Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğunun analiz formatları ve maliyet uyumu bakımından incelenmesi - 2019/UY.I-1319

KÜNYE

  • Toplantı No: 2019/046
  • Gündem No: 47
  • Karar Tarihi: 09.10.2019
  • Karar No: 2019/UY.I-1319
  • Başvuru Sahibi: Sargun Keçeli - Mütevelli Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
  • İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü
  • İKN: 2019/151650
  • İhale Adı: Karayolları 153 (Safranbolu) Şube Şefliği Tesis İnşaatlarının Yapım İşi

Özet

Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu iddia ederek itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.

Kurul Değerlendirmesi

Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1 maddeleri kapsamında incelenmesi gerektiğini belirtmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamalarda, açıklama istenilen iş kalemlerinin büyük çoğunluğu için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan cari yıl birim fiyatlarının kullanıldığı, analizlerin idarece verilen formatlara uygun olduğu, aritmetik hata bulunmadığı ve işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, fiyat teklifleri ile analizlerde kullanılan girdilerin uyumlu olduğu, meslek mensuplarının onaylarının mevzuata uygun olduğu, nakliye ve malzeme hesaplamalarının doğru yapıldığı, sözleşme ve genel giderlerin açıklanmasının zorunlu olmadığı ve sunulan belgelerin geçerli olduğu değerlendirilmiştir. Bu tespitler, işin yapım amacı ve teknik içeriği ile tutar dağılımı açısından aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli ve mevzuata uygun olduğunu göstermektedir.

Genel Soru–Cevap

Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olup olmadığı nasıl tespit edilmelidir?
Cevap: İşçilik maliyetlerinin mevzuata uygunluğu değerlendirilirken, teklif sahiplerinin sunduğu açıklamalarda işçilik giderlerinin asgari ücretin altında olmaması aranır. İdare ve kontrol merciileri, işçilik girdilerinin dayandığı ücretleri resmi kaynaklardan veya geçerli mevzuattan kontrol ederek doğrulama yapmalı; asgari ücretin altında ücret gösterilmesi durumunda açıklamaların yeterli sayılmaması mümkündür.

Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan maliyet analiz formatlarının biçim ve içerik açısından uygunluğu nasıl sağlanır?
Cevap: Kamu İhale Genel Tebliği ve idari şartname ile belirlenen formatlara uygunluk aranır. İdare, açıklama istenilen kalemler için teklif sahibi tarafından sunulan maliyet analizlerinin verilen formatlara tam uyumunu ve aritmetik doğruluğunu sağlamakla yükümlüdür. Uygun formatta ve hata içermeyen analizler, açıklamanın şeklen uygunluğuna delalet eder.

Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında iş kalemlerine ilişkin kullanılan birim fiyatların doğruluğu ve mevzuata uygunluğu nasıl tespit edilir?
Cevap: İş kalemlerinde kullanılan birim fiyatların, genellikle ilgili yılın kamu kurumlarıca yayımlanan güncel birim fiyatlardan alınması beklenir. İdare, açıklamalarda fiyatlandırmanın bu resmi fiyatlara dayandırılıp dayandırılmadığını ve maliyet girdilerinin tutarlılığını kontrol eder. Uygun ve geçerli güncel birim fiyatların kullanılması açıklamanın yeterliliğini artırır.

Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında genel gider ve kâr payının açıklanması zorunlu mudur?
Cevap: Kurul kararlarında, genel gider ve kâr paylarının detaylı açıklanması zorunlu görülmemektedir. Aşırı düşük teklif sorgulamasında esas olan, işçilik, malzeme ve nakliye gibi temel maliyet kalemlerine ilişkin açıklamaların mevzuata uygun ve ikna edici olmasıdır. Genel gider ve kâr payları için standart oranlar veya makul kabul edilen hesaplamalar yeterli sayılabilir.

Soru: İhale komisyonu aşırı düşük teklif açıklamalarını değerlendirirken işin teknik içeriği ve yapım amacının dikkate alınması ne kadar önemlidir?
Cevap: İşin teknik özellikleri ve yapım amacının aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde önemli bir kriter olarak dikkate alınması gerekir. Açıklamaların sadece maliyet unsurlarına değil, işin niteliğine uyumlu ve tutarlı olması, teklifin gerçekçi ve uygulanabilirliğinin göstergesi sayılır. Bu değerlendirme açıklamaların yeterliliğinin belirlenmesinde kritik rol oynar.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklilerin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında aritmetik hata olmaması ve kullanılan analiz formatlarının uygunluğu nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul incelemesinde, istekli tarafından sunulan açıklamaların idarece verilen formatlara tam uyduğu, her kalemin açıklamalarında aritmetik hata bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, aşırı düşük teklif açıklamalarının şekil ve hesaplama açısından mevzuata uygun olduğunu göstermiştir.

