KÜNYE
- Toplantı No: 2022/056
- Gündem No: 24
- Karar Tarihi: 30.11.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1494
- Başvuru Sahibi: Çepaş Gal. Dem. Çel. Mad. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş
- İhaleyi Yapan İdare: Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2022/938292
- İhale Adı: Ankara İli Mücavir Alan Sınırları İçerisinde Çelik Oto Korkuluk Yapım İşi
Özet
İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması için hazırladığı analiz formatının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, idarenin aşırı düşük teklif açıklaması için kullandığı ‘ABB-TRF-08’ iş kalemi analizinin Karayolları Genel Müdürlüğü’nün ‘KGM/3782/20-M’ iş kalemi analizinden farklı olduğunu, aşırı düşük teklif sorgulamasının Karayolları Genel Müdürlüğü analizleri üzerinden yapılması gerektiğini ve analiz formatının ihale dokümanında yer almamasının sağlıklı teklif hazırlanmasını engellediğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul incelemesinde, idarenin aşırı düşük teklif açıklaması için kullandığı ‘ABB-TRF-08’ iş kalemi analizinin, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün ‘KGM/3782/20-M’ iş kalemi analiz formatıyla aynı olduğu, ilgili iş kaleminin temel girdilerinin (malzeme, işçilik, makine vb.) analizlere dahil edildiği ve analiz formatının mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, ihale dokümanına yönelik şikayet başvurusunun süresinde yapılmadığı ve idarece analiz formatlarının ihale dokümanında yer verilmemesinin mevzuata aykırılık oluşturmadığı belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması için idarenin kullandığı analiz formatının ihale dokümanında yer almaması teklif değerlendirmesinde nasıl ele alınır?
Cevap: İdarece kullanılan analiz formatlarının ihale dokümanında bulunmaması, genellikle tekliflerin hazırlanmasını engelleyici bir durum olarak kabul edilmemektedir. Bu nedenle, analiz formatının dokümana dahil edilmemiş olması, teklifin değerlendirilmesine veya aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin işlemin mevzuata aykırı olduğu sonucunu doğurmamaktadır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında iş kalemi analizinin esas alınacağı standart nedir?
Cevap: İş kalemi analizlerinin değerlendirilmesinde, genellikle idarenin resmi veya kabul görmüş standart analiz formatlarının esas alınması beklenir. Ancak, idarenin kullandığı analiz formatu, temel maliyet kalemlerini (malzeme, işçilik, makine vb.) içermesi ve genel kabul görmüş bir yönteme uygun olması durumunda farklı formatlar da geçerli sayılabilmektedir.
Soru: İhale dokümanına yönelik şikayet başvuruları hangi şartlarda süresinde yapılmamış sayılır?
Cevap: Şikayet başvuruları, mevzuat veya ihale dokümanındaki şikayet süresi içinde yapılmalıdır. Süre aşımı halinde, idarenin ihale dokümanına ilişkin itirazları değerlendirmemesi ve şikayet başvurusunu reddetmesi yaygın uygulamadır. Bu nedenle, süre takibine dikkat edilmesi gerekmektedir.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında kullanılan iş kalemi analiz formatının farklı olması idari işlemin iptaline yol açabilir mi?
Cevap: Analiz formatındaki farklılık, format ana unsurları ve maliyet kalemleri açısından esaslı bir farklılık yaratmıyorsa veya mevzuata uygunluk taşıyorsa, bu durum idari işlemin iptali için yeterli görülmeyebilir. Önemli olan formatın teklifin gerçekçi analizine hizmet etmesidir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması için açıkladığı maliyet kalemlerinde eksiklik tespit edilirse ne olur?
Cevap: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması için sunduğu maliyet analizinde temel unsurların eksik veya yanlış gösterilmesi halinde, teklifin aşırı düşük olduğu kanaati güçlenir ve teklif değerlendirme dışı bırakılabilir. Ancak, bu değerlendirme somut veriye ve kapsamlı incelemeye dayanmalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin, aşırı düşük teklif açıklaması için istenilen iş kalemi analizinin hatalı hazırlandığı iddiası neden kabul edilmedi?
Cevap: Kurul, idarenin kullandığı iş kalemi analizinin Karayolları Genel Müdürlüğü’nün analiz formatıyla aynı olduğunu, temel girdilerin (malzeme, işçilik, makine vb.) eksiksiz şekilde dahil edildiğini tespit etmiş ve bu nedenle analiz formatının hatalı hazırlandığı iddiasını reddetmiştir.
