KÜNYE
- Toplantı No: 2017/013
- Gündem No: 23
- Karar Tarihi: 15.03.2017
- Karar No: 2017/UY.III-808
- Başvuru Sahibi: Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. - Dikiciler İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/428447
- İhale Adı: (Antakya-Reyhanlı) Ayr- Altınözü İl Yolu (3,5 Km Mevcut Altınözü Şehir Geçişi Dahil) Km:9+900-20+232,74 ve Km:0+000-3+500 Arası Toprak İşleri Sanat Yapıları ve Bsk’lı Üstyapı İnşaatı Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu ve ariyet ocağı mesafesi nedeniyle itirazen şikâyetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olarak sunulmasının yeterli olduğunu, ekskavatör ve dragline tipi makinaya ilişkin fiyat tekliflerinin piyasa koşullarına uygun olduğunu, ayrıca ariyet ihtiyacının projede sehven Enek Ariyet Ocağı olarak gösterildiğini, bu ocaktan malzeme çekilemeyeceği için teklif birim fiyatlarında kullanılan nakliye mesafesinin doğru olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif açıklamalarının üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile yapılması gerekmekte olup, piyasa koşullarına göre gerçekçi olmayan açıklamaların reddi için mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Başvuru sahibinin ekskavatör ve dragline tipi makinaya ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi piyasa koşullarına uygun kabul edilmelidir. İhale dokümanındaki öncelik sıralamasına göre, idari şartname ve sözleşme tasarısı projelerden öncelikli olduğundan, ocakların temininin yükleniciye ait olması nedeniyle dolgu malzemesinin Enek Ariyet Ocağı’ndan temini zorunlu değildir. Ancak, Hatay İl Çevre ve Orman Müdürlüğü’nün Enek Ariyet Ocağı’nın çalışma alanının Yaban Hayatı Geliştirme Sahası içinde olması nedeniyle malzeme çekilmesinin uygun görülmediğine dair yazısı nedeniyle, başvuru sahibinin teklif birim fiyatı hesabında kullandığı nakliye mesafesinin yanlış olduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin piyasa koşullarına uygunluğu hangi kriterlere göre değerlendirilmektedir?
Cevap: Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin piyasa şartlarını yansıtması, ihalede kullanılan makine, malzeme veya hizmet kalitesi ve piyasada yaygın kabul gören birim fiyatlarla uyumluluğu esas alınır. Açıklamalar somut ve belgelenebilir olmalı, ancak mevzuatta piyasa koşullarına uygunluk kriteri açık şekilde tanımlanmamıştır. Bu nedenle, idarenin veya inceleme kurullarının somut emarelerle fiyatların gerçekçiliğini değerlendirmesi beklenir.
Soru: İhale dokümanlarında belirtilen ariyet ocaklarının kullanımı zorunlu mudur ve bu konuda prosedür nasıl işler?
Cevap: İhale dokümanlarında ariyet ocakları belirtilmiş olabilir, ancak ocakların temini genellikle yüklenicinin sorumluluğundadır. İdari şartname ve sözleşme tasarısı, projelerden genellikle önceliklidir ve eğer ocak kullanımı mevzuat veya çevresel kısıtlamalar nedeniyle engelleniyorsa, yüklenici alternatif ocakları kullanmak zorundadır. Bu durumda teklif birim fiyatlarında kullanılan mesafe veya maliyet hesaplamaları da gerçek koşullara göre yeniden değerlendirilir.
Soru: Çevresel veya idari kısıtlamalar nedeniyle belirli bir ariyet ocağından malzeme temini uygun bulunmazsa teklif birim fiyatları nasıl etkilenir?
Cevap: Söz konusu ocak kullanılamıyor ise, teklif birim fiyatlarının hesaplanmasında diğer uygun ariyet ocakları ve bunlara ilişkin mesafeler esas alınmalıdır. İhale makamı veya inceleme kurulu, teklifin maliyet analizinde kullanılan mesafenin gerçekçi ve mevzuata uygun olup olmadığını değerlendirir; yanlış mesafeye dayalı fiyat hesaplamaları, teklifin gerçeği yansıtmaması nedeniyle reddedilebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında piyasa dışı olan fiyatlar veya gerçekçilikten uzak gerekçeler bulunursa ne tür sonuçlar doğabilir?
Cevap: Mevzuatta aşırı düşük teklif açıklamalarında piyasa koşullarına uygun olmayan veya gerçekçi olmayan gerekçelerin reddi için açık düzenleme olmamakla birlikte, uygulamada inceleme kurulları geçersiz veya eksik fiyatlandırma olgularına itibar etmeyebilir. Bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya itirazen şikâyetlerin reddine yol açabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarını sunarken üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin aslı veya teyidi nasıl belgelenmelidir?
Cevap: Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, resmi yazışma, teklif mektubu veya benzeri belgelerle desteklenmelidir. Bu belgelerin özgün ve ilgili alanda geçerli olduğunun idari birimlerce denetlenmesi gereklidir. Eksik, sahte veya mevcudiyeti şüpheli belgeler sunulması halinde aşırı düşük teklif açıklamaları geçersiz sayılabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması mevzuata uygun bulunmuş mudur?
