şikayetin ihalede belirlenen süreden sonra yapılması sebebiyle süresinde olmadığı için reddedilmiştir.
Soru: Resmi rayiç bulunmayan girdilerle ilgili yapılan iddia hakkında Kurul hangi değerlendirmeyi yapmıştır?
Cevap: Kurul, resmi rayiç bulunmayan girdilerin kamu ihale genel tebliğinde belirtilen diğer yöntemlerle açıklanabileceğini, dolayısıyla bu iddianın yerinde olmadığını tespit etmiştir.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin bu başvuruda, şikâyet sahibi firmanın temel itirazı analiz formatlarında yer alan teknik hatalar ve çelişkiler üzerinde toplanmaktadır. Özellikle yoğunluk katsayısı bakımından gereğinden fazla değer kullanıldığı, bazı iş kalemlerinde makine girdilerine yer verilmediği ve açıklama istenen iş kalemlerinin belirlenmesine yönelik eleştiriler dile getirilmiştir. Uyuşmazlık noktası, bu tür analizsel hataların teknik uygunluğun ötesinde teklifin geçerliliğini etkileyip etkilemediği ve idarece değerlendirme dışı bırakma veya düzeltici işlemi gerektirip gerektirmediği etrafında şekillenmiştir.
Açıklamalara konu analizlerde kimi iş kalemlerinde nakliye hesabında mükerrer ya da teknik olarak aşırı yoğunluk katsayısı kullanıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, birim fiyat tariflerinde açıkça yer alan makine kullanımına karşın, açıklama dosyasında söz konusu makine girdisinin bulunmadığına dikkat çekilmiştir. Bunun yanında resmî rayici bulunmayan bazı girdilere ilişkin açıklamalarda da eleştiri getirilmişse de, bu husus Kurul tarafından önemsiz görülmüş; ilgili girdilerle ilgili alternatif açıklama yöntemlerinin kullanılabileceği belirtilmiştir. Öte yandan, analizlerde yer alan bazı makine türlerinin teknik ihtiyaçtan bağımsız olarak daha düşük kapasiteli alternatiflerle yapılabileceği iddiası, idarenin takdirine bağlı bir alan kapsamında değerlendirilmiş ve bu açıdan başvuru yerinde görülmemiştir.
Esaslı unsur kavramı bağlamında, açıklamalarda yer alan yoğunluk katsayısındaki çifte kullanım veya aşırı değerler ile eksik makine girdisi gibi teknik hatalar belirli ölçüde esaslı kabul edilmiş, zira bunlar teklifin fiyat oluşumunu doğrudan etkileyen unsurlar arasında sayılmıştır. Aynı şekilde, açıklama istenip istenmediği hususunda çelişki bulunan iş kalemlerinin listelerde birlikte yer almasının teklif sahibinin açıklama sunmasını zorlaştırdığı ve şeffaflık yönünden sınırlayıcı etki doğurduğu vurgulanmıştır. Bu nedenle, bazı analiz hataları Kurul nezdinde ihmal edilebilir bir dikkatsizlik düzeyinin ötesine geçmiş ve tespit edilen eksiklikler esaslı görülmüştür.
Ancak başvurucunun teklifi değerlendirme dışı kalmış olup, bunun nedeni analizlerdeki hatalardan ziyade geçici teminatın ve teklif geçerlik süresinin uzatılmamasıdır. Dolayısıyla, teknik açıklamadaki eksiklikler, teklife yönelik bağımsız bir değerlendirme sonucunu doğurmamış; pilot ortak veya diğer ortaklara ait iş deneyimi yönünden ayrıca bir yeterlilik tartışılmadan teklif süresi ve teminat yükümlülüğünün yerine getirilmemesi esas sonucu belirlemiştir.
Kamu İhale Kurulu, nihai değerlendirmesinde analizlerde yer alan kimi eksikliklerin ve çelişkilerin varlığını tespit edip başvurucunun iddialarını bu yönüyle haklı bulmakla birlikte, değerlendirme dışı kalma nedeninin şekli koşulların ihlali olduğunu tespit etmiş ve bu nedenle düzeltici işlem yapılmasını uygun görmemiştir. Böylece, Kurul hem teknik açıklamalardaki sorunları kayıt altına almış hem de süre ve teminat gibi şekli gerekliliklerin yerine getirilmemesinin ihalenin esas akışını belirlediğini vurgulamıştır. Sonuç olarak, başvuru reddedilmiştir ancak karar analitik hataların ilerideki benzer uyuşmazlıklarda dikkate alınabileceğini de ima etmektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.