KÜNYE
- Toplantı No: 2019/020
- Gündem No: 12
- Karar Tarihi: 18.04.2019
- Karar No: 2019/UY.IV-483
- Başvuru Sahibi: Eryurt İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı
- İKN: 2018/668202
- İhale Adı: Kırsal Alanlarda Yol Yapım İşi
Özet
Başvurunun süresinde yapılmaması nedeniyle reddi kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına itiraz etmiş ve aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulama yazısının tebliğ tarihi 14.01.2019 olup, bu tarihten itibaren 10 günlük şikayet süresi içinde idareye başvuru yapılması gerekirken, başvuru 25.03.2019 tarihinde yapılmıştır. Bu durum, başvurunun süresinde yapılmadığını göstermektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulama yazısının tebliğinden sonra, bu yazıya ilişkin idareye yapılacak itirazlarda başvuru süresinin hesaplanmasında hangi tarih esas alınır?
Cevap: İtiraz süresi, aşırı düşük teklif yazısının idare tarafından yükleniciye resmi olarak tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Bu nedenle söz konusu yazının tebliğ tarihi doğru olarak tespit edilmeli ve itirazlar bu tarihten başlayarak ilgili mevzuatta öngörülen süre içinde yapılmalıdır. Bu süre, genellikle 10 gündür.
Soru: İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi halinde, yüklenicinin açıklama sunmaması veya geç sunması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına nasıl yansır?
Cevap: Yüklenicinin aşırı düşük teklif açıklamasını belirtilen sürede sunmaması ya da sunulan açıklamanın yetersiz bulunması halinde, idare teklif sahibinin teklifini aşırı düşük olarak değerlendirebilir ve teklif değerlendirme dışı bırakılabilir. Bu işlem, açıkça belirtilen süre ve usullere uyulmamış olması halinde geçerli olur.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin itiraz başvurusunun süresinde yapılmaması halinde, idarenin veya isteklinin ileri sürebileceği hukuki sonuçlar nelerdir?
Cevap: İtiraz başvurusu, aşırı düşük teklif sorgulama yazısının tebliğ tarihinden itibaren öngörülen süre içinde yapılmazsa, ilgili başvuru süresi geçirilmiş sayılır ve başvuru süreden reddedilir. Bu durumda idare veya diğer taraflar süreden reddedilen başvurunun hukuki sonuçlarına itiraz edemez; teklif değerlendirme dışı bırakma işlemi kesinlik kazanır.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulama yazısının tebliğ edildiği tarih ile başvuru yapılması gereken sürenin başlangıcı arasında tereddüt oluşması halinde uygulamada nasıl hareket edilmelidir?
Cevap: Tebliğ tarihinin kesin olarak tespit edilmesi önemlidir. Tebliğ tarihiyle ilgili resmi kayıtlar, zimmet kayıtları, taahhütlü gönderiler veya noter kayıtları gibi belgeler dikkate alınarak tereddüt giderilmeye çalışılmalıdır. Kesin bir tarih tespit edilemiyorsa, bu konuda açık düzenleme bulunmaması halinde sürenin hesaplanmasında ilgili mevzuat ve Yüksek Hakem Kurulu uygulamalarına başvurulabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin şikayet yolları nelerdir ve başvuru süresi içinde yapılmayan şikayetler ihale sürecini nasıl etkiler?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik şikayetler Kuruma veya idareye yapılabilir. Ancak bu şikayetlerin süresi içinde yapılması zorunludur. Süresi içinde yapılmayan şikayetler, usul yönünden işlemden kaldırılmasına ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararının kesinleşmesine yol açar. Bu da teklif sahiplerinin idari veya yargısal yollarda şikayet haklarını etkili kullanamamasına neden olur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibi aşırı düşük teklif sorgulama yazısının tebliğ tarihinden itibaren 10 günlük şikayet süresi içinde başvuruda bulunmazsa, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yapılan itiraz nasıl sonuçlanır?
