KÜNYE
- Toplantı No: 2018/002
- Gündem No: 38
- Karar Tarihi: 11.01.2018
- Karar No: 2018/UY.II-137
- Başvuru Sahibi: Eser İnş. ve Tic. A.Ş. - Örnek İnş. ve Tic. Kol. Şti. - İmaj Altyapı Üst Yapı San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri 22. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2017/400009
- İhale Adı: Trabzon-Of Solaklı Vadisi Taşkın Koruma, Rehabilitasyon ve Çevre Düzenlemesi İkmali
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının analiz formatına uygun olmaması nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, BET-01 pozundaki birim fiyatın hesaplama hatası nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasının haksız olduğunu ve TD-01 ile KAZ-01 pozlarındaki aşırı düşük teklif açıklamalarının analiz formatına uygun olmadan reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, BET-01 pozundaki açıklamada hesaplama hatası düzeltilerek teklif birim fiyatının üzerinde bir tutar sunulduğunu ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğunu tespit etmiştir. TD-01 ve KAZ-01 pozlarında ise idarece istenilen analiz formatına uygun olarak malzeme, işçilik, makine ve diğer girdilerin ayrı ayrı ve ayrıntılı şekilde açıklanması gerektiği; ancak başvuru sahibinin açıklamalarının bu gerekliliği karşılamadığı, analiz girdilerinin toplam tutar olarak sunulduğu ve hangi girdinin ne kadar tutar oluşturduğunun tespit edilemediği belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulacak analiz formatının içeriği ve detay düzeyi nasıl olmalıdır?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında malzeme, işçilik, makine ve diğer giderlerin her biri ayrı kalemler halinde ve ayrıntılı bir biçimde açıklanmalıdır. Sadece toplam tutar verilmesi veya girdilerin bir arada sunulması yeterli sayılmaz çünkü idarenin teklifin gerçekçi olup olmadığını değerlendirmesi için kalem bazında maliyetlerin net şekilde ortaya konması gerekir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında analiz formatına uygunluk sağlanmadığında ne şekilde işlem yapılır?
Cevap: İdare, açıklamaların istenilen analiz formatına uygun olmaması halinde bu açıklamaları geçersiz sayıp ilgili teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verebilir. Çünkü mevzuat ve uygulama kararları aday yüklenicinin teklifini kanıtlayıcı ve açıklayıcı belge sunmasını zorunlu kılmakta, format dışı veya yetersiz açıklamalar teklifin gerçekçi bulunmamasına yol açmaktadır.
Soru: Bir pozdaki aşırı düşük teklif açıklamasında hesaplama hatası tespit edilirse, bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını engeller mi?
Cevap: Hesaplama hatasının düzeltilmesi sonucu teklif birim fiyatı aşırı düşük sınırın üzerinde kalıyorsa, teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur. Hata düzeltilse bile teklif gerçek maliyetlerden sapma içeriyorsa, idare değerlendirme dışı bırakma kararını verebilir.
Soru: İdare aşırı düşük teklif açıklamalarını incelerken hangi ölçütlerle format uygunluğunu değerlendirir?
Cevap: İdare, aşırı düşük teklif açıklamalarında özellikle malzeme, işçilik, makine ve diğer giderlerin her bir kaleminin ayrı ayrı analiz edilip edilmediğine bakar. Bu girdilerin toplam tutar halinde değil, detaylı ve sayısal olarak gösterilmesi esas alınır. Bu şekilde teklifin gerçekle örtüşüp örtüşmediğine dair nesnel ölçütler sağlanmış olur.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarındaki format hataları üzerine yapılan itirazen şikâyet başvurularında genel uygulama eğilimi nasıldır?
Cevap: Açıklamaların idarece istenilen analiz formatına uygun olmaması çoğunlukla itirazen şikâyetin reddiyle sonuçlanmaktadır. İdarenin format şartı tekliflerin değerlendirilmesi ve karşılaştırılması için temel kabul edildiği için, format dışı açıklamalar hukuka aykırı bulunmamaktadır. Bu yüzden, yüklenici veya isteklilerin analiz formatına uygun ve ayrıntılı açıklama sunma zorunluluğu bulunmaktadır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: BET-01 pozundaki aşırı düşük teklif açıklamasında hesaplama hatasının düzeltilmesi, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını engeller mi?
Cevap: Bu vakada hesaplama hatası düzeltilmiş ve teklif birim fiyatının üzerinde bir tutar sunulmuş olduğundan, teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur ve hatanın düzeltilmesi teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını önlememiştir.
Soru: TD-01 ve KAZ-01 pozlarındaki aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinin nedeni nedir?
