KÜNYE
- Toplantı No: 2017/013
- Gündem No: 14
- Karar Tarihi: 15.03.2017
- Karar No: 2017/UY.III-800
- Başvuru Sahibi: AKM Yapı Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 15. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/268373
- İhale Adı: (Bartın-Amasra) Ayr-Arıt-Aydınlar Yolu Km:0+000-29+200 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının gerçek verilere dayanmadığını, maliyet tespit tutanaklarının ve fiyat tekliflerinin uyumsuz olduğunu, nakliye bedellerinin resmi defterlerden çıkarılamayacağını, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğunu ve diğer teknik ve usuli eksiklikler bulunduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu işin yapım amacına uygun olarak birim fiyat teklif usulüyle gerçekleştirildiğini, idarece açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının verildiğini ve isteklinin bu formatlara uygun açıklamalar sunduğunu tespit etmiştir. İsteklinin fiyat teklifleri meslek mensubu tarafından onaylanmış olup, maliyet ve satış tutarları ile uyumlu bulunmuştur. Nakliye bedelleri ve işçilik ücretleri Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun hesaplanmıştır. Ayrıca, zorluk katsayısı idarece belirlenmediği için 1,00 olarak alınması mevzuata uygundur. İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının dayandığı fiyat teklifleri ve maliyet tutanakları mevzuata uygundur ve piyasa rayiçlerinin çok altında olmadığı kabul edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında meslek mensubu onayının bulunmaması durumunda teklifin değerlendirilmesi genellikle nasıl etkilenir?
Cevap: Meslek mensubu onayı, aşırı düşük teklif açıklamalarının doğruluğu ve gerçekliğinin denetlenmesi açısından önemli bir unsurdur. Onayın bulunmadığı durumlarda, açıklamaların yeterliliği ve dayanaklarının gerçekliği konusunda daha sıkı inceleme yapılır. Eksik veya belirsiz açıklamalar halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya itirazen şikayetlerin olumlu sonuçlanmasına yol açabilir.
Soru: İhale sürecinde zorluk katsayısının idarece belirlenmemesi halinde nasıl hareket edilmelidir ve bu durum aşırı düşük teklif analizini nasıl etkiler?
Cevap: Zorluk katsayısı idarece belirlenmemişse, uygulamada genellikle 1,00 katsayısı esas alınır. Bu yaklaşım mevzuata uygundur ve aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde fiyatlama doğruluğunu değiştirmez. Ancak katsayının belirlenmesi durumunda, hesaplamaların söz konusu katsayı üzerinden yapılması beklenir.
Soru: Nakliye giderlerine ilişkin belgelerin resmi defterlerde yer almaması aşırı düşük teklif tespitinde nasıl yorumlanmalıdır?
Cevap: Nakliye giderlerinin resmi defterlerde yer almaması, tek başına aşırı düşük teklif sebebi olarak kabul edilmez. Önemli olan, nakliye bedellerinin ihale mevzuatı ve ilgili genel tebliğ hükümlerine uygun olarak hesaplanıp hesaplanmadığıdır. Uygun hesaplama ve makul piyasa rayiçleri geçerliyse, resmi defterlerin içeriği ikinci planda kalabilir.
Soru: İşçilik ücretlerinin asgari ücretin altında gösterilmesi iddiası aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinde nasıl değerlendirilir?
Cevap: İşçilik ücretlerinin asgari ücretin altında gösterilmesi genelde mevzuata aykırılık teşkil eder ve aşırı düşük teklif nedeniyle açıklamaların geçersiz sayılmasına neden olabilir. Ancak, işçilik bedellerinin Kamu İhale Genel Tebliği kriterlerine uygun hesaplandığı ve piyasa rayiçleriyle uyumlu olduğu somut olarak tespit edilirse, bu durum teklifin uygunluğunu zorunlu olarak ortadan kaldırmaz.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında maliyet tespit tutanakları ile teklif fiyatları arasında uyumsuzluk iddiasının doğrulanmasında hangi hususlar önemlidir?
Cevap: Maliyet tespit tutanakları ile teklif fiyatları arasında tutarsızlık iddiası varsa, açıklamaların dayandığı belgelerin gerçek ve doğrulanabilir olması esastır. İdarenin verdiği analiz formatlarına uygun hazırlanmış ve meslek mensubu tarafından onaylanmış açıklamalar genellikle geçerli kabul edilir. Bu belgelerin birbirini destekler nitelikte olması ve piyasa rayiçleriyle aşırı uçluk içermemesi teklifin uygunluğunu güçlendirir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının meslek mensubu onaylı olması itirazen şikayetin reddi kararında nasıl etkili oldu?
Cevap: Meslek mensubu onaylı olması, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uzman kişi tarafından doğrulandığını ve maliyet ile fiyat tekliflerinin uyumlu olduğunu gösterdiği için, Kurul bu durumu açıklamaların mevzuata uygunluğunun güçlü bir delili olarak değerlendirdi ve şikayetin reddine karar verdi.
