KÜNYE
- Toplantı No: 2021/014
- Gündem No: 36
- Karar Tarihi: 07.04.2021
- Karar No: 2021/UY.I-791
- Başvuru Sahibi: Baraj Grup İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi - Nesma Yapı Makina İnşaat Anonim Şirketi İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: DSİ 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/512238
- İhale Adı: Tekke Barajı İkmali
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının usule aykırı olması ve rekabeti bozucu davranış nedeniyle ihale üzerinde bırakılan ve ikinci teklif sahibi istekli tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının usule aykırı olduğunu, analiz girdilerinin değiştirilerek savunma yapıldığını, iş deneyim belgelerinin benzer işe uygun olmadığını, temsile yetkili kişilerin değişikliğine uygun imza sirkülerinin sunulmadığını ve ekonomik-mali yeterlik belgelerinin uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarında idarece belirlenen analiz formatına uygunluk, kullanılan işçilik saatlik ücretinin 2020 yılı asgari ücretine uygunluğu, motorin fiyatlarının EPDK verilerine uygunluğu ve nakliye hesaplarının idare formatına uygun yapılması gibi teknik kriterler açısından inceleme yapmıştır. İhale üzerinde bırakılan ve ikinci teklif sahibi istekli tarafından TBI-24 ve TBI-28 iş kalemlerinde analiz girdilerinin tamamına yönelik tek fiyat teklifi sunulması ve idarenin analiz formatına uygun olmayan açıklamalar yapılması nedeniyle açıklamaların usule aykırı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, her iki istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında aynı fiyat tekliflerinin ve belgelerin kullanılması, açıklama içeriklerinin ve yöntemlerinin benzer olması nedeniyle rekabeti bozucu ve ihale kararını etkileyen yasak fiil ve davranışlarda bulunulduğu kanaatine varılmıştır. İş deneyim belgeleri ve yeterlik belgeleri açısından ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin belgelerinin mevzuata uygun olduğu, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olup olmadığı hangi kriterlere göre değerlendirilir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde, idarece önceden belirlenen analiz formatına uygunluk, teklifin kapsamına paralel ve somut verilere dayalı olması, işçilik, malzeme ve hizmet girdilerinin güncel ve makul fiyatlara dayanması gibi teknik kriterler esas alınır. Format dışına çıkılması veya analiz girdilerinde keyfi değişiklikler yapılması usule aykırılık olarak yorumlanabilir.
Soru: Aynı aşırı düşük teklif açıklamalarını veya belgeleri kullanan birden fazla isteklinin durumu ihale sürecinde nasıl ele alınır?
Cevap: İhale sürecinde farklı isteklilerin aynı veya çok benzer aşırı düşük teklif açıklamaları ve belgeleri kullanması, taraflar arasında bilgi paylaşımı veya koordinasyon olduğuna işaret edebilir. Bu durum rekabeti bozucu davranış olarak değerlendirilebilir ve böyle teklifler değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: İş deneyim belgelerinin benzer işe uygunluğu ve yeterlik belgelerinin usule uygunluğu nasıl kontrol edilmelidir?
Cevap: İş deneyim belgeleri, teklif verilen işin özellikleri ve kapsamı ile karşılaştırılarak benzerlik taşımalı, süre ve büyüklük açısından uyumlu olmalıdır. Yeterlik belgeleri ise yetkili kişiler tarafından imzalı ve güncel olmalı, imza sirkülerindeki değişikliklerle uyumlu bir şekilde sunulmalıdır. Bu kriterler sağlanmadan yapılan itirazlar değerlendirme dışı kalabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında idare formatına uyulmaması ihale sonucunu nasıl etkileyebilir?
Cevap: İdarece belirlenen format dışına çıkılarak yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları, teklifin neden bu fiyatla verildiği tam olarak anlaşılamadığı için usul eksikliği oluşturabilir. Bu durumda teklifin değerlendirme dışı bırakılması, ihale bütünlüğünün ve rekabetin korunması için olağan bir sonuç olarak ortaya çıkabilir.
Soru: Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları usule aykırıysa ihale sürecinde hangi adımlar takip edilir?
Cevap: Böyle bir durumda, usule aykırı aşırı düşük teklif açıklamalarına sahip istekli ile ihale üzerinde bırakılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak ihale iptal edilebilir veya yeniden yapılabilir. Bu yaklaşım, rekabetin korunması ve kamu kaynaklarının etkin kullanılması açısından önem taşır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan ve ikinci teklif sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının neden usule aykırı bulundu?
Cevap: Bu istekliler yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında idarece belirlenen analiz formatına uygun hareket etmemiş, özellikle TBI-24 ve TBI-28 iş kalemlerinde fiyat tekliflerini analiz girdilerinin tamamına uygulayarak açıklamalarını idarenin formatına uygun yapmamışlardır. Bu durum usule aykırılık olarak değerlendirilmiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan ve ikinci teklif sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının rekabeti bozucu davranış olarak tespit edilmesinin gerekçesi nedir?
