Aşırı düşük teklif açıklamalarının usulüne ve mevzuata uygunluğuna itiraz edilmesi ve belgelerin geçerliliği değerlendirmesi - 2023/UY.II-1126

KÜNYE

  • Toplantı No: 2023/042
  • Gündem No: 27
  • Karar Tarihi: 16.08.2023
  • Karar No: 2023/UY.II-1126
  • Başvuru Sahibi: Vahap Gökhan Kaner - Özkartallar Teks. Nak. İnş. Mak. İlet. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
  • İhaleyi Yapan İdare: DSİ 201. Şube Müdürlüğü
  • İKN: 2022/1454726
  • İhale Adı: Kahramanmaraş-Çağlayancerit İlçe Merkezi Bağ, Rumeli ve Ulu Dereleri İhalesi

Özet

Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olması nedeniyle itirazen şikayet reddedildi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının usule ve mevzuata aykırı olduğunu, sunulan belgelerin geçersiz olduğunu iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

İhale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemlerine ilişkin analiz formatları ve belgeler incelenmiş, açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45. maddesine uygun olduğu, analizlerde işçilik girdileri için ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin kullanıldığı, nakliye mesafelerinin idarece verilen formüllere uygun olduğu, fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanakların mevzuata uygun düzenlendiği, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ilgili alanda faaliyet gösterenlerden alındığı, tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemine ait olduğu, meslek mensubu onaylarının ve kaşe-imza bilgilerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, analiz fiyatlarının teklif fiyatının üzerinde olmadığı, hesaplama hatası bulunmadığı ve açıklamaların idarece belirlenen kriterlere uygun olduğu belirlenmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik maliyetlerinin hesaplanmasında hangi dönemde geçerli ücretlerin esas alınması gerekir?
Cevap: İşçilik maliyetlerinin hesaplanmasında, kullanılan ücretlerin ihale tarihi itibarıyla yürürlükte olan asgari ücret veya ilgili ücret tarifelerine uygun olması beklenir. Bu ücretler, tekliflerin değerlendirilmesinde gerçekçi ve güncel olmaları açısından temel alınmaktadır; eski dönem ücretlerinin kullanılması veya geçerli olmayan ücretlerin esas alınması uygulamada tereddüt yaratabilir.

Soru: Aşırı düşük fiyat açıklamalarında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine ilişkin belgelerin hangi özellikleri taşıması gerekir?
Cevap: Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin, ilgili sektörde faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişilere dayandırılması önemli olup, söz konusu tekliflerin son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemine ait olmasına dikkat edilmelidir. Ayrıca, bu belgelerde meslek mensubu onayı, kaşe ve imza gibi resmi doğrulama unsurlarının bulunması gerekir. Eksik veya ilişkisi zayıf belgeler aşırı düşük açıklamalarında reddedilme sebebi olabilir.

Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında analizlerde hesaplama hatası tespit edilmesi teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olur mu?
Cevap: Analizlerde hesaplama hatası bulunması durumunda, bu durum aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli ve mevzuata uygun olmadığının göstergesi olabilir ve dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılması veya idari kararın iptali gibi sonuçlar doğurabilir. Ancak hesaplama hatalarının büyüklüğü ve telafi edilebilirliği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Soru: İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması talep edilen iş kalemlerine yönelik açıklamalar uygun bir formatta sunulmazsa nasıl bir sonuçla karşılaşılabilir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarının istenen kriterlere ve idarece belirlenen formata uygun sunulması esastır. Şekil veya içerik açısından mevzuata ve tebliğ hükmüne uygun olmayan açıklamalar yeterli kabul edilmeyebilir, bu da teklifin değerlendirme dışı bırakılması veya itirazlara konu olabilecek bir durum yaratabilir.

Soru: İtirazen şikayet sürecinde aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nasıl denetlenir?
Cevap: İtirazen şikayet mercileri, aşırı düşük teklif açıklamalarını ihale komisyonunun incelemesi ve sunduğu belgeler ışığında değerlendirir. Bu incelemede, açıklamaların mevzuata, Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygunluğu; kullanılan ücret ve fiyat verilerinin güncelliği; alınan belgelerin resmiyeti, sektörel uygunluğu ve hesaplamalarda hata bulunup bulunmadığı somut delillerle tespit edilir. Eksiklik veya aykırılık yoksa şikayet reddedilir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu hangi somut delillerle tespit edilmiştir?
Cevap: Mevzuata uygunluk, ihale komisyonunun işçilik girdileri için ihale tarihinde geçerli asgari ücretin kullanılması, nakliye mesafelerinin idarece verilen formüllere uygun hesaplanması, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ilgili alanda faaliyet gösteren ve ilgili döneme ait vergi beyannamelerine dayanan tutanaklarla belgelenmesi, ayrıca meslek mensubu onaylarının ve kaşe-imza bilgilerinin bulunmasıyla tespit edilmiştir.

Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin iddialarının neden reddedilmiştir?
Cevap: İddialar, sunulan açıklamaların ve belgelendirmenin Kamu İhale Genel Tebliği ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğunun tespiti nedeniyle reddedilmiştir; analiz fiyatlarında hesaplama hatası bulunmamış, fiyat teklifleri dayanaklarının mevzuata uygunluğu ve idarenin belirlediği kriterlere uygunluk somut incelemelerle ortaya konmuştur.

Soru: İtirazen şikayet başvurusunun reddi durumunda başvuru bedelinin iadesi mümkün müdür?
Cevap: Bu vakada itirazen şikayet başvurusunun reddi kararı nedeniyle başvuru bedelinin iadesi mümkün olmamıştır.

Soru: İhale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklamalarını değerlendirirken hangi kriterler esas alınmıştır?
Cevap: Komisyon değerlendirmesinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin öngördüğü kriterler esas alınmış, işçilik girdileri ihale tarihindeki asgari ücretle hesaplanmış, nakliye mesafeleri idarenin formüllerine göre hesaplanmış, fiyat tekliflerinin dayanağı mevzuata uygun tutanaklarla belgelenmiş ve analizlerde hesaplama hatası olmaması kritik değerlendirme kriterleri olmuştur.

Detaylı Analiz

İncelenen uyuşmazlıkta, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olup olmadığı tartışılmıştır. Başvuru sahibi, bu açıklamaların usule aykırı olduğunu ve dayanak olarak sunulan belgelerin geçersiz olduğunu ileri sürerek, bu nedenle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini savunmuştur. Ancak uyuşmazlık, açıklamaların şekli değil, esas itibarıyla mevzuata uygunluk yönünden değerlendirilmiş ve karar bu çerçevede verilmiştir.

İhale sürecinde yapılan değerlendirmede, aşırı düşük teklif açıklamalarına dayanak teşkil eden analizlerin ve belgelerin yeterliliği ayrıntılı olarak irdelenmiştir. Özellikle işçilik girdilerinin belirlenmesinde ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin esas alındığı, nakliye mesafelerinin idarenin verdiği formüllere göre hesaplandığı, fiyat tekliflerinin ise sektörde faaliyet gösteren üçüncü kişilerden güncel vergi beyannamelerine dayalı tutanaklarla temellendirildiği görülmüştür. Ayrıca bu belgelerde meslek mensubu onayı ile kaşe ve imza gibi doğrulayıcı unsurların mevcut oluşu da açıklamaların geçerliliğini destekleyen somut deliller arasında yer almıştır.

Bu bağlamda, değerlendirme yalnızca biçimsel değil, aynı zamanda içerik açısından da ele alınmış ve açıklamaların esaslı unsurlar bakımından yeterliliği incelenmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamalarında temel olan fiyatın piyasa koşullarıyla uyumlu şekilde analiz edilmesidir. Kurul tarafından yapılan incelemede, analizlerin teklif fiyatlarının üzerinde olmadığı, herhangi bir hesaplama hatası bulunmadığı ve dayanak belgelerin içerik yönünden yeterli olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, açıklamaların yalnızca belge sunmakla kalmayıp, aynı zamanda içerik bakımından da güvenirlik taşıdığını ortaya koymuştur.

Vakada birleşim ortaklık yapısının veya pilot ortağın iş deneyiminin tartışma konusu yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle pilot ortağın yeterliliği ya da deneyim belgesi özelinde bir değerlendirmeye gidilmemiştir. Tartışmanın merkezinde, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında öngörülen kalemlere ilişkin maliyet analizlerinin dayanağı ve bunların biçimsel–içeriksel olarak mevzuat uygunluğu yer almaktadır. Belge sunumlarında eksiklik veya esaslı bir çelişki iddiası kabul görmediğinden, ortaklık yapısının etkisi ayrıca değerlendirmeye konu olmamıştır.

Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, itirazen şikayete konu edilen tutanaklar ve fiyat analizleri üzerinden yaptığı incelemede, açıklamaların Tebliğ hükümleri ve ilgili mevzuata uygun olduğunu ortaya koymuştur. Gerek işçilik maliyetleri, gerekse malzeme/fiyat teklifleri açısından sunulan belgelerin usule ve içeriğe uygunluğu tespit edilmiş; bu nedenle başvuru sahibinin iddiaları reddedilmiştir. Kurulun yaklaşımı, somut veriler üzerinden şekillenmiş, belge geçerliliği ve açıklama yeterliliği yönünden açık bir aykırılık görülmemesiyle birlikte kararın şikayet aleyhine sonuçlanmasına neden olmuştur. Bu kapsamda, başvuru bedelinin iadesi de mümkün görülmemiştir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.