Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğu ve teklifin işin yapılabilirliği üzerindeki ekonomik değerlendirmesi hakkında itirazlar - 2022/UY.I-1484

KÜNYE

  • Toplantı No: 2022/056
  • Gündem No: 14
  • Karar Tarihi: 30.11.2022
  • Karar No: 2022/UY.I-1484
  • Başvuru Sahibi: Maba Grup İnş. Makine Elek. Elektr. Metal Tur. Enerji San. ve Tic. A.Ş.
  • İhaleyi Yapan İdare: Adalet Bakanlığı Konya Ereğli Cezaevi Müdürlüğü
  • İKN: 2022/885033
  • İhale Adı: Ereğli (Konya) Yüksek Güvenlikli 2 ve Yüksek Güvenlikli 3 Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarının Y Tipine Dönüşüm Projesi

Özet

Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunması nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin geçerli olduğuna karar verildi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının aşırı düşük teklif nedeniyle işin yapılamayacağını ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ihalenin verilmesi gerektiğini iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

İhale komisyonu, yaklaşık maliyetin %40’ının altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamaları istemiş, sunulan açıklamalar idarece uygun bulunmuştur. İdari şartname ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri doğrultusunda, iş kalemleri ve analiz girdileri detaylı incelenmiş, fiyat farklılıklarının bölgesel ve temin şekli gibi makul nedenlerle açıklanabilir olduğu, ihale sürecinde gerçekçi rakamların ortaya çıktığı tespit edilmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru 1: Aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunması ihale sonucunu nasıl etkiler?
Cevap: İhale makamınca aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata ve İdari Şartname ile Genel Tebliğ esaslarına uygun şekilde detaylı incelenip makul gerekçelerle açıklanabilir bulunması halinde, bu teklifler geçerli kabul edilir ve teklifin elenmesine gerek olmaz.

Soru 2: Yaklaşık maliyetin %40 altındaki teklifler için yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında, hangi önemli unsurlar değerlendirilir?
Cevap: İhale komisyonu, iş kalemleri, analiz girdileri, bölgesel farklılıklar, temin şekli gibi fiyat oluşumunu etkileyen objektif ve makul gerekçeleri değerlendirir; açıklamalar bu kriterlerle uyumlu ve somut ise teklif geçerli sayılır.

Soru 3: Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucu açıklamaların uygun bulunması halinde, “teklif edilen bedelle işin yapılamayacağı” iddiası idarece nasıl karşılanır?
Cevap: İdarece açıklamalar ile fiyat farklılıkları makul nedenlerle izah edildiği sürece, teklifin ekonomik ve teknik açıdan yapılabilir olduğu kabul edilir; dolayısıyla işin yapılamayacağı iddiası genellikle reddedilir.

Soru 4: Aşırı düşük teklif sorgulaması sonrası teklifin geçerli bulunmasında idare dışından üçüncü şahısların iddialarının etkisi nasıl değerlendirilir?
Cevap: Üçüncü şahısların teklif bedelinin gerçekçi olmadığına dair iddiaları, idare tarafından yapılan aşırı düşük teklif incelemesi ve karara bağlama yetkisini ortadan kaldırmaz; yasal prosedüre uygun yürütülen sorgulamada uygunluk tespit edilmişse, iddialar dikkate alınmayabilir.

Soru 5: Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ihale verilmesi talebi aşırı düşük teklif durumunda hangi koşullarda dikkate alınabilir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamaları idare tarafından uygun bulunmadığında veya teklif mevzuata aykırı gerekçelerle elendiğinde, ikinci teklif sahibine ihale verilmesi söz konusu olabilir; ancak açıklamalar uygun ise, ikinci teklif sahibine ihale verilmesi genel olarak mümkün değildir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru 1: İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunması, teklifin geçerliliğini nasıl etkiler?

Cevap: İhale komisyonunun ve idarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata uygun olarak detaylı şekilde inceleyip uygun bulması sonucu, bu teklif geçerli kabul edilmiş ve ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının teklifi geçerliliğini korumuştur.

Soru 2: Başvuru sahibinin, teklif edilen bedelle işin yapılamayacağı iddiası nasıl değerlendirilmiştir?

Cevap: İdarece sunulan açıklamalar detaylı incelenmiş, fiyat farklılıklarının makul nedenlerle açıklanabilir olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, teklif edilen bedelle işin yapılamayacağı iddiası kabul edilmemiştir.

