KÜNYE
- Toplantı No: 2022/007
- Gündem No: 29
- Karar Tarihi: 02.02.2022
- Karar No: 2022/UY.I-198
- Başvuru Sahibi: Ege Altyapı Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/635906
- İhale Adı: Bekirpaşa Otoyol Kavşağı - D100 Bağlantı Yolu Bölünmüş Yol Yapım İşi (İdare Malı Bitüm İle)
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu, analizlerin usulüne uygun düzenlenmediğini ve belgelerin eksik olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale dokümanındaki yapım şartlarına, teknik şartnameye ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45. maddesine uygun olarak hazırlandığını, analiz girdilerinin ve miktarlarının eksiksiz ve doğru olduğunu, belgelerin usulüne uygun sunulduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili vergi dönemlerine uygun ve standart formlara uygun düzenlendiği, meslek mensuplarının sorumluluğunda olduğu ve fiyat teklifleri ile tutanakların uyumlu olduğu belirlenmiştir. Nakliye mesafeleri ve iş makinelerinin döviz kuru çevrimi mevzuata uygun yapılmıştır. İdarenin mahkeme kararları doğrultusunda eşit muamele ilkesine uygun hareket ettiği ancak pay defteri beyanı bulunmayan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, buna rağmen mahkeme kararları ile bazı isteklilerin tekliflerinin değerlendirmeye alındığı, ancak başvuru sahibinin itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan analiz girdilerinin ve miktarlarının eksiksiz ve doğru olduğunun nasıl tespit edilmesi gerekir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında analiz girdileri ve miktarları, ihale dokümanındaki teknik şartname ve işin yapım şartlarına uygun olarak tam ve doğru biçimde hazırlanmalıdır. İdare ve değerlendirme kurulları, açıklamaların dayandığı verilerin ve hesaplamaların mevzuata ve şartnameye uygunluğunu kontrol eder. Eksik veya hatalı miktar ve girdiler bulunursa açıklama geçersiz sayılabilir, ancak analizlerin usulüne uygun ve belgelerle destekli olması halinde itirazlar yerinde görülmeyebilir.
Soru: Satış tutarı tespit tutanaklarının aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılması hâlinde hangi hususlara dikkat edilmelidir?
Cevap: Satış tutarı tespit tutanakları, ilgili vergi dönemine uygun ve kamu ihale mevzuatında öngörülen standart formlara uygun olarak düzenlenmelidir. Bu tutanaklar, yetkili meslek mensuplarının sorumluluğunda olmalı ve teklif edilen fiyatlarla tutarlı olmalıdır. Aksi durumda, tutanakların dayandığı veriler hukuken zayıf kalabilir ve aşırı düşük fiyat açıklaması yeterince sağlam kabul edilmeyebilir.
Soru: İhale değerlendirmelerinde pay defteri beyannamesi bulunmayan isteklilerin durumu nasıl olmalıdır?
Cevap: Genel olarak, pay defteri beyanı bulunmayan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları değerlendirme dışında bırakılabilir. Ancak ihale sürecinde idarenin, mahkeme kararları veya yüksek kurulların yönlendirmeleri doğrultusunda belli şartlar kapsamında bu tür isteklilerin tekliflerini değerlendirmeye alması mümkün olabilir. Bu durumda eşit muamele ilkesi gözetilerek hareket edilmeli ve gerekçesi belgelenmelidir.
Soru: Nakliye mesafelerinin ve iş makinelerinin döviz kuru çevriminin aşırı düşük teklif açıklamalarındaki önemi nedir?
Cevap: Nakliye mesafeleri ile iş makinelerinin döviz kuru çevrimi, maliyet analizinde doğru ve mevzuata uygun şekilde hesaplanmalıdır. Yanlış veya mevzuata aykırı çevrimler, aşırı düşük fiyat açıklamalarının güvenilirliğini azaltabilir. Doğru çevrimlerin yapılması hem hesaplama doğruluğunu sağlar hem de idarenin haklı değerlendirmesini destekler.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının usulüne uygunluğu ile ilgili tereddüt yaşayan uygulayıcılar için en kritik kontrol unsuru nedir?
Cevap: En kritik unsur, aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale dokümanındaki teknik şartname ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine tam uygunluğunun, eksiksiz ve doğru şekilde belgelenmesidir. Bu kapsamda analizlerde kullanılan miktar ve girdiler; tutanaklar ve meslek mensuplarının sorumlulukları; nakliye ve döviz çevrimi hesaplamaları tek tek ve bütünsel olarak denetlenmeli, eksiklik ya da yanlışlık olmamalıdır. Eksik belge veya uygunsuzluklar tespit edilirse açıklama geçersiz kabul edilebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının usulüne uygun hazırlanmadığı ve belgelerin eksik olduğu iddiası neden kabul edilmemiştir?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale dokümanındaki yapım şartlarına, teknik şartnameye ve ilgili kamu ihale tebliğine uygun olarak eksiksiz ve doğru biçimde hazırlandığını tespit etmiştir. Belgelerin usulüne uygun sunulduğu, analiz girdilerinin ve miktarlarının tam olduğu saptandığından başvuru sahibinin eksiklik iddiası reddedilmiştir.
