KÜNYE
- Toplantı No: 2021/036
- Gündem No: 43
- Karar Tarihi: 02.09.2021
- Karar No: 2021/UY.I-1643
- Başvuru Sahibi: Simge-Yol İnş. A.Ş. - Seda İnş. Tic. Mad. ve San. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/37949
- İhale Adı: (Bodrum - Turgutreis) Ayr - Yalıkavak Yolu Km:0+000-8+430 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üstyapı ve Bsk İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarındaki mevzuata aykırılıklar nedeniyle tekliflerin reddi ve işlemlerin yeniden yapılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, fiyat tekliflerinde analiz girdilerinin eksik veya hatalı olduğu, işçilik maliyeti için fiyat teklifi alındığı, aritmetik hatalar bulunduğu, ürünlerin idarece belirlenen özellikleri taşımadığı, fiyat tekliflerinin yetkisiz kişilerce imzalandığı ve tutanakların mevzuata aykırı düzenlendiği iddialarında bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olup olmadığını; fiyat tekliflerinde analiz girdilerinin yer alması, birimlerin doğru yazılması, işçilik maliyeti için fiyat teklifi alınmaması, aritmetik hata bulunmaması, ürünlerin idarece belirlenen özellikleri taşıması, fiyat tekliflerini veren üçüncü kişilerin ilgili alanda faaliyet göstermesi, yetkili kişilerce imzalanması ve tutanakların mevzuata uygun düzenlenmesi gibi teknik kriterler açısından incelemiştir. Nakliye hesaplamalarında kullanılan birim fiyatların idarece belirlenen ve güncel fiyatlara uygunluğu, akaryakıt girdilerinde EPDK fiyatlarının %90 altına inilmemesi, makine girdilerinde resmi rayiçlerin kullanılması ve hazır beton mesafesinin idarece belirlenen sınırlar içinde olması gibi işin yapım amacına ve teknik içeriğe ilişkin hususlar da değerlendirilmiştir. Bazı isteklilerin analizlerinde tutanak tarihleri ile fiyat teklifleri arasında uyumsuzluklar ve nakliye hesaplamalarında güncel olmayan birim fiyat kullanımı tespit edilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun bularak reddetmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan belgelerin yetkisiz kişilerce imzalanması teklif değerlendirmesini nasıl etkiler?
Cevap: İhale mevzuatına göre aşırı düşük teklif açıklamalarının yetkili kişilerce imzalanması gerekmektedir. Yetkisiz kişilerin imzaladığı belgeler, açıklamaların doğruluğu ve geçerliliği konusunda tereddüt oluşturabilir; bu durum, tekliflerin teknik incelemede uygun bulunmamasına ve elenmesine neden olabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında aritmetik hataların bulunması tekliflerin kabul edilmesini engeller mi?
Cevap: Aritmetik hataların olması, açıklamaların teknik doğruluğunu ve güvenilirliğini zedeler. Mevzuat açısından bu tür hatalar, açıklamaların bütünlüğünü ve tutarlılığını etkilediği için tekliflerin reddedilmesinde önemli sebepler arasında yer alabilir. Ancak, bazı durumlarda düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte hatalar varsa, tekliflerin reddi yerine bu hataların düzeltilmesi talep edilebilir.
Soru: İhale komisyonu tarafından uygun bulunan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kurul tarafından reddedilmesi yaygın bir uygulama mıdır?
Cevap: İhale komisyonu ve kurulların değerlendirmeleri farklı kriterlere göre yapılabilmektedir. Komisyonun uygun bulduğu açıklamalar, Kurul tarafından teknik ve mevzuat açısından daha ayrıntılı incelenerek reddedilebilir. Böyle durumlarda, Kurulun kararları özellikle açıklamalarda tarih uyumsuzluğu, güncel olmayan fiyat girdileri veya teknik uyumsuzluklar gibi hususlarda uygulama hatalarının önüne geçmeyi amaçlar.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının hazırlanmasında işin yapım amacına uygunluk ne derece önemlidir?
Cevap: Açıklamaların işin yapım amacına uygun hazırlanması, mevzuatın aradığı temel kriterlerden biridir. Kullanılan analiz girdileri ve fiyatlar, işin teknik özellikleri ve gerekliliklerine uygun olmalı; aksi halde açıklamalar yetersiz, yanıltıcı veya mevzuata aykırı kabul edilerek tekliflerin reddine yol açabilir.
Soru: Nakliye ve makine girdilerinde resmi rayiç ve güncel fiyatların kullanılmaması hangi sonuçlara yol açabilir?
Cevap: İdari şartnamede belirtilen resmi rayiçler ve güncel fiyatlar, aşırı düşük teklif açıklamalarının temel dayanağını oluşturur. Bu değerlerin kullanılmaması veya eski fiyatların tercih edilmesi, fiyat analizinin güvenilirliğini azaltır ve mevzuata aykırılık olarak değerlendirilir. Böyle durumlarda, ihale komisyonu teklifleri reddetmek veya açıklamaların yeniden yapılmasını talep etmek durumunda kalabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale komisyonunca aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmasına rağmen Kurul neden teklifleri reddetme kararı vermiştir?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarını teknik ve mevzuat açısından detaylı incelemiş; analizlerde güncel olmayan fiyat kullanımı ile tutanak ve fiyat tekliflerinin tarihleri arasında uyumsuzluklar tespit etmiştir. Bu mevzuata aykırılıkların varlığı nedeniyle, düzeltici işlemin zorunlu hale geldiği ve tekliflerin reddedilmesi gerektiği sonucuna varmıştır.