Cevap: Evet, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile yapılması mevzuata uygun bulunmuş ve bu açıklamalar piyasa koşullarına uygun kabul edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin ekskavatör ve dragline tipi makinaya ilişkin fiyat tekliflerinin piyasa koşullarına uygunluğu nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin ekskavatör ve dragline tipi makinaya ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerini piyasa koşullarına uygun bulmuştur.
Soru: Ariyet ocağı mesafesinin teklif birim fiyatı hesabında kullanılmasına ilişkin başvuru sahibinin iddiası neden reddedilmiştir?
Cevap: İhale dokümanları ve mevzuat uyarınca ocak temini yükleniciye ait olup, Enek Ariyet Ocağı’nın Yaban Hayatı Geliştirme Sahası içinde olması nedeniyle malzeme çekimi uygun bulunmamıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin hesapladığı nakliye mesafesi yanlış kabul edilmiştir.
Soru: Yukarıdaki tespitler ışığında başvuru sahibinin itirazen şikâyet talebi ne şekilde sonuçlanmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları kabul edilmiş, ancak ariyet ocağı mesafesindeki hatadan dolayı teklif birim fiyatı doğru bulunmamış ve itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğu ve buna bağlı olarak teklif birim fiyatlarının değerlendirilmesine ilişin uyuşmazlıkta, başvuru sahibi sunduğu açıklamaların mevzuata uygun olduğunu, ekskavatör ve dragline tipi makinaya ilişkin fiyatların piyasa koşullarına uygun şekilde tespit edildiğini ve teklif hesabında kullanılan ariyet ocağı mesafesinin doğru olduğunu ileri sürmüştür. Kurul ise, şikayet kapsamında iki temel iddia üzerinden inceleme yapmış; bir yandan aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulma yöntemleri ile bu açıklamaların piyasa koşullarıyla uyumluluğunu, diğer yandan da teklif birim fiyatlarında esas alınan nakliye mesafesinin gerçekliğini değerlendirmiştir.
Vaka özelinde aşırı düşük teklif açıklamaları, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayanılarak yapılmıştır. Kurul değerlendirmesinde, bu açıklamaların temel olarak mevzuata uygun olduğunu ve özellikle ekskavatör ile dragline tipi makinaya ilişkin alınan fiyat tekliflerinin, piyasa koşulları açısından makul ve kabul edilebilir düzeyde olduğunu tespit etmiştir. Bu doğrultuda, sunulan fiyat tekliflerinin şeklen uygunluğu kadar içerik itibariyle piyasa gerçeklerine uygunluğu da değerlendirilmiş; eksik, piyasa dışı ya da inandırıcılıktan uzak bulunmadığı için açıklamalar geçerli sayılmıştır.
İddiaların bir diğer odağı, teklif birim fiyatlarının hesabında kullanılan ariyet ocağı mesafesi olmuştur. Başvuru sahibi bu mesafeyi hesap ederken Enek Ariyet Ocağı dışındaki bir konuma göre hesaplama yaptığını belirtmiş, gerekçe olarak da projede Enek Ocağı’nın hatalı gösterildiğini ve buradan malzeme temin edilmesinin mümkün olmadığını ileri sürmüştür. Kurul, ihale dokümanlarındaki öncelikli düzenlemeler çerçevesinde, dolgu malzemesi temininin yükleniciye bırakıldığını ve şartname ile sözleşme tasarısının projeden daha bağlayıcı olduğunu kabul etmekle birlikte, çevre idaresinin Enek Ariyet Ocağı’ndan malzeme alınmasının uygun olmadığını bildirmesi nedeniyle bu ocağın kullanılamayacağını belirlemiştir. Bununla birlikte, başvuru sahibince teklif hesaplamasında kullanılan nakliye mesafesi fiili durumu yansıtmadığı için gerçek dışı kabul edilmiştir.
Bu değerlendirmede, ihale makamı ile Kurulun yaklaşımlarında, açıklamaların esası itibariyle ne derece piyasayı ve teknik gerçekliği yansıttığı belirleyici olmuştur. Aşırı düşük teklif açıklamalarının şekli unsurları ile birlikte bu açıklamaların dayandığı fiyatların piyasa koşullarıyla ne ölçüde örtüştüğü incelenmiş; özellikle makine ve ekipman bedellerine dair açıklamalar açısından sunulan üçüncü kişi fiyatlarının inandırıcılığı yeterli bulunmuştur. Buna karşılık, nakliye mesafesi gibi hesaplamaya doğrudan etkisi olan teknik bir unsurda gerçeğe aykırı değerlendirme yapılması, teklifin bütüncül olarak geçerliliğini etkilemese de birim fiyatın yanlışlığı nedeniyle başvurunun kabulüne olanak tanımamıştır.
Kurul nihai değerlendirmesinde, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının genel olarak mevzuata uygun şekilde sunulduğu ve açıklamalarda yer verilen fiyatların piyasa koşullarını karşıladığı sonucuna varmıştır. Ancak malzeme temininde esas alınan ariyet ocağının çevresel nedenlerle kullanılamayacak olması ve buna rağmen mesafenin teklif hesabında dikkate alınması, teklif maliyetlerini etkileyen önemli bir hata olarak değerlendirilmiştir. Bu nedenle şikayet dilekçesinde ileri sürülen açıklamalar yerinde bulunmuş; ancak nakliye mesafesi yanlışlığı gözetilerek başvurunun reddine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.