KÜNYE
- Toplantı No: 2021/007
- Gündem No: 52
- Karar Tarihi: 17.02.2021
- Karar No: 2021/UY.I-428
- Başvuru Sahibi: Çakır Solar Enerji Tarım Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
- İKN: 2020/282709
- İhale Adı: Diyarbakır Kralkızı - Dicle Cazibe Sulaması 3 Kısım Şebeke Yapımı İkmali İnşaatı
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu, iş kalemleri için farklı fiyatlar öngörüldüğünü, analiz formatlarının değiştirildiğini, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğunu, nakliye hesaplamalarının hatalı olduğunu, kullanılan makinelerin teknik özelliklerinin uygun olmadığını, fiyat tekliflerinin geçersiz olduğunu ve diğer usulsüzlükleri iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale komisyonunun aşırı düşük teklifleri tespit ve değerlendirme sürecinin 4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45. maddesine uygun yapıldığını; idarece belirlenen analiz formatlarının değiştirilmediğini; işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olmadığını; nakliye hesaplamalarının hatalı yapılmadığını; fiyat tekliflerinin alındığı firmaların faaliyet alanlarının uygun olduğunu; analizlerde aritmetik hata bulunmadığını; fiyat tekliflerinin meslek mensubu onaylı ve mevzuata uygun olduğunu; nakliye ve işçilik giderlerinin fiyat tekliflerine dahil olduğunu; analiz miktarlarında yapılan küçük değişikliklerin fiyatı etkilemediğini; iş ortaklığının geçici teminat mektubunun şekil ve süre şartlarını sağladığını; yeterlik belgelerinin mevzuata uygun ve uyumlu olduğunu tespit etmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında gösterilmesi teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olur mu?
Cevap: İşçilik ücretleri teklif dosyasında asgari ücret seviyesinden düşük belirlendiğinde, bu durum teklifin aşırı düşük olup olmadığı noktasında güçlü şüphe oluşturabilir. Ancak, teklifin tamamı ve açıklamalar dikkate alınarak işçilik ücretinin asgari ücretin altında olduğu tespiti doğrulanmazsa; bu tek başına teklifin reddine neden olmayabilir. İşçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında hesaplanması, somut olup olmadığı ayrıntılı olarak incelenir ve hukuki dayanağı olmayan durumlarda teklif geçerli kabul edilir.
Soru: Nakliye giderlerinin aşırı düşük teklif açıklamalarında eksik veya hatalı hesaplanması teklifin kabul edilmemesine yol açar mı?
Cevap: Nakliye hesaplamaları, aşırı düşük teklif açıklamalarında önemli bir unsurdur. Nakliye giderleri analizlerde usulüne uygun ve tutarlı şekilde yer alıyorsa; küçük farklılıklar veya miktar değişiklikleri teklifin geçerliliğini otomatik olarak etkilemeyebilir. Ancak, nakliye giderlerinde somut ve maddi hatalar varsa bu durum teklifin eksik veya hatalı hazırlandığını gösterir ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması gündeme gelebilir.
Soru: Aşırı düşük tekliflerde kullanılan analiz formatlarının değiştirilmesi veya orijinal format dışına çıkılması nasıl değerlendirilir?
Cevap: İdarece belirlenen analiz formatları, teklif açıklamalarında değiştirilmemeli ve aynen uygulanmalıdır. Analiz formatlarının değiştirilmesi veya farklı gösterilmesi ciddi mevzuat ihlali olarak değerlendirilir ve teklifin geçersiz sayılmasına yol açabilir. Bu nedenle analiz formatları üzerinde değişiklik yapılmadığının net şekilde tespiti ihale güvenliği açısından kritik öneme sahiptir.
Soru: İş ortaklığı olarak yapılan teklifler kapsamında geçici teminat mektubunun şekil ve süre bakımından uygunluğu hangi kriterlere göre değerlendirilir?
Cevap: İş ortaklıklarında geçici teminat mektubunun, Kanun ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen şekil ve süre şartlarına uygun olması gerekir. Teminat mektubunun ortaklık sıfatını taşıması, geçerlilik süresinin yeterli olması ve imza esaslarına uygunluğu aranır. Uygunluk tespiti halinde teminat geçerli kabul edilir; aksi halde teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif sahibinin faaliyet alanının iş için uygun olup olmadığına dair hangi değerlendirmeler yapılır?
Cevap: Teklif veren isteklinin faaliyet konusu ve belgeleri, işin gerektirdiği yeterliliğe uygun olmalıdır. Faaliyet alanının ihale konusu iş ile uyumsuz olduğu tespit edilirse, bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir. Faaliyet alanının uygunluğu meslek mensubu onaylı belgeler ve mevzuat kriterleri çerçevesinde incelenir ve uyumluluk sağlanırsa itirazlar reddedilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında analiz formatlarının değiştirilmiş olması iddiası bu vakada nasıl değerlendirildi?