Cevap: İdarece istenilen analiz formatına göre malzeme, işçilik, makine ve diğer girdilerin ayrı ayrı ve ayrıntılı olarak açıklanması gerekirken, başvuru sahibinin toplam tutar olarak sunduğu açıklamalar analiz formatının gerekliliklerini karşılamamış ve hangi girdinin ne kadar tutar oluşturduğu tespit edilememiştir. Bu nedenle açıklamalar reddedilmiştir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını analiz formatına uygunluk açısından değerlendirme zorunluluğu nedir?
Cevap: Bu vakada idare, aşırı düşük teklif açıklamalarının malzeme, işçilik, makine ve diğer girdiler bazında ayrıntılı ve ayrı ayrı sunulup sunulmadığını kontrol etmiş, açıklamalar analiz formatına uygun olmadığından reddedilmiştir. Dolayısıyla idarenin analiz formatuna uygunluk denetimi zorunlu ve belirleyici olmuştur.
Soru: Bu vakada itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesine hangi hususlar hükmedilmiştir?
Cevap: BET-01 pozundaki hesaplama hatası düzeltildiği halde teklifin değerlendirme dışı bırakılması, TD-01 ve KAZ-01 pozlarındaki aşırı düşük teklif açıklamalarının analiz formatına uygun olmayışı nedeniyle açıklamaların mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiş ve bu nedenlerle itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusuna konu edilen uyuşmazlık, teklifin bazı pozları için sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının, idarece belirlenen analiz formatı gereklerini karşılayıp karşılamadığına odaklanmaktadır. Başvuru sahibi, BET-01 pozundaki hesaplama hatasının gerekçe gösterilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hatalı olduğunu ileri sürmüş, buna ek olarak TD-01 ve KAZ-01 pozlarında sunulan açıklamaların format gereklerini karşıladığı iddiasıyla teklifinin reddine itiraz etmiştir. Anılan iddialar, hem açıklama içeriği hem de sunum yöntemi bakımından değerlendirilmeyi gerektirmiştir.
İhale sürecinde, açıklama yapılan BET-01 pozunda birim fiyatın hesaplanması sırasında hata yapılmış, ancak bu hata daha sonra düzeltilerek birim fiyat, teklif edilen birim fiyatın üzerine çıkmıştır. Bu durum, açıklanan maliyetin teklif fiyatından daha yüksek olduğunu göstermiştir. Bu çerçevede, açıklama teklifin savunulmasından ziyade onu aşan bir maliyet öngördüğünden, teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucu ortaya çıkmıştır. Kurul, yapılan hata düzeltilmiş olsa bile açıklamanın teklif fiyatını doğrulayacak yeterlilikte olmadığını ve bu nedenle ihale dışı bırakılma işleminin yerinde olduğunu değerlendirmiştir.
TD-01 ve KAZ-01 pozlarında ise, açıklamaların biçimine ve sunum yöntemine ilişkin tartışma öne çıkmıştır. İdarece yapılan değerlendirme esasına göre, açıklamaların her bir girdi – malzeme, işçilik, makine ve diğer kalemler – açısından ayrı ayrı ve ayrıntılı olması gerekirken başvuru sahibi girdileri toplam tutar şeklinde belirtmiştir. Bu sunum biçimi, hangi girdinin maliyete ne ölçüde katkı sağladığını ortaya koymamış, böylece idarenin açıklamayı teknik olarak inceleme ve doğrulama imkanını ortadan kaldırmıştır. Açıklama formatına uygun olmayan bu yaklaşım, açıklamaların geçerli sayılmamasına neden olmuştur.
Karara konu vakada esaslı unsurun, açıklama içeriğinin ayrıntılığı ve analiz formatına biçimsel uygunluk bağlamında değerlendirildiği görülmektedir. Kurul, yalnızca içerik değil, aynı zamanda sunumdaki yapısal uyumu esas alarak açıklamanın geçerliliğini takdir etmiştir. Bu durumda, toplam tutar şeklinde yapılan açıklamalar, her bir bileşenin ayrı maliyet etkisini göstermediğinden esaslı biçim eksikliği olarak değerlendirilmiştir. Açıklamaların ayrıntıdan yoksun olması, idarenin fiyatın gerçekliğini ve uygulanabilirliğini değerlendirme işlevini yerine getirmesini engellemiştir.
Kurul, BET-01 pozundaki hesaplama hatasını düzeltilmiş olsa da açıklama ile teklif fiyatının örtüşmediğine, TD-01 ve KAZ-01 pozlarına ilişkin açıklamaların ise analiz formatına uygun sunulmadığına karar vermiştir. Her iki durumda da açıklamaların teklifin makul ve uygulanabilir olduğunu kanıtlayacak nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla, açıklamaların gerek içerik gerek biçim açısından yetersiz olduğu değerlendirilmiş ve itirazen şikâyet başvurusu tümden reddedilmiştir. Bu kararla birlikte, analiz formatının yalnızca öneri düzeyinde değil, açıklamanın geçerliliğini belirleyen bağlayıcı bir unsur olduğu vurgulanmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.