KÜNYE
- Toplantı No: 2017/018
- Gündem No: 28
- Karar Tarihi: 12.04.2017
- Karar No: 2017/UY.II-1047
- Başvuru Sahibi: MSM Altyapı İnşaat Enerji Petr. Mad. Nak. Gıda San. Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/176358
- İhale Adı: (Çorum-Sungurlu) Ayr-Cemilbey-Ortaköy İlyolu Km: 0+000-22+077 Arası Yol Yapım İşleri
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında analiz sunulmaması ve eksik tevsik nedeniyle teklifin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğunu, özellikle nakliye formüllerinin kullanılmaması, analizlerin eksik hazırlanması, taşıma mesafelerinin belgelendirilmemesi ve üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin usulüne uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yaklaşık maliyeti 42.688.024,90 TL olup, açıklama istenilen iş kalemleri yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturmaktadır. İdarece, aşırı düşük teklif açıklaması için iş kalemlerine ait analiz formatları hazırlanmış ve tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olan analiz girdileri ile kümülatif toplamı %15’i aşan girdiler belirlenmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından KGM/16.122/K-1-Ö, KGM/16.132/K-Ö, KGM/2200-Ö, KGM/2202-Ö ve KGM/2204-Ö poz numaralı iş kalemleri için analiz formatına uygun analizler sunulmuş, ancak KGM/6100/3-1-Ö, KGM/6100/3-Ö ve KGM/17/MTD poz numaralı iş kalemleri için analiz sunulmamış, bu kalemler için sadece üçüncü kişilerden fiyat teklifleri alınmıştır. Bu durum, idarece belirlenen analiz formatına uygunluk şartına aykırıdır. Ayrıca, çimento nakli analiz girdisi için ayrı birim fiyat öngörülmediği ve sadece dökme çimentonun zati bedeli için fiyat teklifinin sunulduğu tespit edilmiştir. Nakliye formülleri kullanılarak yapılan hesaplamalar bazı analizlerde mevcut olmakla birlikte, analiz sunulmayan iş kalemleri için tevsik yapılmamıştır. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri mevzuat koşullarına uygun olarak sunulmuş ancak meslek mensubu tarafından düzenlenen maliyet/satış tutanaklarının talep edilmesini gerektirecek somut bir tereddüt bulunmamaktadır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında idarece belirlenen analiz formatına uygun analiz sunulmaması durumunda teklifin değerlendirilmesi nasıl olmalıdır?
Cevap: İdarece aşırı düşük teklif açıklamasında belirlenen analiz formatına uygun olarak tüm iş kalemlerine ilişkin analizlerin sunulması beklenir. Analiz sunulmayan iş kalemleri için sadece üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması bu şartı karşılamaz ve teklif bu nedenle değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Yaklaşık maliyetin önemli bir kısmını oluşturan iş kalemleri için aşırı düşük teklif analizlerinin eksik veya yetersiz sunulması teklifin geçerliliğini nasıl etkiler?
Cevap: Yaklaşık maliyetin büyük bir bölümünü kapsayan iş kalemlerine ilişkin analizlerin eksik ya da mevzuata uygun olmayan şekilde sunulması, teklifin genel tutarlılığını olumsuz etkiler ve bu durum teklifin reddine yol açabilir.
Soru: İhale sürecinde nakliye giderlerinin aşırı düşük teklif açıklamasında hangi şekilde belgelenmesi beklenir?
Cevap: Nakliye giderleri için ayrı birim fiyatlar ve mesafeye dayalı hesaplamaları içeren analizlerin sunulması gerekir. Sadece malzemenin zati bedelinin belirtilmesi veya nakliye formüllerinin kullanılmaması yeterli kabul edilmez.
Soru: Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamasında her zaman yeterli delil olarak kabul edilip edilmediği konusu nasıl değerlendirilir?
Cevap: Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri usulüne uygun sunulduğu sürece değerlendirmede dikkate alınabilir ancak eksik veya analiz formatına uymayan açıklamaların tamamlayıcısı olarak tek başına yeterli bulunmaz.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında meslek mensubu tarafından düzenlenen maliyet veya satış tutanaklarının talep edilmesi her durumda zorunlu mudur?
Cevap: Meslek mensubu tarafından düzenlenen tutanakların talep edilmesi ancak somut tereddütlerin bulunması halinde gereklidir. Somut bir şüphe ya da eksiklik yoksa talep edilmesine gerek olmayabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bazı iş kalemleri için analiz formatına uygun analiz sunulmaması ve sadece üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleriyle açıklama yapılması ihale mevzuatına uygun mudur?
Cevap: Hayır, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından analiz sunulmayan iş kalemleri için yalnızca üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması, idarece belirlenen analiz formatına ve mevzuata aykırıdır. Bu nedenle teklif reddedilmiştir.