Cevap: İki istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında aynı fiyat tekliflerinin ve belgelerin kullanılması, açıklamaların içerik ve yöntem bakımından benzer olması, bilgi paylaşımı ve koordinasyon olasılığını ortaya koyarak rekabeti bozucu ve ihale kararını etkileyen yasak fiil ve davranışların varlığına işaret etmiştir.
Soru: İş deneyim belgeleri ve yeterlik belgeleriyle ilgili başvuru sahibinin iddialarına Kurul nasıl yaklaşmıştır?
Cevap: Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin iş deneyim belgeleri ve yeterlik belgelerinin mevzuata uygun olduğunu, başvuru sahibinin söz konusu belgelerle ilgili ileri sürdüğü iddiaların yerinde olmadığını değerlendirmiştir.
Soru: Sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan ve ikinci teklif sahibi isteklilerin teklifleriyle ilgili Kurul’un kararı ne olmuştur?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının usule aykırı ve rekabeti bozucu olması nedeniyle bu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden yapılmasına karar vermiştir.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu olan uyuşmazlık, iki isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının hem usule uygun olup olmadığı hem de bu açıklamaların rekabet ortamını bozup bozmadığı çerçevesinde ele alınmıştır. İhale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi konumundaki firmaların teklif açıklamalarının biçimsel yeterlilik kriterlerini karşılamadığı iddiası temel alınarak yapılan incelemede, ayrıca bu istekliler arasında benzer belge ve açıklama kullanımı dolayısıyla rekabet ilkesinin ihlal edilip edilmediği de değerlendirilmiştir.
İhale sürecinde özellikle TBI-24 ve TBI-28 iş kalemlerine yönelik aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan maliyet analizlerinin, idarece öngörülen analiz formatına uygun biçimde düzenlenmediği görülmüştür. Her iki isteklinin de analiz girdilerinin tamamına yönelik olarak sadece tek fiyat teklifi sunması, ihale makamının açıklamaları teknik olarak değerlendirebilmesini engellemiş ve bu durum usul bakımından yeterli görülmemiştir. Ayrıca işçilik ve malzeme gibi temel kalemlerin fiyatlandırılmasında da mevzuata uygunluk aranmamış; bu da analizlerin açıklık ve doğruluktan uzak olduğunu ortaya koymuştur.
Başvuruda dikkat çekilen bir diğer önemli konu, aşırı düşük teklif açıklamalarında aynı belgelerin ve aynı fiyat tekliflerinin kullanılmasıdır. Söz konusu benzerlik, yalnızca içerik düzeyinde değil, aynı yöntem ve formatların eş zamanlı ve paralel kullanımı şeklinde ortaya çıkmıştır. Bu tür bir açıklama benzerliğinin taraflar arasında bilgi veya belge paylaşımına dayalı bir koordinasyonun göstergesi olduğu değerlendirilmiş ve bu durum rekabetin doğal akışına aykırı, dolayısıyla kamu ihale mevzuatında yasaklanan davranışlar kapsamında değerlendirilmiştir. Kurul, bu gerekçelerle, her iki isteklinin de ihale kararını etkileyebilecek nitelikte rekabeti bozucu davranışlar içinde bulunduğu kanaatine varmıştır.
Başvuru sahibinin iş deneyim belgelerine ve yeterlik belgelerine yönelik ileri sürdüğü iddialar da ayrıca incelenmiştir. Ancak, bu belgelerin sunuluş biçimi, benzer işe uygunluğu ve temsile yetkili kişilerin belgelerle ilişkilendirilmesi açısından ilgili isteklilere ait belgeler üzerinde yapılan değerlendirmede, herhangi bir aykırılığa rastlanmamıştır. Bu nedenle, başvurucunun bu noktadaki iddialarının somut bir eksiklik ya da tutarsızlık ortaya koymadığı ifade edilmiştir.
Kurulun ulaştığı sonuçta, biçim ve içerik bakımından eksik bulunan aşırı düşük teklif açıklamaları nedeniyle her iki isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklamaların hem usule aykırı biçimde yapılması hem de yasa dışı fiil kapsamında değerlendirilebilecek rekabeti bozucu davranışlar içermesi, kararın gerekçesini oluşturmuştur. Buna karşılık, yeterlik ve deneyim belgelerinin mevzuata uygunluğuna hükmedilmiş ve bu konudaki başvuru gerekçesi yerinde bulunmamıştır. Bu kapsamda ihale işlemlerinin yeniden ve kamu ihale ilkelerine uygun şekilde yürütülmesi için yeniden değerlendirme yapılması kararlaştırılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.