Cevap: İhale komisyonu tarafından belirlenen analiz formatlarında değişiklik yapılmadığı, bu nedenle teklif açıklamalarında format değişikliği iddiasının yerinde olmadığı tespit edilmiştir.
Soru: İşçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğu iddiası irdelenirken hangi hususlar dikkate alındı ve sonuç ne oldu?
Cevap: İşçilik ücretleri incelendiğinde asgari ücretin altında olmadığı, dolayısıyla iddianın doğru olmadığı sonucuna varılmıştır.
Soru: Nakliye ve işçilik giderlerinin analizlerde nasıl değerlendirildiği ve bu değerlendirme sonucunda hangi karar verildi?
Cevap: Nakliye hesaplamalarının usulüne uygun yapıldığı, işçilik ve nakliye giderlerinin fiyat tekliflerine dahil olduğu teyit edilerek bu konuda başvuru sahibinin itirazının hukuki dayanaktan yoksun olduğu sonucuna varılmıştır.
Soru: İş ortaklığının geçici teminat mektubu ve yeterlik belgelerinin mevzuata uygunluğu konusunda ne karar verilmiştir?
Cevap: İş ortaklığının geçici teminat mektubunun şekil ve süre şartlarını sağladığı, yeterlik belgelerinin mevzuata uygun ve birbirleriyle uyumlu olduğu tespit edilmiştir; bu nedenle iddialar reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusuna konu uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının, yürürlükteki ihale mevzuatına uygun düzenlenip düzenlenmediğine ilişkindir. Başvuru sahibi; açıklamalarda kullanılan analiz formatlarının değiştirildiğini, işçilik ve nakliye hesaplamalarının yanlış yapıldığını, bazı fiyat tekliflerinin geçersiz olduğunu ve kullanılan makinelerin teknik yeterlilik taşımadığını ileri sürerek teklifin geçersiz sayılması gerektiğini savunmuştur. Bu çerçevede iddialar, teklif dosyası ve açıklama içerikleri üzerinden ayrıntılı olarak incelenmiştir.
İhale sürecinde tartışılan temel teknik hususlardan biri, aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan analiz formatlarının standarda aykırı olup olmadığıdır. Bu bağlamda yapılan incelemelerde, isteklinin analiz formatlarında idarenin belirlediği yapının dışına çıkmadığı, başka bir ifadeyle format üzerinde herhangi bir oynama veya değişiklik yapılmadığı açıkça ortaya konmuştur. İşçilik ücretlerine ilişkin iddialar yönünden ise ücretlerin yürürlükteki asgari tutarın altında olup olmadığı kontrol edilmiş ve sunulan açıklamalarda bu tür bir uygunsuzluğa rastlanmamıştır. Aynı şekilde nakliye hesaplamalarının da yönteme uygun yapıldığı, bu giderlerin tekliflerin içerisinde tutarlı şekilde yer aldığı değerlendirilmiştir.
Bu vakada değerlendirilen unsurların tamamının esaslılık açısından etkisi tartılmış, özellikle analizlerdeki küçük miktar farklılıklarının, teklifin bütünsel geçerliliğini veya gerçekçiliğini etkileyip etkilemediğine bakılmıştır. Kurul, bu küçük değişikliklerin fiyat düzeyini ve maliyet bütünlüğünü bozacak nitelikte olmadığı sonucuna varmış ve bu farklılıkları teklifin sağlığı bakımından esaslı unsur olarak değerlendirmemiştir. Dolayısıyla başvuru sahibinin bu yöndeki şikâyetleri ciddi bir etki yaratmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.
İhaleye iş ortaklığı olarak teklif veren isteklinin geçici teminatı ve yeterlik belgeleri de başvuruda tartışma konusu yapılmıştır. Ancak yapılan değerlendirmede geçici teminat mektubunun hem süre hem de şekil yönünden ihale mevzuatına uygun düzenlendiği saptanmıştır. Ayrıca iş ortaklığı üyelerinin sunduğu yeterlik belgeleri arasında uyumsuzluk bulunmadığı ve belgelerin içeriklerinin işin niteliğine uygun olduğu belirlenmiştir. Bu çerçevede ortaklık yapısının teklif vermeye yetkin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, kamu ihale otoritesi, yapılan tüm teknik ve hukuki değerlendirmeler sonunda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının gerek şekil gerekse içerik bakımından mevzuata uygun şekilde sunulduğunu teyit etmiştir. İddia edilen usulsüzlüklerin tamamının dayanaktan yoksun olduğuna hükmedilerek başvuru sahibinin şikâyet talebi yerinde görülmemiş ve itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.