Soru: İhale konusu işin yaklaşık maliyetinin %80’ini oluşturan iş kalemlerinde analiz sunulmaması teklif değerlendirmesini nasıl etkilemiştir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemleri için analizlerin idarece belirlenen formata uygun olarak sunulması zorunludur. Bu kalemlerde analizlerin sunulmaması nedeniyle teklifler mevzuata aykırı bulunmuş ve teklif reddedilmiştir.
Soru: İsteklinin çimento nakli iş kalemi için ayrı birim fiyat göstermemesi ve sadece dökme çimento zati bedeliyle açıklama yapması ihale sürecinde nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Çimento nakli için ayrı birim fiyat öngörülmediği ve sadece dökme çimento zati bedeli üzerinden fiyat teklifi sunulduğu tespit edilmiş, bu eksiklik mevzuata aykırı kabul edilmiştir. Böylece teklifin geçerliliği olumsuz etkilenmiştir.
Soru: Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin usulüne uygun sunulması ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin eksiklikleri gidermekte yeterli olmuş mudur?
Cevap: Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri usulüne uygun şekilde sunulmuş olsa da, analiz sunulmayan iş kalemlerinde sadece bunların bulunması yeterli kabul edilmemiştir. İdarece istenen analiz formatının sağlanmaması sebebiyle teklif reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İncelemeye konu olayda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde bazı iş kalemlerine ilişkin idarece belirlenen analiz formatına uygun belgeler sunmadığı, bunun yerine yalnızca üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayalı açıklama yaptığı görülmektedir. Başvuru sahibi bu durumun mevzuata aykırı olduğunu, açıklamaların yetersiz kaldığını, taşıma mesafelerinin belgelenmediğini ve nakliye giderlerine yönelik analizlerde ciddi eksiklikler bulunduğunu ileri sürerek ihalenin sağlıklı bir şekilde sonuçlanmadığı iddiasında bulunmuştur.
Tartışmanın merkezinde, idarenin belirlediği analiz formatına uygun şekilde açıklama yapılmasının zorunlu tutulduğu iş kalemlerine yönelik sunum eksiklikleri yer almaktadır. Her ne kadar ihale üzerinde bırakılan istekli, bazı kalemler için analizlerini usule uygun olarak hazırlamış olsa da, yaklaşık maliyetin önemli bir bölümünü teşkil eden bazı iş kalemleri için yalnızca fiyat teklifleri sunmuş ve bu kalemlerde analiz düzenlememiştir. Özellikle KGM/6100/3-1-Ö, KGM/6100/3-Ö ve KGM/17/MTD poz numaralı kalemlerde bu eksikliklerin bulunduğu anlaşılmaktadır. Açıklama sunulması beklenen kalemler için bu tür format dışı bir yaklaşımın kabul edilmediği ve söz konusu tutumun teklif değerlendirmesini doğrudan etkilediği ortaya konmuştur.
Uyuşmazlık kapsamında değerlendirilen bir başka nokta ise, çimento nakliyesine ilişkin maliyetin ayrıştırılmaması olmuştur. İstekli tarafından yapılan açıklamada dökme çimentonun yalnızca zati bedeli esas alınmış ancak nakliye bedeline dair ayrı birim fiyatlar gösterilmemiştir. Bunun yanı sıra, nakliye mesafesi gibi önemli parametrelerin hesaplamalara yansıtılmadığı, analizlerin bu yönüyle eksik kaldığı da tespit edilmiştir. Nakliye maliyetlerinin, açıklamanın bütünlüğünü etkileyen temel unsurlar arasında yer aldığı dikkate alındığında, bu eksikliklerin toplam teklifin gerçekliğine dair kuşku oluşturduğu görülmüştür. Dolayısıyla bu durum da açıklamanın yetersiz değerlendirilmesine neden olmuştur.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin usule uygun şekilde sunulduğu anlaşılmakla birlikte, teklifin içeriğindeki eksik analizleri tek başına gideremediği kanaatine varılmıştır. Kurul değerlendirmesinde, fiyat tekliflerinin mevzuata uygun biçimde alınmış olmasının, analiz gerekliliğini ortadan kaldırmadığını belirtmiş; açıklama sunulmayan iş kalemlerinde yalnızca bu yöntemle tevsik yapılmasını yeterli bulmamıştır. Dolayısıyla analiz formatına uygun sunum yapılmaması, yaklaşık maliyetin büyük bölümünü etkileyen kalemler dikkate alındığında daha da önemli hale gelmiştir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifini, açıklama istenilen kalemlerin büyük kısmında idarece belirlenen analiz formatına uyulmaması ve bazı teknik unsurların tevsik edilmemesi gerekçeleriyle mevzuata aykırı bulmuş ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermiştir. Kurul, işlemlerin yeniden ve mevzuata uygun biçimde yürütülmesi yönünde karar alarak, özellikle analiz yükümlülüğünün ihlal edilmesinin ihale sonucunu doğrudan etkilediği yönünde bir değerlendirme ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.