Soru: Satış tutarı tespit tutanaklarının usule uygunluğu ve bunların tekliflerle uyumu nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili vergi dönemlerine uygun ve standart forma uygun olarak meslek mensupları sorumluluğunda düzenlendiği, bu tutanakların isteklilerin fiyat teklifleri ile uyumlu olduğu Kurul tarafından uygun bulunmuştur.
Soru: İdarenin pay defteri beyanı bulunmayan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılmaması nedeniyle yapılan itirazın sonucunun nedeni nedir?
Cevap: İdare, mahkeme kararları doğrultusunda eşit muamele ilkesine uygun hareket etmiş ancak bazı isteklilerin pay defteri beyanı eksik olmasına rağmen mahkeme kararlarına dayanarak değerlendirmeye almıştır. Bu durum başvuru sahibinin itirazı için hukuki bir dayanak teşkil etmemiş ve itiraz reddedilmiştir.
Soru: Nakliye mesafeleri ve iş makinelerinin döviz kuru çevrimi açısından yapılan değerlendirmede hangi sonuca varılmıştır?
Cevap: Nakliye mesafeleri ve iş makinelerinin döviz kuru çevrimi işlemleri mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmiş ve aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönleri de usulüne uygun bulunmuştur.
Detaylı Analiz
İhalede yaşanan uyuşmazlık, üzerinde ihale bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata ve ihale dokümanına uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığı noktasında toplanmıştır. Başvuru sahibi, bu teklif sahiplerinin açıklamalarının usule aykırı olduğunu, analiz girdilerinin eksik veya hatalı sunulduğunu ve bazı belgelerin bulunmadığını ileri sürmüştür. Değerlendirme sürecinde, belgelerde yer alan teknik hesaplamaların geçerli şekil ve içerikte sunulup sunulmadığı ile maliyet dayanaklarının, özellikle satış tutarı tutanaklarının, uygunluk düzeyi tartışma konusu olmuştur.
Uyuşmazlığın odağında bulunan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, analizlerde yer verilen girdiler ve miktarların doğruluğu ile belgelerin eksiksiz biçimde sunulup sunulmadığı belirleyici olmuştur. Yapılan teknik incelemede; açıklama belgelerinde kullanılan fiyat tekliflerinin, nakliye mesafelerinin ve iş makinelerine ilişkin döviz kuru çevrimlerinin ihale dokümanı ve genel tebliğ hükümlerine uyduğu anlaşılmıştır. Değerlendirme, sadece maliyet hesaplama unsurlarıyla sınırlı kalmamış; bu unsurların dayandığı belgeler ve bunların hazırlanmasındaki usuli gerekler de dikkate alınarak belgelerin meslek mensupları tarafından düzenlenmiş ve zamanına uygun olduğu yönünde görüş oluşturulmuştur.
Vaka bakımından değerlendirildiğinde esaslı unsur kavramı, aşırı düşük teklif açıklamalarının şeffaflık ve doğruluk ilkelerine dayalı olarak hazırlanıp hazırlanmadığı noktasında somutlaşmıştır. Açıklamalarda esas alınan satış tutarı tutanaklarının standart formlara uygunluğu, açıklamalardaki maliyetlerin bu belgelerle desteklenip desteklenmediği ve her bir girdinin teknik şartname ile uyumu, değerlendirmede belirleyici esaslı unsurlar olarak kabul edilmiştir. Başvuru sahibinin iddia ettiği eksiklikler bu unsurlar yönünden yerinde görülmediğinden, açıklamaların esaslı unsur içermeyecek biçimde eksik ya da hatalı hazırlandığı sonucuna varılmamıştır.
Pilot ortak yönünden değerlendirildiğinde ise iş deneyimiyle ilgili açık bir tartışma bu vakada yer almamakla birlikte, teknik yeterlik koşullarına bağlı unsurlarda kamu ihale mevzuatı uyarınca belge düzeninin doğruluğu ön plana çıkmıştır. Kurulun değerlendirmesinde, açıklama sunan her istekli bakımından belgelerin tamamının mevzuata uygun sunulduğu, gerek firma bazlı analiz gerekse ortaklık yapısı bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilmediği yönündeki çıkarım, değerlendirme sürecinde belge sunumuna bağlı asli unsurların pilot ortakta da sağlandığı izlenimini doğurmaktadır.
Kamu İhale Kurulu, sunduğu nihai değerlendirmede, açıklamaların eksiksiz ve mevzuata uygun hazırlanmış olması nedeniyle başvuru sahibinin iddiasını yerinde bulmamıştır. Kurul; analizlerin işin teknik gereklerine uygun düştüğünü, dayanak belgelerin geçerli olduğunu ve bu belgelerin ilgili meslek mensuplarınca usulüne uygun düzenlendiğini tespit etmiştir. Ayrıca, pay defteri beyanı olmayanlar yönünden idarenin mahkeme kararlarına uyduğu ve eşit muamele ilkesinden sapmadığı da vurgulanmış; bu gerekçelerle başvurunun reddine karar verilmiştir. Böylece değerlendirme sürecinin hem şekli hem maddi denetimi sonrası mevcut belgelerin yeterliliği teyit edilmiş ve başvurucunun teknik temele dayalı itirazlarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.