Soru: İhale dokümanında aşırı düşük teklif analiz formatının yer almaması başvuru sahibinin teklif hazırlamasını neden engellememiştir?
Cevap: Kurul, analiz formatlarının ihale dokümanında bulunmamasının mevzuata aykırılık oluşturmadığını ve dolayısıyla bunun teklifin sağlıklı hazırlanmasını engellemediğini değerlendirmiştir.
Soru: İhale dokümanına ilişkin şikayet başvurusunun reddedilmesinin dayanağı nedir?
Cevap: İlgili şikayet başvurusunun süreye uygun olarak yapılmadığı belirlenmiş ve bu nedenle şikayet hakkı zamanaşımı nedeniyle değerlendirilmeyerek reddedilmiştir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif talebi için kullandığı ABB-TRF-08 analiz formatının mevzuatla uyumluluğu hangi gerekçeye dayanmıştır?
Cevap: Kurul, ABB-TRF-08 analiz formatının Karayolları Genel Müdürlüğü’nün resmi analiz formatıyla aynı olması ve temel maliyet unsurlarını kapsaması nedeniyle mevzuata uygun olduğuna karar vermiştir.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu olan uyuşmazlık, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında idarenin talep ettiği iş kalemi analiz formatının ihale dokümanında yer almaması ve açıklamanın dayandığı formatın hatalı olduğu iddialarına dayanmaktadır. Başvuru sahibi, idare tarafından kullanılan iş kalemi analiz formatının, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün standart formatıyla farklılaştığını öne sürerek bu durumun sağlıklı teklif hazırlamayı engellediğini belirtmiştir. Bu çerçevede, başvuru sahibi hem teknik uyumsuzluk hem de dokümana ilişkin şekilsel eksiklik üzerinden idari işlemin iptalini talep etmiştir.
İhale sürecinde, iş kalemi analizleri genellikle aşırı düşük teklif açıklamalarının temel bileşeni olduğundan, bu analizlerin hangi formatta ve içerikte sunulacağı teklifin geçerliliğini doğrudan etkiler. Ancak somut olayda, başvuru sahibinin iddialarına karşın Kamu İhale Kurulu, kullanılan formatın Karayolları Genel Müdürlüğü’nün standart analiz formatıyla aynı yapıda olduğunu ve işçilik, malzeme, makine gibi temel girdilerin analizde yer aldığını belirlemiştir. Böylece analiz içeriğinde eksiklik bulunmadığı değerlendirilmiş ve bu gerekçeyle hazırlanan iş kalemi analizinin hatalı olduğu yönündeki iddia kabul görmemiştir.
Uyuşmazlığa konu olan bir diğer husus ise analiz formatının ihale dokümanında yer almamasının teklif hazırlığını olumsuz etkilediği yönündeki iddiadır. Kurul, analiz formatlarının ihale ilanı veya dokümanında bulunmasına ilişkin açık bir zorunluluk bulunmadığına ve bu durumun teklif hazırlama sürecine engel teşkil etmediğine kanaat getirmiştir. Burada ‘esaslı unsur’ kavramı bakımından yapılan değerlendirmede, analiz formatında standart maliyet kalemlerinin eksiksiz olması ve yöntemin kabul edilebilir olması, format farkının esaslı bir farklılık yaratmadığı şeklinde yorumlanmıştır.
İşi sunan isteklinin konsorsiyum ya da ortak girişim olması halinde özellikle pilot ortağın iş deneyimi ve maliyet öngörüsü dikkatle incelenir. Ancak bu vakada, iş deneyimi veya pilot ortak üzerinden bir tartışma yürütülmemiştir; dolayısıyla değerlendirmeler tamamen analiz formatının yeterliliği üzerinden yapılmıştır. Kurul değerlendirmesinde bu yönde herhangi bir teknik veya niteliksel yetersizlik tespit edilmediği için, aktörün niteliğinden bağımsız olarak açıklamanın kabul edilebilir olduğu görülmektedir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, idarenin kullandığı analiz formatının mevzuata uygun olduğunu ve temel maliyet kalemlerini içerdiğini değerlendirerek başvuru sahibinin teknik uyumsuzluk iddiasını yerinde görmemiştir. Ayrıca, ihale dokümanındaki eksiklik iddiasına yönelik başvurunun süre yönünden yapılmamış olması nedeniyle bu kısımda da reddine karar vermiştir. Bu değerlendirme, kamu ihalelerinde teklif değerlendirme süreçlerine dair teknik belge biçimlerinin biçimsel değil esasına ilişkin bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini göstermektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.