Soru: Tekliflerde tespit edilen tutanak tarihlerinin fiyat teklifleriyle uyumsuz olması ne tür bir mevzuat ihlali oluşturmuştur?
Cevap: Tutanakların tarihleri ile ilgili fiyat tekliflerinin tarihleri arasında uyumsuzluk bulunması, teklifler kapsamındaki açıklamaların gerçek ve tutarlı olmadığını gösterdiği için açıklamaların doğruluğunu ve güvenilirliğini zedelemiş; bu durum mevzuat gereği açıklamaların uygunluğunu engellemiştir.
Soru: İhale sürecinde işçilik maliyeti için fiyat teklifi alınması neden mevzuata aykırı bulunmuştur?
Cevap: Kurul, işçilik maliyetinin aşırı düşük teklif açıklamasında hesaplanacak unsurlar arasında yer almadığını; dolayısıyla işçilik maliyeti için fiyat teklifi alınmasının mevzuata uygun olmadığını belirlemiştir. Bu husus, tekliflerin teknik içeriğinin mevzuata uygunluğunu olumsuz etkilemiştir.
Soru: Nakliye hesaplamalarında kullanılan birim fiyatların güncel olmaması ve EPDK fiyatlarının %90 altına inilmesi ihale sonucunu nasıl etkilemiştir?
Cevap: Nakliye hesabında kullanılan fiyatların idarece belirlenen ve güncel fiyatlara uygun olması zorunludur; EPDK fiyatlarının altına inilmesi ise mevzuata aykırılık teşkil eder. Bu sebeple, tekliflerin bu kriterlere uymaması, teknik açıdan geçersiz sayılmasına ve tekliflerin reddine yol açmıştır.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yapılan başvuruda, başvuru sahibi tekliflerin mevzuata uygun açıklamalar içermediğini öne sürerek pek çok teknik ve şekli eksikliğe işaret etmiştir. Ortaya konulan uyuşmazlık, teklif açıklamalarındaki analiz içeriklerinin, tutanaklara dayanak teşkil eden belgelerin ve kullanılan fiyat girdilerinin kamu ihale mevzuatı bakımından yeterli ve güvenilir olup olmadığı çerçevesinde gelişmiştir. İhale komisyonu açıklamaları uygun bulmuş olsa da, Kurul bu değerlendirmeye katılmamış, belirli mevzuata aykırılıkların giderilmesi gerektiğini belirlemiştir.
Uyuşmazlıkta öne çıkan tartışmalardan biri, işçilik maliyeti için fiyat teklifi sunulmuş olmasıdır. Kurul tarafından yapılan değerlendirme, işçilik maliyetinin piyasadan fiyat teklifi alınarak açıklanabilecek bir unsur olmadığı yönündedir. Ayrıca, nakliye ve akaryakıt girdilerinde güncelliğini kaybetmiş ya da idarece belirlenen fiyatların altında kalacak şekilde hesaplamalarının yapıldığı anlaşılmıştır. Bunun yanında, bazı analizlerde yer alan teknik verilerin, işin yapısına ve teknik gereksinimlerine aykırı şekilde düzenlendiği tespit edilmiştir. Özellikle üçüncü kişiler tarafından sunulan fiyat tekliflerinde yetkisiz imzaların bulunması, belgelendirme sürecine olan güveni zedeleyen unsurlar arasında sayılmıştır.
Kurulca yapılan teknik değerlendirme kapsamında “esaslı unsur” yaklaşımı da dolaylı olarak dikkate alınmıştır. Sunulan analizlerde tespit edilen uyumsuzluklar yalnızca şekli hatalar olarak görülmemiş; açıklamanın güvenilirliğini derinden etkileyen ve ihale sonucunu etkileyebilecek düzeyde kusurlar olarak değerlendirilmiştir. Örneğin, fiyat tekliflerinin tarihleri ile bu tekliflere ilişkin tutanakların tarihleri arasında görülen uyuşmazlık, alımın hangi şartlar altında yapıldığına ilişkin kuşkular doğurmuştur. Bu durum açıklamaların tutarlılığını ve doğruluğunu doğrudan olumsuz etkileyen bir unsur olarak değerlendirilmiştir.
İhaleye ortak girişim olarak katılan teklif sahiplerinin açıklamalarında, özellikle pilot ortağın teknik yeterliliği bakımından dikkat çekici bir değerlendirme yapılmamıştır. Vakanın çerçevesi daha çok fiyat analizlerinin içeriği ve tarihsel tutarlılığı ile ilgilidir. Dolayısıyla pilot ortağın iş deneyim belgeleri ya da yeterlik koşulları bu vakada özel bir uyuşmazlık konusu teşkil etmemektedir. Tekliflerin reddine esas olan hususlar, ortaklık yapısından ziyade sunulan açıklamaların teknik içerik ve belgelere dayalı güvenilirliği üzerinde yoğunlaşmıştır.
Sonuç olarak Kurul, idarenin uygun bulduğu açıklamalara karşı daha detaylı ve mevzuat temelli bir inceleme yaparak çeşitli aykırılıklar tespit etmiştir. Belirlenen hususlar arasında tarih uyumsuzlukları, güncel olmayan fiyatların kullanılması ve yetkisiz kişilerin belge imzası gibi teknik eksiklikler öne çıkmıştır. Kurul, bu aykırılıkların teklifler bakımından esasa etkili olduğunu değerlendirerek bazı tekliflerin reddine ve işlemlerin piyasa koşulları ile mevzuata uygun biçimde yeniden gerçekleştirilmesine karar vermiştir. Bu karar, açıklamaların yalnızca içerik olarak değil, aynı zamanda belge niteliği bakımından da tutarlı ve geçerli olması gerektiğine dikkat çekmektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.