KÜNYE
- Toplantı No: 2018/009
- Gündem No: 51
- Karar Tarihi: 14.02.2018
- Karar No: 2018/UY.I-416
- Başvuru Sahibi: Sintaş Taahhüt Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/326463
- İhale Adı: Mudanya-(Bursa- Gemlik) Ayr Yolu Km: 2+740-24+136 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üst Yapı (Bsk) Ve Köprü İşleri İkmal İnşaatı İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğuna ilişkin önceki Kurul kararlarına itirazın görev yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığını iddia ederek itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin somut teknik ve mali analizlere dayanarak daha önce verdiği 2017/UY.I-2890 ve 2017/UY.I-2891 sayılı kararlarında; özel fabrika maliyet bileşeninin sadece fiyat teklifi veya Ek.O-7 belgesi ile açıklanabileceği, farklı poz numaralarının teknik ve mali açıdan farklı olduğu, nakliye ve makine amortismanı hesaplamalarının mevzuata uygun yapılması gerektiği hususlarını değerlendirmiştir. Bu kararların idari başvuru yolları tüketilerek kesinleştiği, dolayısıyla aynı hususların yeniden incelenmesinin mümkün olmadığı sonucuna varmıştır.
İdare Görüşü
İdare, söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının daha önce Kurul tarafından incelenip geçerli kabul edildiğini ve bu nedenle işlemin yerinde olduğunu belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aynı ihale konusu aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin daha önce Kurul tarafından verilmiş kararlar varsa, yeniden itirazen şikâyet başvurusu yapılabilir mi?
Cevap: Daha önce Kurul tarafından aynı aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin idari başvuru yolları tüketilerek kesinleşmiş bir karar varsa, aynı hususların yeni itirazen şikâyet başvurusu ile yeniden incelenmesi genel olarak mümkün değildir. Bu prensip, hukuki kesinlik ve işlem güvenliği açısından önemlidir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan poz numaralarının teknik ve mali açıdan farklı olması ne gibi sonuçlar doğurabilir?
Cevap: Poz numaralarının teknik veya mali kapsamları farklı ise, açıklamada yanlış poz numarasının kullanılması, teklifin gerçek maliyetinin doğru açıklanamaması anlamına gelir. Bu durumda açıklama mevzuata uygun bulunmaz ve teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye ve makine amortismanı gibi giderler nasıl değerlendirilmeli?
Cevap: Bu giderler aşırı düşük teklif açıklamalarında somut, ölçülebilir, reel ve mevzuata uygun hesaplamalarla belirtilmelidir. Giderlerin hesaplanmasında standartların dışına çıkılması veya hesaplamaların keyfi yapılması ihale mevzuatına aykırıdır.
Soru: İdari başvuru yolu ne zaman tüketilmiş sayılır ve bunun itirazen şikâyet sürecine etkisi nedir?
Cevap: İdari başvuru yolları ilgili süreçte öngörülen başvuru ya da itiraz mercilerine süresi içinde başvurulduğunda ve nihai karar verildiğinde tüketilmiş sayılır. Tüketilmemiş ise aynı konuda yeni bir itirazen şikâyet başvurusunun değerlendirilmesi çoğunlukla mümkün olmaz veya görev yönünden reddedilir.
Soru: İtirazen şikâyet başvurusunda sürenin kaçırılması hangi sonuçları doğurabilir?
Cevap: İtirazen şikâyet başvurusu kanuni süresi içinde yapılmadığı takdirde, başvuru usulden reddedilebilir. Bu durumda idarenin ihale işleminin hukuka uygunluğu esasına girilmeden başvurunun incelemesi sonlandırılır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığına dair iddiasının yeniden incelenmemesinin hukuki dayanağı nedir?
Cevap: Kurul daha önce aynı aşırı düşük teklif açıklamalarını esaslı şekilde inceleyip karar vermiştir ve bu karar idari başvuru yolları tüketilerek kesinleşmiştir. Bu nedenle, aynı hususun yeniden incelenmesi mümkün olmayıp, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusu görev yönünden reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunun reddinde süre yönünden ne tür bir kusur tespit edilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin şikâyet başvurusu süresinde yapılmamıştır. Bu durum, başvurunun usulü olarak esasına girilmeden görev yönünden reddedilmesinde etkili olmuştur.
Soru: Kurul aşırı düşük teklif açıklamalarında hangi teknik ve mali hususların mevzuata uygun değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarında poz numaralarının teknik ve mali açıdan farklı olduğunu, dolayısıyla yanlış poz numarasının kullanılamayacağını belirtmiştir. Ayrıca, nakliye ve makine amortismanı hesaplamalarının mevzuata uygun şekilde yapılması gerektiği vurgulanmıştır.
