Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğuna yönelik itirazen şikayet süresinin değerlendirilmesi - 2018/UY.I-1419

KÜNYE

  • Toplantı No: 2018/043
  • Gündem No: 23
  • Karar Tarihi: 27.07.2018
  • Karar No: 2018/UY.I-1419
  • Başvuru Sahibi: Mau Yapı İnşaat A.Ş. - Biberci İnş. Nak. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
  • İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 14. Bölge Müdürlüğü
  • İKN: 2017/434444
  • İhale Adı: Bursa-Karacabey Ayrım-Orhaneli-Harmancık Yolu Km: 26+572-83+563 Arası Toprak, Sanat Yapıları, Üstyapı (Bsk) ve Çeşitli İşler İkmal İnşaatı İşi

Özet

Aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin itiraz başvurusu süresinde yapılmadığı için reddedildi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu iddia ederek itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.

Kurul Değerlendirmesi

Kurul, ihale komisyonunun 13.11.2017 tarihli kararının tebliğ tarihinin 14.11.2017 olduğunu, başvuru sahibinin bu tarihten itibaren öngörülen 10 günlük şikayet süresi içinde başvuruda bulunmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, itirazen şikayet üzerine alınan önceki kararlar kapsamında aynı iddiaların incelendiği ve Kurul kararlarına itirazın ancak dava yoluyla mümkün olduğu belirtilmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin itirazen şikayet başvurusunda şikayet süresinin başlangıcı nasıl tespit edilir?
Cevap: İtirazen şikayet süresi, ihale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Tebliğ tarihinden sonra 10 günlük süre içinde başvurunun yapılmaması halinde, başvuru süresinde eksiklik nedeniyle reddedilebilir. Tebliğ tarihinin belirlenmesi, yazılı bildirim usulü ve belgelere dayanır.

Soru: Daha önce aynı konuyla ilgili Kurul kararları alınmışsa, benzer iddialarla itirazen şikayet başvurusu yapılabilir mi?
Cevap: Aynı iddialara yönelik olarak Kurulca daha önce kesin karar verilmiş ise, benzer içeriğe sahip yeni itirazen şikayetler genellikle aynı husus tekrar edildiği için dava yoluna yönlendirilir. İdari merciler bu tür tekrarları kabul etmeyerek başvuruyu reddedebilir; bu nedenle yeni başvuruların süresi ve konusunun farklı olması önem taşır.

Soru: İtirazen şikayet başvurusunun süresi geçirilirse, başvuru hakkında Kurul’un yetkisi nasıl şekillenir?
Cevap: Süresi içinde yapılmayan itirazen şikayet başvuruları, Kurul tarafından görev yönünden reddedilir. Bu durumda Kurul, başvurunun esasını incelemeden süresizlik nedeniyle kararı iptal etmez ve inceleme yapmaz. İtiraz edilemeyen hususlar için tek başvuru yolu mahkemeye dava açılmasıdır.

Soru: İhale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun bulması kararı üzerine yapılabilecek hukuki başvuru yolları nelerdir?
Cevap: İdari merciler aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun bulmuş ve karar süresi içinde itirazen şikayet başvurusu yapılmamışsa, bu kararlara karşı doğrudan itirazen şikayette bulunma imkanı kalmaz. İlgili taraflar, bu tür kararlara karşı 4734 sayılı Kanun ve diğer ilgili mevzuat çerçevesinde mahkemeye iptal davası açabilir.

Soru: İtirazen şikayet başvurusu süresinin doğru uygulanmaması hangi hukuki riskleri doğurabilir?
Cevap: İtirazen şikayet süresinin yanlış hesaplanması veya tebliğ tarihinin dikkate alınmaması sonucunda süresi geçmiş başvurular kabul edilirse, bu durum işlemin iptali ve yargılamada hukuka aykırılık nedeniyle itirazların geçersiz sayılması riskini artırır. Diğer yandan, süresi içinde yapılmayan başvuruların dikkate alınmaması da hakkaniyet ve erişilebilirlik tartışmalarına yol açabilir; bu nedenle süre kurallarına titizlikle uyulması gerekir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesinde kararın tebliğ tarihinin önemi nedir?
Cevap: Kurul, ihale komisyonunun kararının tebliğ edildiği tarih olan 14.11.2017’den itibaren öngörülen 10 günlük itirazen şikayet süresi içinde başvuru sahibinin itirazda bulunmadığını tespit etmiştir. Bu tebliğ tarihi, şikayet süresinin başlangıcını oluşturduğu için sürenin geçirilmiş olması nedeniyle başvuru reddedilmiştir.