Cevap: Başvuru sahibi, belirtilen 10 günlük şikayet süresi içinde başvuruda bulunmadığı için itirazı süreden reddedilir ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kararı kesinleşir.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulama yazısının tebliğ tarihinden sonraki başvuru tarihi neden başvurunun reddine yol açmıştır?
Cevap: Başvuru, aşırı düşük teklif sorgulama yazısının tebliğ edildiği tarihten itibaren 10 gün içinde yapılmadığı için başvuru süresi geçirilmiş ve bu nedenle süreden reddedilmiştir.
Soru: Kurul, başvuru sahibinin süresinde başvuru yapmadığını tespit ettiğinde hangi hukukî sonucu vermiştir?
Cevap: Kurul, başvuru süresinin geçirilmiş olması sebebiyle 4734 sayılı Kanun gereği başvurunun süreden reddine karar vermiştir.
Soru: Başvuru sahibi aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmamasına yönelik itirazını yenilemek isterse ne yapmalıdır?
Cevap: Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif sorgulama yazısının tebliğ tarihinden itibaren öngörülen 10 günlük sürede idareye şikayet başvurusunda bulunmalı, aksi takdirde yaptığı itiraz hukuken dikkate alınmaz.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, bir isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kararına karşı yaptığı itirazın süresinde olup olmadığına ilişkindir. Başvuru sahibi, teklifinin aşırı düşük gerekçesiyle elenmesine dayanak olan sorgulama sürecine yönelik itirazlarını ileri sürmek istemiştir. Ancak bu itirazın, sorgulama yazısının kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren başlatılması gereken başvuru süresi içinde yapılıp yapılmadığı esas mesele olarak ortaya çıkmıştır.
Uyuşmazlık, özellikle aşırı düşük teklif açıklaması sürecindeki işleyişin, sürelere bağlı hak arama mekanizmalarıyla nasıl kesiştiği açısından dikkat çekmektedir. Şikayete konu edilen husus, doğrudan ihalenin teknik veya ekonomik içeriğine değil, başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olan aşırı düşük teklif sürecinin hukuka uygun şekilde yürütülüp yürütülmediğine dair sorgulamasına ilişkindir. Ancak bu sorgulamanın zamanında yapılmaması sürecin maddi yönünü tartışmaya açmayı imkansız hale getirmiştir.
Bu vakada, şikayet edilen işlemin esasında “aşırı düşük teklif sorgulaması süreci” olduğu görülmektedir. Buna göre idarenin istekliden sunduğu fiyatların makuliyetinin gerekçelerini istemesi ve bu açıklamaları yeterli görmemesi sonucunda teklifin elenmesi, talep yazısının niteliği itibariyle esaslı bir unsur teşkil etmektedir. Başvuru sahibi bu esaslı işleme karşı süresinde başvurmadığı için açıklamaların yeterli olup olmadığı içerik yönünden değerlendirilememiştir.
Kurul kararında pilot ortağın iş deneyimi veya benzeri içerikte bir teknik değerlendirme yapılmamıştır. Bunun temel nedeni, şikayetin süresinde yapılmamış olması nedeniyle işin esasına girilmemesidir. Dolayısıyla teklifin içeriğine, ortaklık yapısına ya da belgelerin uygunluğuna yönelik herhangi bir değerlendirme bulunmamakta, yalnızca usule ilişkin süre aşımı tespiti üzerinden sonuçlandırılmış bir dosya söz konusudur.
Sonuç olarak Kurul, başvuru tarihini esas alarak, sürenin açık bir biçimde geçirildiğini tespit etmiş ve bu nedenle dosyanın esasına girmeden süreden reddetmiştir. Bu yaklaşım, ihale başvuru süreçlerinde sürelerin kesinliği ve hak düşürücü niteliği açısından yerleşik bir uygulamayı yansıtmaktadır. Neticede ilgili itiraz incelenmeden reddedilmiş, teklifin değerlendirme dışı kalmasına yönelik idari işlem kesinleşmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.