Soru: İdare neden ihale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata uygun kabul etmiştir?
Cevap: İdare, söz konusu aşırı düşük teklif açıklamalarının daha önce Kurul tarafından incelenip mevzuata uygun bulunmasını esas alarak, işlemin yerinde olduğuna karar vermiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı biçimde değerlendirildiğini ileri sürerek itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur. Ancak uyuşmazlık, söz konusu açıklamaların daha önce Kurul tarafından değerlendirilmiş olması nedeniyle, aynı hususların yeniden incelenip incelenemeyeceği çerçevesinde şekillenmiştir. Başvuru sahibi esasen aynı teknik ve mali konulara ilişkin yeniden bir değerlendirme talep etmiş; buna karşılık idare, bu hususların daha önce Kurul tarafından incelenip uygun bulunduğunu ve kesinleşen kararlara dayanılarak işlem tesis edildiğini savunmuştur.
Aşırı düşük teklif açıklamalarında, teklif edilen fiyatların yeterli mali ve teknik gerekçelerle izah edilip edilmediği incelenirken, somut bir değerlendirme yapılması gerekmektedir. Somut vakada, daha önce yapılan açıklamalarda yer alan poz numaralarının doğru olup olmadığı ve bu pozların teknik ve mali kapsamlarının açıklama yeterliliği açısından nasıl değerlendirileceği tartışma konusu olmuştur. Kurul, geçmiş aşamada bunu esaslı biçimde incelemiş ve farklı poz numaralarının teknik ve mali açıdan farklılık gösterdiğini tespit ederek bu ayrımın göz ardı edilmesi hâlinde açıklamaların yetersiz olacağına hükmetmiştir. Ayrıca, nakliye ve makine amortismanı gibi maliyet bileşenlerinin de açıklamalarda uygun şekilde dikkate alınması gerektiği sonucuna ulaşmıştır.
Kurul’un önceki kararlarında üzerinde durduğu bu hususlar, teklifin içeriğine dair esaslı unsurlar niteliğindedir. Poz numaralarının teknik ve mali içeriğinin farklı olması, birim fiyatlara dayalı açıklamalarda doğrudan teklifin temelini değiştirici etki yaratmaktadır. Bu nedenle yanlış poz numarasının kullanılması, açıklamanın güvenilirliğini ve gerçeğe uygunluğunu doğrudan etkileyen bir unsur olarak değerlendirilmiştir. Başvuru sahibi aynı içeriğe sahip açıklamalar üzerine tekrar başvuru yaptığında, bu değerlendirmeler hâlihazırda yapılmış ve karara bağlanmış olduğundan yeni bir esaslı unsur tartışması ortaya çıkmamış, dolayısıyla önceki kararların dışına çıkılabilecek bir durum oluşmamıştır.
Kurul, önceki değerlendirmelerinde özel fabrika maliyetlerinin yalnızca belirli şekilde açıklanabileceğini, bunun dışındaki yöntemlerin yeterli kabul edilmeyeceğini ifade etmiş ve değerlendirmelerde poz bazlı teknik ayrımları dikkate almıştır. Ayrıca, nakliye ve amortisman giderlerinin hesaplanmasında ölçülebilir verilere dayanılması gerektiğini vurgulamıştır. Bu yönüyle başvuru sahibinin ileri sürdüğü gerekçelerin zaten önceki değerlendirme kapsamında ele alındığı ve Kurul’un kararlarıyla sonuçlandırıldığı görülmektedir. Böylece, taraflarca sunulan bilgilerde yeniden incelenmeyi gerektirecek nitelikte yeni bir bilgi ya da farklı bir gerekçe bulunmamakta, dolayısıyla pilot nitelikte öne çıkan bir değerlendirme unsuru da yer almamaktadır.
Sonuç olarak Kurul, önceki kararlarında yer verilen tespitle aynı nitelikteki iddiaların yeniden incelenmesini hukuken mümkün görmemiştir. Kararların idari başvuru yolları tüketilerek kesinleşmiş olması, aynı konunun tekrar başvuru konusu yapılamamasını gerektirmiştir. Ayrıca, başvuru sahibinin süresinde hareket etmemesi, usul bakımından dahi şikâyetin değerlendirilemeyeceği sonucunu doğurmuştur. Bu kapsamda, başvurunun görev yönünden reddine karar verilmesi hem süresellik hem de mükerrer başvuru yönünden hukuki çerçevede şekillendirilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.