Soru: İtirazen şikayet başvurusunda bulunan tarafın, aynı iddialarla daha önce Kurul kararlarına itiraz etmiş olması başvuru sürecine nasıl etki etmiştir?
Cevap: Kurul, aynı aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin iddiaların daha önce incelenip kesin karara bağlandığını belirlemiştir. Bu nedenle, tekrar edilen aynı iddialarla süresi içinde yapılmayan itirazen şikayet başvurusu kabul edilmemiş ve bu husus başvurunun reddedilmesinde etkili olmuştur.

Soru: Başvuru sahibinin itirazının süresi içinde yapılmaması halinde Kurul’un yetkisi nasıl değişmiştir?
Cevap: Süre içinde yapılmayan itirazen şikayet başvuruları Kurul tarafından görev yönünden reddedilmektedir. Bu durumda, şikayet konusu karara karşı itiraz sadece dava yoluyla mümkün olmakta, Kurul süresi geçirilmiş başvuruyu inceleme yetkisini kaybetmektedir.

Soru: İdare veya ihale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun bulması durumunda, bu karara karşı hangi yollar açık kalmıştır?
Cevap: Kurul, idare kararı ve aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata uygun bulduğunda, şikayet süresi içinde yapılmayan itirazları reddetmekte, dolayısıyla itirazlar ancak süresi içinde yapılırsa Kurulca incelenmektedir. Süre geçtikten sonra ise yetkili mahkemeler nezdinde dava açılması yoluyla hukuki başvuru imkanı bulunmaktadır.

Detaylı Analiz

Başvuru sahibi, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle idari denetim yoluna başvurmuştur. Ancak bu başvuru, ihale komisyonunun kararının tebliğ tarihine göre belirlenen yasal sürenin dışında kalmıştır. Uyuşmazlık, başvurunun esasıyla değil; hangi tarihten itibaren itiraz süresinin işlemeye başladığı ve buna göre yapılan başvurunun zamanında olup olmadığı sorunu etrafında şekillenmiştir.

Tebliğ tarihiyle birlikte işlemeye başlayan itirazen şikayet süresi yönünden Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, somut tarihlere dayanarak süre hesabı yapılmış ve başvuru sahibinin yasal on günlük süre geçtikten sonra itiraz ettiğine kanaat getirilmiştir. Dolayısıyla, aşırı düşük teklif açıklamalarının içeriği veya yeterliliği yönünden herhangi bir madde üzerinden değerlendirme yapılmamış, tamamen şekli bir unsur olan süre yönünden inceleme yapılmıştır. Bu bağlamda, başvurunun süresinde olup olmadığı belirleyici unsur olmuştur.

İlgili karar, daha önce Kurul nezdinde aynı iddiaların değerlendirildiğini de ortaya koymuştur. Başvuru sahibinin tekrar ettiği iddiaların, daha önce verilen kararlarla kesinleşmiş nitelikte olduğu belirtilmiş; bu sebeple yapılan yeni başvurunun esasına girilmeden reddi yönünde değerlendirme yapılmıştır. Burada, aynı içerikteki itirazların, sadece şekli değil aynı zamanda içerik yönünden de Kurul nezdinde artık ileri sürülemeyeceği sonucu çıkarılmıştır.

Kamu İhale Kurulu, öncelikle görevini belirleyen yasal sınırlar çerçevesinde süre geçtikten sonra yapılan başvurulara yönelik yetkisiz duruma düştüğünü ortaya koymuştur. Başvuru sahibinin aynı yöndeki önceki itirazlarının Kurul tarafından karara bağlanmış olması da mevcut başvurunun kabul edilmemesinde etkili olmuştur. İtirazın yeniden bir değerlendirme süreci başlatacak şekilde ele alınmasına gerek görülmemiş, başvuru görev ve süre yönünden reddedilmiştir.

Sonuç olarak Kurul, ihale komisyonu kararının 14.11.2017 tarihinde tebliğ edildiğini, bu tarihten itibaren takip eden 10 günlük süre içinde başvuru yapılmadığını ve önceki benzer başvuruların Kurulca değerlendirildiğini tespit etmiştir. Dolayısıyla, başvuru hem süre hem de önceki kararlarda yer verilen değerlendirmeler yönünden incelenmeksizin reddedilmiştir. Bu yaklaşım, şekli usul kurallarının, esasa geçilmeden önce titizlikle uygulanması gerektiği yönündeki tutarlılığın bir yansımasıdır.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.