Soru: İşçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olup olmaması bu vakada nasıl ele alındı?
Cevap: Yapılan detaylı incelemede, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olmadığı belirlenmiştir. Bu durum, açıklamaların mevzuata uygunluk şartlarından biri olarak kabul edilmiştir.

Soru: Sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının işin yapım amacı, teknik içeriği ve tutar dağılımı açısından uygunluğu nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, açıklamaların işin yapım amacına ve teknik içeriğine uygun ve tutar dağılımı ile uyumlu olduğunu değerlendirmiş, bu uyum aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli ve mevzuata uygun olduğunu göstermiştir.

Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin itirazları neden reddedildi?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin itirazlarını, yapılan ayrıntılı incelemede aşırı düşük teklif açıklamalarının ilgili mevzuat ve Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olduğu yönünde tespitler yapması nedeniyle reddetmiştir. Ayrıca, başvuru sahibinin bazı iddialarının daha önceki kararlarla da reddedilmiş olması itirazların reddine zemin hazırlamıştır.

Detaylı Analiz

İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının, yürürlükteki mevzuat ve ilgili Tebliğ hükümleri ışığında yeterli ve kabul edilebilir olup olmadığına ilişkindir. Başvuru sahibi, söz konusu açıklamaların gerek içerik gerek maliyet dağılımı açısından mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiş, bu kapsamda yapılan değerlendirme ise ilgili düzenlemelere uygunluk çerçevesinde gerçekleştirilmiştir.

Uyuşmazlığın çözümüne yönelik yapılan incelemede, özellikle analiz formatlarının idarece verilen şekle tam bir uygunluk gösterdiği ve bu formlarda aritmetik hataya rastlanmadığı vurgulanmıştır. Açıklamalarda yer alan iş kalemlerinin önemli bir kısmında, güncel ve resmi kamu kurumu birim fiyatlarının kullanılması, maliyet tespitlerinin doğruluk kriterine uygunluğunu güçlendirmiştir. Özellikle maliyet kalemlerinin hem içerik hem de biçim açısından tutarlılık göstermesi, açıklamaların şeklen geçerli olduğu yönünde değerlendirilmiştir.

İşçilik giderlerinin mevzuata uygun biçimde beyan edilip edilmediği konusu da değerlendirme kapsamına alınmış; yapılan incelemede, işçilik ücretlerinin asgari ücret düzeyinin altında olmadığının anlaşıldığına yer verilmiştir. Bu tespit, mevzuata uygunluğun sağlandığını ve başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarına itibar edilmediğini ortaya koymuştur. Aynı zamanda açıklamalarda yer alan nakliye ve malzeme maliyetlerinin hesaplama yöntemi ile kullanılan girdilerin fiyat teklifleriyle uyumlu olduğu da ifade edilmiştir.

Başvuru kapsamında yer alan açıklamaların, ihale konusu işin yapım amacı, teknik içeriği ve maliyet kalemleri bakımından genel tutar dağılımıyla uyum içinde olması, açıklamaların yalnızca niceliksel değil, niteliksel yönleriyle de değerlendirildiğini göstermektedir. Bu durum sadece maliyet unsurlarının mevzuata uygunluğunu değil, açıklamaların işe elverişliliği yönünden de yeterlik taşıdığını ortaya koymuş, böylece açıklamaların içeriğinin teklifin gerçekçiliğini zedelemediği tespit edilmiştir.

Sonuç olarak Kurul, tüm bu bulgular ışığında, aşırı düşük teklif açıklamalarında yer verilen belgelerin ve açıklama yöntemlerinin mevcut mevzuat çerçevesinde yeterli ve geçerli olduğu sonucuna ulaşmıştır. Başvuru sahibinin itirazlarının daha önceki kararlarda da benzer şekilde değerlendirilip reddedilmesi ve bazı iddiaların süre veya görev yönünden reddine tabi tutulması da dikkate alınarak, itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir. Kurulun yaklaşımı, şekil ve içerik yönünden açıklamaların bir bütün halinde yeterli görüldüğünü ve ihale sürecine aykırılık teşkil etmediğini açıkça ortaya koymaktadır.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.