Soru 3: Başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ihalenin verilmesi gerekenine dair talebi Kurul tarafından nasıl sonuçlandırılmıştır?

Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunması nedeniyle başvuru sahibinin bu talebini reddetmiş ve ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının teklifinin geçerli olduğuna karar vermiştir.

Soru 4: İhale komisyonunun yaklaşık maliyetin %40’ının altında sunulan tekliflere yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının sonucu ne olmuştur?

Cevap: İhale komisyonu, bu tür teklifler için aşırı düşük teklif açıklamaları istemiş, açıklamalar detaylı ve mevzuata uygun şekilde inceleyip makul gerekçelerle açıklanabilir bulmuştur; böylece bu teklifler geçerli kabul edilmiştir.

Detaylı Analiz

İhaleye ilişkin uyuşmazlık, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen iş ortaklığının sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olup olmadığı ve bu kapsamda teklifin işin ifası açısından gerçekçi olup olmadığı iddiaları etrafında şekillenmiştir. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının teklif ettiği bedelle işin gerçekleştirilemeyeceği gerekçesiyle bu teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve ihalenin ikinci en avantajlı teklif sahibine verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Bu gerekçeyle yapılan itirazen şikayet başvurusunda, ihale sürecinde tekliflerin ekonomik ve teknik açıdan geçerliliği özellikle aşırı düşük teklif sorgulamasına odaklanarak değerlendirilmiştir.

Uyuşmazlıkta temel tartışma, iş ortaklığınca sunulan ve yaklaşık maliyetin önemli ölçüde altında olan teklifin, ihale makamı tarafından yürütülen aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda uygun bulunmasına rağmen, teklif edilen bedelin işin gerektirdiği faaliyetleri karşılamayacağı yönündeki iddiadır. İdare, belirlenen sınırın altında teklif veren isteklilerden açıklama istemiş, bu kapsamda fiyatların oluşumuna esas alınan iş kalemleri ve analiz girdileri, temin şekli ve bölgesel koşullar gibi unsurlar çerçevesinde sunulan açıklamaları detaylı biçimde incelemiştir. Bu inceleme sonucunda söz konusu teklifin, açıklanabilir ve ekonomik gerekçeler doğrultusunda oluşturulduğu kanaatine ulaşılmıştır.

Vaka özelinde esaslı unsur tartışması, teklifin içeriğinde yer alan iş kalemlerinin ve bu kalemleri etkileyen maliyet unsurlarının tespitiyle doğrudan ilişkilidir. Bu kapsamda işin yapımında kullanılacak girdi maliyetleri, lojistik imkanlar ve tedarik yöntemleri gibi teknik parametrelerdeki farklılıkların, teklif bedeline yansıyan düşüklüğün makul gerekçesi olarak değerlendirildiği görülmektedir. Kurul, aşırı düşük teklif sorgulamasının yalnızca nominal değerin düşük olup olmadığına bakılarak değil, teklifin genel ekonomik uygulanabilirliğini ortaya koyan açıklamalar çerçevesinde yorumlandığını ortaya koymuştur. Bu yönüyle açıklamaların ilgili ihale mevzuatı hükümleri kapsamında yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Pilot ortak üzerinden yapılan iş deneyimi tartışması ise bu vakada somut biçimde gündeme gelmemiştir. Aşırı düşük teklif açıklamalarının içeriğine odaklı değerlendirme kapsamında pilot ortağın teknik yeterliği veya iş bitirme belgeleriyle ilgili herhangi bir değerlendirme iddiası veya Kurul incelemesi sunulmamıştır. Dolayısıyla iş deneyimiyle ilgili bir çekişme bu uyuşmazlığın merkezinde bulunmamaktadır.

Kamu İhale Kurulu, ihale komisyonunun yürüttüğü aşırı düşük teklif değerlendirme sürecini yeterli ve mevzuata uygun bulmuş, özellikle teklif bedelinin işin gereksinimlerini karşılayamayacağı yönündeki iddiayı destekleyecek somut bir dayanak bulunmadığını tespit etmiştir. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmeyerek başvuru reddedilmiştir. Böylece, açıklamaları uygun bulunan iş ortaklığının teklifi geçerli kabul edilmiş ve ihale süreci bu doğrultuda devam ettirilmiştir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.