Soru: İdarece belirlenmeyen zorluk katsayısının ihale değerlendirmesinde nasıl ele alındığı bu somut vakada nasıl sonuç doğurdu?
Cevap: Zorluk katsayısı idarece belirlenmediği için 1,00 olarak alınması mevzuata uygun bulundu; dolayısıyla bu durum isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabulüne engel teşkil etmedi ve isteklinin fiyatlandırması uygun sayıldı.
Soru: Başvuru sahibinin nakliye bedellerinin resmi defterlerden çıkarılamayacağına ilişkin iddiası Kurul tarafından nasıl karşılandı?
Cevap: Kurul, nakliye bedellerinin Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun olarak hesaplandığını tespit etti, dolayısıyla nakliye giderlerinin resmi defterlerden çıkarılamayacağı iddiasını kabul etmedi ve bu yönlü şikayeti reddetti.
Soru: Maliyet tespit tutanakları ile fiyat tekliflerinin uyumsuz olduğu iddiası ve işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğu iddialarının aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğuna etkisi bu davada ne oldu?
Cevap: Kurul, maliyet tespit tutanakları ile fiyat tekliflerinin uyumlu olduğuna ve işçilik ücretlerinin Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun şekilde hesaplandığına hükmetti; bu nedenle iddialar dayanıksız bulundu ve aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun sayıldı.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyete konu uyuşmazlık, bir yapım işine ilişkin ihalede, üzerinde ihale bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olup olmadığı sorunu etrafında şekillenmektedir. Başvuru sahibi, açıklamaların gerçek somut verilere dayanmadığını, sunulan fiyat teklifleri ile maliyet tespit tutanakları arasında uyumsuzluk bulunduğunu, bazı giderlerin (özellikle nakliye ve işçilik) yeterli şekilde belgelendirilemediğini ve teknik/usuli eksikliklerin bulunduğunu öne sürmüştür. Bu itirazlar çerçevesinde, açıklamaların ihale dokümanlarına ve düzenleyici düzenlemelere uygunluğu Kurul tarafından değerlendirilmiştir.
Değerlendirme sırasında temel tartışma, açıklamaların dayanağını teşkil eden belgelerin doğruluğu, uygunluğu ve idarece talep edilen analiz formatlarıyla ne ölçüde örtüştüğü üzerindedir. Kurul, açıklama talebine konu edilen iş kalemlerine ilişkin olmak üzere idare tarafından standart analiz formatlarının isteklilere sağlandığını ve bu formatlara uygun şekilde açıklama sunulduğunu tespit etmiştir. Fiyat tekliflerinin, açıklamanın dayanağı olarak meslek mensubu tarafından imzalanmış ve uygunluk açısından doğrulanmış olması, bu belgelerin geçerliliğini güçlendiren önemli bir unsur olarak değerlendirilmiştir.
Uyuşmazlık çerçevesinde dile getirilen maliyet tutanakları ile fiyat teklifleri arasında uyumsuzluk ve işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğu yönündeki iddialar özelinde de Kurul, açıklamalar ile belgeler arasında bütünlük olduğunu ve hesaplamaların Kamu İhale Genel Tebliği esaslarına göre yapıldığını saptamıştır. Bu kapsamda, gerek maliyet tespitlerinin, gerekse işçilik bedellerinin piyasa koşullarıyla bağdaşır düzeyde olduğu kanaatiyle, öne sürülen teknik aykırılıkların açıklamaların geçerliliğini ortadan kaldıracak nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Ayrıca, nakliye giderlerinin resmi defterler aracılığıyla belgelendirilemeyeceğine ilişkin iddia da Kurul tarafından yerinde görülmemiştir. Nakliye kaleminin Kamu İhale Genel Tebliği çerçevesinde hesaplandığı, söz konusu hesaplamaların da piyasadan alınan verilere ve ilgili maliyet tutanaklarına uygun şekilde yapıldığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, idarece zorluk katsayısının belirlenmemiş olması nedeniyle bu katsayının 1,00 olarak esas alınması, açıklamalarda herhangi bir tutarsızlığa veya mevzuata aykırılık oluşturmamış, Kurul bu uygulamanın yerinde olduğunu değerlendirmiştir.
Tüm hususlar dikkate alındığında, Kurul, açıklamaların isteklinin maliyet öngörüleriyle tutarlı, mevzuatta öngörülen belge türleriyle desteklenmiş ve sunulan analiz formatlarına uygun şekilde hazırlandığını kabul etmiştir. Meslek mensubu onayıyla belge bütünlüğü sağlanan bu açıklamaların somut temele dayandığı ve piyasa rayiçlerine aykırılık içermediği sonucuna ulaşılmış; dolayısıyla yapılan itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir. Kararda öne çıkan temel değerlendirme, açıklamaların şekli yeterliliğinden ziyade içerik ve belge uyumu yönünden yapılan inceleme üzerinden şekillenmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.